Σε νέα κινητήρια δύναμη ανάπτυξης αναδεικνύεται η ευρωπαϊκή αγορά μόδας για τον ιαπωνικό δισεκατομμυριούχο Ταντασί Γιανάι (Tadashi Yanai) και το ταχέως αναπτυσσόμενο brand του, Uniqlo.

Τις τελευταίες δεκαετίες, η μητρική εταιρεία Fast Retailing του Γιανάι έχει αναδειχθεί στον τρίτο μεγαλύτερο κατασκευαστή μόδας παγκοσμίως. Σήμερα, η Ευρώπη, με ανταγωνιστές όπως η Inditex (Zara) και η H&M, μετατρέπεται όχι μόνο σε βασική αγορά ανάπτυξης, αλλά και στο νέο δημιουργικό κέντρο του ομίλου.

«Η Ευρώπη έχει τεράστιο δυναμικό για εμάς», λέει ο Τάκου Μορικάουα (Taku Morikawa), ο οποίος ως επικεφαλής της Uniqlo στην Ευρώπη είναι ένας από τους κορυφαίους διευθυντές του ομίλου. Ήδη η Uniqlo, η σημαντικότερη μάρκα της Fast Retailing, αναπτύσσεται πολύ πιο γρήγορα στην Ευρώπη από ό,τι στην Ιαπωνία και τις ΗΠΑ. Και αυτό πρέπει να παραμείνει έτσι. «Η Ευρώπη θα είναι για εμάς η αγορά με την υψηλότερη ανάπτυξη τα επόμενα πέντε έως δέκα χρόνια», πρόσθεσε ο ίδιος.

Η ήπειρος συμβάλλει καθοριστικά στην ξεχωριστή θέση της Fast Retailing στην παγκόσμια βιομηχανία της μόδας. Ενώ πολλές εταιρείες υποφέρουν από την πίεση των φθηνών κινέζικων προμηθευτών όπως η Shein και των αμερικανικών δασμών, οι Ιάπωνες συνεχίζουν την σχεδόν αδιάκοπη ανάπτυξή τους, σύμφωνα με την Handelsblatt.

Αναμένονται ρυθμοί ανάπτυξης άνω του μέσου όρου της αγοράς

Μείωση του κύκλου εργασιών (τζίρου) κατά 1% κατέγραψε η H&M το α’ εξάμηνο του 2025 και μείωση των κερδών κατά 28%, ενώ η Inditex, ιδιοκτήτρια της Zara, από την Ισπανία, σημείωσε αύξηση μόλις 1,5% το τελευταίο τρίμηνο. Στην Fast Retailing η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική.

Κατά τους πρώτους εννέα μήνες του φετινού έτους που έληξε στα τέλη Αυγούστου, ο τζίρος και τα κέρδη του ομίλου αυξήθηκαν κατά 10,6% και 12,6% αντίστοιχα. Η επέκταση στην Ευρώπη αντισταθμίζει τα προβλήματα στην Κίνα. Έτσι, με τζίρο 19,7 δισεκατομμυρίων ευρώ, ο όμιλος θα μπορούσε να πλησιάσει τον δεύτερο μεγαλύτερο όμιλο μόδας στον κόσμο, την H&M.

Ωστόσο, για τον επικεφαλής της Uniqlo στην Ευρώπη, Μορικάουα, αυτό είναι μόνο μια εικόνα πρώτης όψεως, καθώς η ευρωπαϊκή βιομηχανία μόδας θεωρείται αναπτυσσόμενη αγορά. Μέχρι το 2033, ο τζίρος αναμένεται να αυξηθεί κατά 4% ετησίως, φτάνοντας τα 538 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τις προβλέψεις της εταιρείας έρευνας αγοράς Market Data Forecast. Αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 40% σε σύγκριση με το 2024.

Ωστόσο, ο Μορικάουα αναμένει για την Uniqlo σημαντικά υψηλότερα ποσοστά ανάπτυξης από τον μέσο όρο. Το brand έχει ακόμη μικρό μερίδιο αγοράς, αλλά υψηλή ζήτηση από τους πελάτες και, ως εκ τούτου, τεράστιο δυναμικό.

Όσον αφορά τον κύκλο εργασιών, η Ευρώπη έχει ξεπεράσει τις ΗΠΑ στην εσωτερική κατάταξη του ομίλου. Επί του παρόντος, οι Ιάπωνες λειτουργούν περισσότερα από 85 καταστήματα σε έντεκα χώρες της περιοχής. «Την φθινοπωρινή και χειμερινή σεζόν θα προστεθούν εννέα ακόμη», λέει ο Morikawa. Ταυτόχρονα, δεν βλέπει μεγάλη αντίσταση από τους ανταγωνιστές.

«Είμαστε διαφορετικοί από τις άλλες μάρκες, με μια εντελώς διαφορετική γκάμα προϊόντων και εταιρικές αξίες», εξηγεί ο Ιάπωνας. Πολλοί κατασκευαστές επικεντρώνονται στο Fast FashionH+, δηλαδή στη γρήγορη σχεδίαση μόδας που προσπαθεί να ανταποκριθεί στις βραχυπρόθεσμες τάσεις. «Εμείς, από την άλλη πλευρά, επικεντρωνόμαστε σε ανθεκτικά βασικά προϊόντα υψηλής ποιότητας». Αυτό αρέσει σε πολλούς Ευρωπαίους.

