Η Άγκυρα φαίνεται να επανατοποθετεί το Κυπριακό στο επίκεντρο μιας ευρύτερης γεωπολιτικής στρατηγικής που εκτείνεται από τη Γάζα και το Ιράν μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο και την Κεντρική Ασία, σύμφωνα με τη νέα Συμφωνία Οικονομικής και Χρηματοοικονομικής Συνεργασίας 2026 μεταξύ Τουρκίας και του ψευδοκράτους.
Όπως αναφέρει το sigmalive.com, το κείμενο της συμφωνίας, το οποίο αναρτήθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Τουρκίας μετά την έγκριση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και δημοσίευσε το Nordic Monitor, δεν περιορίζεται σε ζητήματα οικονομικής στήριξης προς τα κατεχόμενα, αλλά σκιαγραφεί το νέο στρατηγικό αφήγημα της Άγκυρας για την περιοχή.
Σύνδεση του Κυπριακού με τις περιφερειακές κρίσεις
Η τουρκική προσέγγιση παρουσιάζει την Κύπρο όχι ως ένα «παγωμένο» πρόβλημα που αναμένει διπλωματική επίλυση, αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου περιβάλλοντος ασφάλειας, το οποίο επηρεάζεται από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, την ενεργειακή ασφάλεια, τις θαλάσσιες διαδρομές και τον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων.
Στο έγγραφο γίνεται αναφορά στον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας, στη σύγκρουση στη Γάζα, στις εντάσεις μεταξύ Ιράν, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών, στις εσωτερικές τριβές στο ΝΑΤΟ, αλλά και στη μετατόπιση του οικονομικού κέντρου βάρους προς την περιοχή Ασίας – Ειρηνικού.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι αυτές οι εξελίξεις δημιουργούν νέα δεδομένα ασφάλειας και αυξάνουν τη στρατηγική σημασία της Κύπρου.
Η Γάζα και το αφήγημα περί «εγγυήτριας δύναμης»
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στον πόλεμο στη Γάζα. Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι η διεθνής κοινότητα απέτυχε να αποτρέψει την ανθρωπιστική κρίση, γεγονός που – σύμφωνα με το κείμενο – ανέδειξε την ανάγκη διατήρησης του ρόλου της Τουρκίας ως «εγγυήτριας δύναμης» στην Κύπρο.
Παράλληλα, επιχειρείται σύνδεση μεταξύ των εξελίξεων στη Γάζα και της τουρκοκυπριακής θέσης περί «κυρίαρχης ισότητας» και «ισότιμου διεθνούς καθεστώτος».
453 εκατ. δολάρια στα κατεχόμενα – Σχεδόν τα μισά για άμυνα
Η συμφωνία προβλέπει οικονομική ενίσχυση ύψους 20,7 δισ. τουρκικών λιρών (περίπου 453 εκατ. δολάρια) προς τα κατεχόμενα για το 2026.
Από αυτά:
- 9,65 δισ. λίρες (περίπου 211 εκατ. δολάρια) κατευθύνονται στην άμυνα
- 10,3 δισ. λίρες αφορούν έργα υποδομών και αναπτυξιακές δράσεις
- 735 εκατ. λίρες προορίζονται για λειτουργικές δαπάνες
Η αμυντική δαπάνη αντιστοιχεί περίπου στο 47% του συνολικού πακέτου, στοιχείο που υπογραμμίζει τη σημασία που αποδίδει η Τουρκία στην ασφάλεια και τη στρατιωτική της παρουσία στα κατεχόμενα.
Παράλληλα προβλέπονται έργα σε τομείς όπως υγεία, μεταφορές, εκπαίδευση, ψηφιακός μετασχηματισμός και τοπικές υποδομές, περιλαμβανομένων νοσοκομειακών έργων σε κατεχόμενη Λευκωσία, Μόρφου και περιοχή Αμμοχώστου.
To σχέδιο χρηματοδότησης του ψευδοκράτους για το 2026 από Τουρκία
Μήνυμα δύο κρατών και αιχμές προς ΕΕ
Η συμφωνία αποτυπώνει επίσης τη σταθερή μετατόπιση της τουρκικής πολιτικής από το μοντέλο διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας προς τη λύση δύο κρατών.
Όροι όπως «κυρίαρχη ισότητα», «εγγενή δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων» και «ίσο διεθνές καθεστώς» επαναλαμβάνονται συστηματικά στο κείμενο.
Παράλληλα, η Άγκυρα ασκεί κριτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κατηγορώντας τις Βρυξέλλες ότι λαμβάνουν θέση υπέρ της Κυπριακής Δημοκρατίας στις διαφορές της Ανατολικής Μεσογείου και στις ενεργειακές εξελίξεις.
Νέα στρατηγική ανάγνωση του Κυπριακού
Η συμφωνία καταδεικνύει ότι η Τουρκία αντιμετωπίζει πλέον τα κατεχόμενα ως στρατηγικό πυλώνα των ευρύτερων περιφερειακών της επιδιώξεων.
Από τη Γάζα και τον Περσικό Κόλπο μέχρι τον Καύκασο, την Κεντρική Ασία και την Ανατολική Μεσόγειο, η Άγκυρα επιχειρεί να εντάξει το Κυπριακό σε μια μεγαλύτερη γεωπολιτική εξίσωση, όπου ζητήματα ασφάλειας, ενέργειας και περιφερειακής ισχύος αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα.
