Ήταν δίκαιο, κάποια στιγμή έπρεπε να γίνει πράξη. Ο αυστηροποιημένος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας ψηφίστηκε στη Βουλή, είναι πλέον γεγονός και έρχεται από το φθινόπωρο να προσπαθήσει να βάλει κάποια τάξη, στο χάος που λέγεται «οδήγηση στην Ελλάδα».

O νέος Κ.Ο.Κ. βάζει στο στόχαστρο καθημερινές παρανομίες που δυνητικά προκαλούν μέχρι θανατηφόρα τροχαία, όπως την ομιλία και την αποστολή-λήψη μηνυμάτων στο κινητό κατά την οδήγηση, την κατανάλωση αλκοόλ, την παραβίαση «STOP» και ερυθρού σηματοδότη, την υπερβολική ταχύτητα, τις κόντρες, τη μη χρήση ζώνης ή κράνους και όλες αυτές τις «ομορφιές», που πετυχαίνουμε καθημερινά όταν πιάνουμε τιμόνι ή καβαλάμε μοτοσικλέτα. Πάμε να δούμε μία-μία τις νέες διατάξεις του Κώδικα, αλλά και τί ίσχυε μέχρι τώρα.

Χρήση κινητού τηλεφώνου

Η μεγάλη μάστιγα. Το 2024 η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση ήταν η τρίτη αιτία πρόκλησης τροχαίων στην Ελλάδα, ενώ έρευνα έδειξε πως πάνω από 8 στους 10 Έλληνες επεξεργάζονται το κινητό τους τηλέφωνο καθώς βρίσκονται πίσω από τιμόνι. Κι όχι μόνο το κινητό (smartphone δηλαδή), αλλά και το ρολόι τους (βλέπε smartwatch). Πλέον, κομμένα. Παράβαση χωρίς πρόκληση ατυχήματος; Πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας οδήγησης για 30 ημέρες. 1η υποτροπή; Πρόστιμο 1.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 180 ημέρες. 2η υποτροπή; Πρόστιμο 2.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 1 χρόνο. Παράβαση που οδήγησε σε ατύχημα; Ίδια η ποινή, αλλά στις υποτροπές πέφτει «βούρδουλας». Στην 1η το πρόστιμο είναι  2.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 4 χρόνια, ενώ στη δεύτερη φτάνει τις 4.000 ευρώ και την οριστική αφαίρεση άδειας (ο παραβάτης θα πρέπει να περάσει επανεξέταση, δηλαδή).

Πλέον μάλιστα εφαρμόζεται και άρση απορρήτου των επικοινωνιών και των δεδομένων θέσης και κίνησης αυτών σε πρόκληση συμβάντος, με την κύρωση των κείμενων εγγυήσεων που προβλέπει ο νόμος.

Ποινές μέχρι πρότινος: Αφαίρεση άδειας και πινακίδων για 60 ημέρες, καμία κύρωση ακόμα και σε πρόκληση ατυχήματος

Οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ (0,50-1,10 γρ./λίτρο)

Άλλη μάστιγα των ελληνικών δρόμων. Ανάλογα το βαθμό περιεκτικότητας αλκοόλ στο αίμα, πρόστιμο 350-750 ευρώ, αφαίρεση άδειας 30-90 ημέρες και υποχρεωτική φύλαξη του οχήματος. Στην 1η υποτροπή πρόστιμο 1.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 180 ημέρες, στη δεύτερη πρόστιμο 2.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 1 έτος.

Ποινές μέχρι πρότινος: Πρόστιμο 200-700 ευρώ, αφαίρεση άδειας ως 90 ημέρες

Οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ (1,10+ γρ./λίτρο)

Πρόστιμο 1.200 ευρώ, αφαίρεση άδειας 180 ημέρες, φυλάκιση 2 μήνες – 5 έτη, αφαίρεση στοιχείων του οχήματος. 1η υποτροπή πρόστιμο 2.000 ευρώ, αφαίρεση διπλώματος για 7 έτη, 2η υποτροπή πρόστιμο 4.000 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για 10 έτη.