Παρά το δύσκολο κλίμα καταναλωτικής εμπιστοσύνης, οι ισχυροί ρυθμοί ανάπτυξης υποστηρίζουν την εκτίμηση του Μορικάουα. Σύμφωνα με την αντιπροσωπευτική πρόβλεψη για την κατανάλωση το 2025 της Alix Partners, περισσότερο από το ένα τρίτο των καταναλωτών που συμμετείχαν στην έρευνα σχεδιάζουν να ξοδέψουν λιγότερα χρήματα για μη διατροφικά προϊόντα φέτος. Μια εμπειρογνώμονας στον τομέα του εμπορίου, που επιθυμεί να παραμείνει ανώνυμη, δήλωσε στην εφημερίδα Handelsblatt ότι ένα brand όπως η Uniqlo θα μπορούσε να επωφεληθεί από αυτό, καθώς τα προϊόντα της είναι οικονομικά και ανεξάρτητα από τις τάσεις της μόδας.

Ο εμπειρογνώμονας στον τομέα της κατανάλωσης Όλιβερ Μάθιου (Oliver Matthew) της CLSA συμφωνεί. «Η Fast Retailing διαθέτει ένα μοναδικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα», αναφέρει ο αναλυτής με έδρα το Τόκιο.

Η τιμή της μετοχής της Fast Retailing είναι επί του παρόντος στο ανώτατο όριο, ιδίως επειδή τα περιθώρια κέρδους της ιαπωνικής εταιρείας έχουν επηρεαστεί αρνητικά από την αύξηση των μεταφορικών εξόδων και των δασμών. Ωστόσο, ο ίδιος αναμένει ανάπτυξη. «Το επιχειρηματικό μοντέλο δεν είναι εύκολο να αντιγραφεί από άλλους.» Το πλεονέκτημα αυτό μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω με την επέκταση της εταιρείας στις αγορές των ΗΠΑ, της Ευρώπης, των χωρών του Κόλπου και της Αφρικής.

Η συνταγή της επιτυχίας του ιδρυτή Ταντασί Γιανάι

Τα θεμέλια για τη σημερινή επιτυχία της Uniqlo τέθηκαν από τον ιδρυτή της εταιρείας, Ταντασί Γιανάι, στη δεκαετία του 1980. Ο πατέρας του είχε ένα παραδοσιακό κατάστημα ρούχων. Ο γιος, όμως, είχε το όραμα να αναστατώσει την ακριβή ιαπωνική βιομηχανία της μόδας με προϊόντα μαζικής παραγωγής υψηλής ποιότητας.

Το 1984 άνοιξε το πρώτο κατάστημα Uniqlo στο Χιροσίμα. Από νωρίς αποφάσισε να ελέγχει ολόκληρη τη διαδικασία, από το σχεδιασμό και την παραγωγή μέχρι την πώληση. Έτσι κατάφερε να εξαλείψει πολλά ενδιάμεσα στάδια που αυξάναν το κόστος και απαιτούσαν πολύ χρόνο.

Το 1991 μετονόμασε την εταιρεία του σε Fast Retailing. Το όνομα δεν είχε ως στόχο να παραπέμψει στη γρήγορη μόδα, αλλά να αντικατοπτρίζει τη φιλοσοφία διαχείρισης που εστίαζε στην ταχύτητα. Ο Γιανάι, ο πλουσιότερος άνθρωπος της Ιαπωνίας σήμερα, προσπαθεί να διατηρήσει αυτό το πνεύμα.

Με το σύνθημα «Global One», ο 76χρονος σχεδιάζει να δημιουργήσει μια παγκόσμια ευέλικτη οργάνωση, στην οποία κάθε μέλος του προσωπικού θα σκέφτεται και θα ενεργεί σαν επιχειρηματίας.

Καινοτομίες στον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και της διανομής

Η νέα έδρα στην περιοχή Ariake του Τόκιο αντανακλά, επίσης, αυτή τη φιλοσοφία. Η Fast Retailing έχει συγκεντρώσει τις περισσότερες βασικές λειτουργίες, όπως την ανάπτυξη προϊόντων, την τεχνολογία, τη διοίκηση και τη διανομή, στους δύο επάνω ορόφους ενός τεράστιου, σχεδόν πλήρως αυτοματοποιημένου αποθηκευτικού χώρου.

Οι χώροι εργασίας σχεδιάστηκαν σαν μια μικρή πόλη, με σκοπό τη βελτίωση της επικοινωνίας. Γι’ αυτό είναι χωρισμένοι σε διάφορες ζώνες, με βιβλιοθήκη και ακόμη και κλιματικές θαλάμους, όπου τα ρούχα μπορούν να δοκιμαστούν σε διαφορετικές περιβαλλοντικές συνθήκες.

