Οι διαμαρτυρίες στην Αλβανία για το πολυτελές θέρετρο που υποστηρίζεται από τον γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και την κόρη του, Ιβάνκα Τραμπ, αναμένεται να ενταθούν, αφού οι εμπλεκόμενοι απέρριψαν την προσφορά του πρωθυπουργού της χώρας «να συζητήσουν λύσεις».
Χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους των Τιράνων για τρίτη συνεχόμενη ημέρα την Τετάρτη, μερικοί από αυτούς κρατώντας φουσκωτά φλαμίνγκο θέλοντας να υπογραμμίσουν τις ενδεχόμενες περιβαλλοντικές ζημιές, εν μέσω αυξανόμενων εκκλήσεων για την αναστολή του έργου.
Διαμαρτυρίες έχουν επίσης προγραμματιστεί για το νότιο τμήμα της χώρας, όπου πρόσφατα ξεκίνησαν οι εργασίες για το συγκρότημα αξίας 1,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε μια περιοχή που θεωρείται εδώ και καιρό ως μία από τις πιο περιβαλλοντικά ευαίσθητες της Μεσογείου.
«Από την αρχή μέχρι το τέλος υπήρξε πλήρης έλλειψη διαφάνειας», δήλωσε ο Aleksandr Trajce, εκτελεστικός διευθυντής της Προστασίας και Διατήρησης του Φυσικού Περιβάλλοντος στην Αλβανία (PPNEA). «Δεν έχουμε δει καμία δημόσια διαβούλευση ή δημόσια τεκμηρίωση σχετικά με τις άδειες, οπότε τώρα αυτό που λέμε είναι ότι αν αφαιρέσουν τις μπουλντόζες, αφαιρέσουν τον φράχτη και αποκαταστήσουν τους οικοτόπους στην αρχική τους κατάσταση, τότε μπορούμε να αρχίσουμε να μιλάμε».
Ο πρωθυπουργός, Έντι Ράμα, ο οποίος υπερασπίστηκε την ανάπτυξη ως ορόσημο στην πορεία της χώρας να γίνει ένας πολυτελής προορισμό διακοπών, πρότεινε την Τρίτη να συναντηθεί με τους διαδηλωτές σε μια προσπάθεια να σπάσει το αδιέξοδο. Αλλά ο σοσιαλιστής ηγέτης επέμεινε επίσης στις θέσεις του, λέγοντας: «Δεν υπάρχει απολύτως καμία πιθανότητα να σταματήσει η επένδυση όσο είμαι εδώ».
«Δεν έχουμε ξαναδεί κάτι παρόμοιο στις προστατευόμενες περιοχές της Αλβανίας»
Ως η παλαιότερη περιβαλλοντική ομάδα της Αλβανίας, η PPNEA έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου όταν εμφανίστηκαν προειδοποιήσεις ότι μια περιοχή με μοναδική βιοποικιλότητα και πολιτιστική κληρονομιά κινδύνευε να καταστραφεί.
Νωρίτερα φέτος, η Ιβάνκα Τραμπ πραγματοποίησε μια αιφνιδιαστική επίσκεψη στη χώρα με μια ομάδα αρχιτεκτόνων, περιηγούμενη στην τοποθεσία που έχει προβλεφθεί για ανάπτυξη από την επενδυτική εταιρεία του συζύγου της, Affinity Partners.
Το θέρετρο έχει σχεδιαστεί για να καλύπτει μια περιοχή που δεν περιλαμβάνει μόνο το ακατοίκητο Σαζάν, το μοναδικό νησί της Αλβανίας, αλλά και υγροτόπους και παράκτιους βιότοπους στο θαλάσσιο εθνικό πάρκο που το περιβάλλει. Τα νερά αυτά αποτελούν ένα από τα τελευταία καταφύγια της μεσογειακής φώκιας, με την περιοχή να προσφέρει επίσης καταφύγιο σε περισσότερα από 200 είδη πτηνών – πολλά από τα οποία απειλούνται με εξαφάνιση – συμπεριλαμβανομένων φλαμίνγκο και αργυροπελεκάνων, σύμφωνα με την BirdLife International.
Εκτάσεις προστατευόμενου παράκτιου τοπίου, βόρεια του χωριού Ζβέρνετ, ανάμεσα στη λιμνοθάλασσα της Νάρτας και τη θάλασσα, προορίζονται επίσης για ανάπτυξη.
«Δεν έχουμε ξαναδεί κάτι παρόμοιο στις προστατευόμενες περιοχές της Αλβανίας», δήλωσε ο Aleksandr Trajce. «Δεν είναι απλώς πρωτοφανές, έχει υπάρξει μια πλήρης κατάρρευση του κράτους δικαίου χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η κοινωνία, χωρίς περιβαλλοντική μέριμνα, χωρίς άδειες συμβάσεων, μόνο μπουλντόζες που εισέρχονται».