Ποινές μέχρι πρότινος: Πρόστιμο 1.200 ευρώ, αφαίρεση άδειας 180 ημέρες, φυλάκιση ως 2 μήνες

Υπέρβαση ορίου ταχύτητας (μέχρι 50 χλμ./ώρα παραπάνω)

Πρόστιμο 700 ευρώ, αφαίρεση άδειας για 60 ημέρες. 1η υποτροπή πρόστιμο 1.000 ευρώ, αφαίρεση άδειας ως 180 ημέρες, 2η υποτροπή πρόστιμο 2.000 ευρώ, αφαίρεση άδειας για 1 έτος.

Ποινές μέχρι πρότινος: Πρόστιμο 20-175 ευρώ, αφαίρεση άδειας ως 60 ημέρες

«Κόντρες» ή υπέρβαση ορίου ταχύτητας ως 200 χλμ./ώρα παραπάνω

Πρόστιμο 2.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 1 έτος, 1η υποτροπή πρόστιμο 4.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 2 έτη, 2η υποτροπή πρόστιμο 8.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 4 έτη. Όλως περιέργως, δεν προβλέπεται πουθενά ποινή φυλάκισης.

Ποινές μέχρι πρότινος: Πρόστιμο 700 ευρώ, αφαίρεση άδειας και πινακίδων για 30 μέρες

Παραβίαση σηματοδότη 

Πρόστιμο 700 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 60 ημέρες. 1η υποτροπή πρόστιμο 1.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας ως 180 μέρες, 2η υποτροπή πρόστιμο 2.000 ευρώ, αφαίρεση άδειας για 1 έτος.

Ποινές μέχρι πρότινος: Πρόστιμο 700 ευρώ, αφαίρεση άδειας για 60 μέρες και πινακίδων για 20 μέρες

Παραβίαση STOP (χωρίς ατύχημα)

Πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 30 ημέρες, 1η υποτροπή πρόστιμο 1.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας ως 180 μέρες, 2η υποτροπή πρόστιμο 2.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 1 έτος.

Ποινές μέχρι πρότινος: Πρόστιμο 700 ευρώ, αφαίρεση άδειας και πινακίδων για 20 μέρες

Παραβίαση STOP (με πρόκληση ατυχήματος)

Πρόστιμο 700 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 60 ημέρες, 1η υποτροπή πρόστιμο 2.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 4 χρόνια, 2η υποτροπή πρόστιμο 4.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 8 χρόνια.

Ποινές μέχρι πρότινος: Πρόστιμο 700 ευρώ, αφαίρεση άδειας και πινακίδων για 20 μέρες

Μη χρήση ζώνης ασφαλείας

Πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 30 μέρες. Αν δεν φοράει ο συνεπιβάτης, πρόστιμο 150 ευρώ και στον ίδιο και στον οδηγό, ακόμα κι αν εκείνος φοράει.

Ποινές μέχρι πρότινος: Αφαίρεση άδειας και πινακίδων για 60 μέρες, πρόστιμο 50 ευρώ μόνο στο συνεπιβάτη

Μη χρήση κράνους

Πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 30 μέρες. Αν δεν φοράει ο συνεπιβάτης, πρόστιμο 350 ευρώ και στον ίδιο και στον οδηγό, ακόμα κι αν εκείνος φοράει. 1η υποτροπή πρόστιμο 1.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 180 μέρες, 2η υποτροπή πρόστιμο 2.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας ως 1 έτος.

Ποινές μέχρι πρότινος: Αφαίρεση άδειας και πινακίδων για 60 ημέρες, πρόστιμο 50 ευρώ μόνο στο συνεπιβάτη

Η τεράστια διαφορά σε σχέση με πριν πάντως, πέρα από το πολύ πιο «φαρμακερά» πρόστιμα και την ταυτόχρονη αφαίρεση διπλώματος στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, είναι ότι πλέον υπεισέρχεται και ποινική διάσταση. Ανεξαρτήτως παράβασης και άσχετα αν μιλάμε για πρώτη φορά ή υποτροπή, με βάση το άρθρο 290Α του Ποινικού Κώδικα, επιβάλλεται κάθειρξη έως 10 έτη εάν προκλήθηκε βαριά σωματική βλάβη ή βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις, κάθειρξη 10 έως 20 ετών σε περίπτωση θανατηφόρου τροχαίου και μέχρι ισόβια σε περίπτωση πρόκλησης πολύνεκρου.