Ο Γιανάι επένδυσε από νωρίς σε νέες τεχνολογίες στον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και της διανομής. Το 1998, ένα μπουφάν από φλις του έφερε την επιτυχία στην Ιαπωνία. Στις αρχές της χιλιετίας, ξεκίνησε μια συνεργασία με τον χημικό όμιλο Toray, που ειδικεύεται στις ίνες, με σκοπό την ανάπτυξη λειτουργικών εσωρούχων.

Σε αυτά περιλαμβάνονται προϊόντα με την ονομασία «Airism», που προορίζονται για το καλοκαίρι, και «Heattech» για το χειμώνα. Το υλικό απορροφά τον ιδρώτα και στη συνέχεια παράγει θερμότητα. Η συνεργασία με μεγάλους αθλητές, όπως ο τενίστας Ρότζερ Φέντερερ (Roger Federer), ή οι συλλογές με σχεδιαστές, όπως η Γερμανίδα Τζιλ Σάντερ (Jil Sander), έχουν ως στόχο να προσδώσουν στην Uniqlo μια πιο συναισθηματική χροιά.

Στην παραγωγή και τη διανομή, ο όμιλος βασίζεται επίσης σε μεγάλο βαθμό σε ραδιοετικέτες RFID. Κάθε ρούχο είναι ήδη εξοπλισμένο με αυτές στο εργοστάσιο. Με αυτόν τον τρόπο, ο όμιλος δεν διαχειρίζεται μόνο τις αλυσίδες εφοδιασμού, την αποθήκευση και τις παραγγελίες, αλλά έχει επίσης φέρει επανάσταση στο ταμείο, σύμφωνα με τον Μορικάουα.

Οι πελάτες πρέπει απλώς να τοποθετήσουν τα καλάθια αγορών τους στο ταμείο, όπου εμφανίζεται αυτόματα το ποσό που πρέπει να πληρώσουν. Έτσι, η διαδικασία πληρωμής μειώνεται από λεπτά σε δευτερόλεπτα.

Με αυτή τη διαδικασία, ο όμιλος μετατρέπει τα ρούχα του σε πηγή δεδομένων: η ανατροφοδότηση των πελατών αξιολογείται και ενσωματώνεται στην ανάπτυξη των προϊόντων και της επιχείρησης. «Η Uniqlo δεν είναι εταιρεία μόδας, αλλά τεχνολογική επιχείρηση», δήλωσε κάποτε ο ιδρυτής της, Γιανάι.

Η Ευρώπη γίνεται κέντρο καινοτομίας

Ο όμιλος εστίασε από νωρίς και στην ανακύκλωση προϊόντων, ιδίως στην Ευρώπη. Δημιουργήθηκαν ακόμη και υπηρεσίες επισκευής, όπως η επιδιόρθωση με την ιαπωνική τεχνική Sachiko, καθώς και μια προαιρετική υπηρεσία κεντήματος ρούχων με αρχικά.

Στο μεταξύ, οι ιδέες αυτές έχουν υιοθετηθεί σε επιλεγμένα καταστήματα σε όλο τον κόσμο. «Έτσι, η Ευρώπη αναλαμβάνει πλέον ηγετικό ρόλο σε έργα βιωσιμότητας και παροχής υπηρεσιών», λέει ο Μορικάουα.

Στο μάρκετινγκ, παρά την παγκόσμια προσανατολισμό, ακολουθούνται τοπικές στρατηγικές. Για να γίνει πιο γνωστή στην Ευρώπη, η Uniqlo επενδύει σε καταστήματα-ναυαρχίδες σε ιστορικά κτίρια μεγάλων πόλεων. Έτσι, το brand παρουσιάζεται στην Ευρώπη με σαφώς υψηλότερη ποιότητα από ό,τι στην Ιαπωνία, όπου τα λειτουργικά καταστήματα αποτελούν μέρος του εξοπλισμού κάθε εμπορικού κέντρου.

Ένα ακόμη βήμα: στο Λονδίνο ιδρύθηκε ένα κέντρο έρευνας και ανάπτυξης, το οποίο συνεργάζεται στενά με το κέντρο στο ιαπωνικό Ariake. «Με αυτό τον τρόπο θέλουμε να αναπτύξουμε σημαντικά τεχνολογικά ή σχεδιαστικά στοιχεία για την παγκόσμια οργάνωση, με βάση τις επιθυμίες και τις απαιτήσεις των ευρωπαίων πελατών», λέει ο Μορικάουα. Μόνο στην Ευρώπη, κάθε εβδομάδα λαμβάνονται 10.000 παράπονα και προτάσεις, τα οποία αξιολογούνται λεπτομερώς.

Τα προϊόντα από λινό και κασμίρ είναι δύο ιδέες που προέρχονται από την Ευρώπη και έχουν γίνει δημοφιλείς και στην Ασία. Και ακριβώς σε αυτό ο Μορικάουα βλέπει το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της εταιρείας του: «Έχουμε μια παγκόσμια εταιρική πολιτική, αλλά όταν βρίσκουμε αποδεδειγμένες πρακτικές ή προϊόντα σε ορισμένες χώρες, τα διαδίδουμε σε όλο τον κόσμο».