Ο συναγερμός, είπε, είχε μετατραπεί σε δημόσια αγανάκτηση όταν οι εργάτες άρχισαν να φτιάχνουν έναν φράχτη από σκυρόδεμα με αγκαθωτό σύρμα γύρω από το χώρο κοντά στο Ζβέρνετ, εγκατέστησαν μια ιδιωτική εταιρεία ασφαλείας για να το προστατεύσουν και βαριά μηχανήματα άρχισαν να αποδεκατίζουν αρχαίους αμμόλοφους και μεσογειακά πευκοδάση για να ανοίξουν τον δρόμο για δρόμους πρόσβασης.
«Τότε οι ντόπιοι θύμωσαν πολύ», είπε. «Οι άνθρωποι που έχουν γη εκεί ή που εργάζονται σε γη εκεί, ξαφνικά δεν μπορούσαν να το αντιμετωπίσουν… Έχει ξεπεράσει πλέον το περιβαλλοντικό ζήτημα. Είναι θέμα πολιτών. Είναι πολύ μεγαλύτερο».
Αυτή την εβδομάδα, το ειδικό όργανο δίωξης κατά της διαφθοράς της Αλβανίας, SPAK, ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε έρευνα για τις αμφιλεγόμενες νομοθετικές αλλαγές που υιοθετήθηκαν το 2024 σχετικά με τις προστατευόμενες περιοχές.
Τι απαντάει η κατασκευαστική εταιρεία
Οι κατασκευαστές λένε ότι θα προχωρήσουν υπεύθυνα. «Εστιάζουμε πάντα στην υπεύθυνη διαχείριση, την περιβαλλοντική βελτίωση, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας για τις τοπικές κοινότητες. Σεβόμαστε τις τρέχουσες δημόσιες και θεσμικές διαδικασίες», δήλωσε ο Asher Abehsera, πρόεδρος της Sazan Real Estate Development LLC, η οποία αναπτύσσει τα σχέδια σε συνεργασία με την εταιρεία του Kushner.
Ο Ράμα, ο οποίος κέρδισε μια τέταρτη θητεία πέρυσι με την υπόσχεση να εντάξει την Αλβανία στην ΕΕ έως το 2030 και είναι πρόθυμος να προσελκύσει επενδύσεις σε μια χώρα που παραμένει μεταξύ των φτωχότερων της Ευρώπης, αρνείται επίσης ότι η ανάπτυξη θα θέσει σε κίνδυνο την παρθένα ακτογραμμή της.
Την 1η Ιουνίου, δήλωσε στο αλβανικό κοινοβούλιο ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, με την τελική πρόταση να μην έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Και σε δήλωσή του την Τετάρτη, είπε ότι είναι «πολύ σημαντικό να παραμείνουμε φιλόξενοι, να παραμείνουμε δίκαιοι και σε καμία περίπτωση να μην λάβουμε το στίγμα ότι είμαστε μια χώρα όπου οι επενδυτές αντιμετωπίζονται εχθρικά».
Σε συνέντευξή του στον Guardian πριν από την αρχική έγκριση του έργου, ο Ράμα αποκάλυψε ότι το ενδιαφέρον του Κούσνερ για την Αλβανία μετρά πολλά χρόνια «όταν ο Τραμπ δεν ήταν κοντά στο να γίνει πρόεδρος των ΗΠΑ και φαινόταν πιο κοντά στο να πάει στη φυλακή παρά στον Λευκό Οίκο».
«Δεν σχετιζόταν με τον Τραμπ αλλά με τον Τζάρεντ ως Αμερικανό επενδυτή με ένα σπουδαίο έργο», επεσήμανε.
Αποκλεισμένη για σχεδόν 50 χρόνια υπό την αυστηρή κυριαρχία ενός καθεστώτος που απαγόρευε τα ταξίδια, η Αλβανία έχει γίνει ολοένα και πιο δημοφιλής στους επισκέπτες που δελεάζονται από τη φυσική ομορφιά και την προσιτή τιμή της.
Για τους υποστηρικτές, η προσπάθεια του Ράμα να προσελκύσει επενδυτές υψηλού επιπέδου θεωρείται απαραίτητη εάν ο προορισμός θέλει να αποφύγει τις παγίδες του υπερτουρισμού. Αλλά για τους αντιπάλους του, η διαμάχη έχει επίσης τροφοδοτήσει την αυξανόμενη δυσαρέσκεια με την κυβέρνηση. «Ο θυμός δεν στρέφεται τόσο εναντίον του Κούσνερ ή της Ιβάνκα Τραμπ, αλλά εναντίον της κυβέρνησης και του τρόπου με τον οποίο το χειρίστηκε αυτό», δήλωσε ο Trajce.
