Το τι είναι οι κλινικές μελέτες, γιατί είναι απαραίτητες και σημαντικές αλλά και το πώς μπορεί να συμβάλλουν οι ασθενείς σε αυτές εξήγησε η Ευαγγελία Κοράκη, πρόεδρος του HACRO και πρόεδρος και διευθύνουσας σύμβουλος της CORONIS Research, με αφορμή την σημερινή (20.05.2026) Παγκόσμια Ημέρα Κλινικών Μελετών.
Η Παγκόσμια Ημέρα Κλινικών Μελετών τιμάται κάθε χρόνο στις 20 Μαΐου και είναι αφιερωμένη στη σημασία της κλινικής έρευνας για την πρόοδο της ιατρικής και τη βελτίωση της ζωής των ασθενών.
Η ημερομηνία συνδέεται με την πρώτη καταγεγραμμένη κλινική μελέτη στην ιστορία, που πραγματοποιήθηκε το 1747 από τον Σκωτσέζο γιατρό James Lind για τη θεραπεία του σκορβούτου. Σήμερα, η ημέρα αυτή υπενθυμίζει ότι κάθε σύγχρονη θεραπεία, φάρμακο ή εμβόλιο που έχουμε στη διάθεσή μας είναι αποτέλεσμα κλινικής έρευνας και της συμβολής ασθενών, ερευνητών και επαγγελματιών υγείας.
Για το θέμα μίλησε στο «Live News» η Ευαγγελία Κοράκη, πρόεδρος του HACRO και πρόεδρος και διευθύνουσας σύμβουλος της CORONIS Research. «Καταρχήν πρέπει να σκεφτούμε τι είναι η κλινική μελέτη. Πρέπει να γνωρίζει όλος ο κόσμος ότι η κλινική μελέτη είναι η μόνη διαδικασία η οποία μπορεί να αποδείξει ότι μια θεραπεία ή ένα φάρμακο είναι αποτελεσματικό αλλά και ασφαλές. Αν δεν κάνουμε κλινικές μελέτες, τότε κανένα φάρμακο δεν θα λάβει έγκριση. Ούτε από τον FDA, ούτε από τον EMA, ούτε από πουθενά».
«Πρέπει να ξέρει όλος ο κόσμος ότι όταν βλέπει ένα φάρμακο στο φαρμακείο ή στο νοσοκομείο, αυτό σημαίνει ότι κάποιοι ασθενείς έχουν συμμετάσχει σε μια κλινική μελέτη. Και για να καταλάβουμε οι κλινικές μελέτες τι σημαίνουν, είναι πιο σημαντικό να το σκεφτεί κανείς όταν δεν υπάρχει άλλη θεραπευτική επιλογή. Υπάρχουν σπάνια νοσήματα που δεν έχουμε άλλη θεραπευτική επιλογή και εκεί η συμμετοχή σε μια κλινική μελέτη είναι καθοριστική για την υγεία του ασθενούς.
Όμως, οι κλινικές έρευνες δεν σταματάνε εκεί, δεν ψάχνουμε μόνο φάρμακα για ασθένειες που δεν υπάρχουν άλλα φάρμακα, η έρευνα είναι συνεχής και προσπαθούμε να βρούμε και καλύτερα φάρμακα από τα ήδη υπάρχοντα σε μία… Καταρχήν γίνονται πολλές, οι περισσότερες κλινικές μελέτες γίνονται στην ογκολογία, για τον καρκίνο. Γίνονται πολλές κλινικές μελέτες για Αλτσχάιμερ, για σπάνια νοσήματα, για ALS, για νόσο του Crohn, έχουμε δηλαδή… Κάποιες από αυτές γίνονται στην Ελλάδα», είπε η Ευαγγελία Κοράκη.
Και συμπλήρωσε: «Υπάρχουν δημοσιευμένα στοιχεία που λένε ας πούμε ότι τα τελευταία 60 χρόνια στην Ευρώπη, το προσδόκιμο ζωής ανέβηκε κατά δεκαετίες. Γιατί αυτό; Εξαιτίας των κλινικών μελετών. Ο ιός του HIV, του AIDS, κάποτε ήταν μια θανατηφόρα ασθένεια. Σήμερα όμως οι ασθενείς αυτοί ζουν κανονικά τη ζωή τους και αυτό το οφείλουν στο ότι έγιναν κλινικές μελέτες, βρέθηκαν τα φάρμακα και συνεχίζουν.
Θα πούμε το εξής: Οι κλινικές μελέτες γίνονται όχι για τους ασθενείς αλλά με τους ασθενείς. Αν δεν έχουμε ασθενείς, δεν μπορούμε να κάνουμε κλινικές μελέτες. Υπάρχει φόβος. Υπάρχει φόβος γιατί πρέπει, πρέπει οι πολίτες που ανάμεσά μας μπορεί να είναι κάποιος ασθενής κάποια στιγμή, πρέπει να γνωρίζουν τι είναι οι κλινικές μελέτες. Πρέπει να ξέρουν ότι η συμμετοχή σε μια κλινική μελέτη δεν είναι μια τυφλή διαδικασία, είναι μια τεκμηριωμένη επιλογή η οποία γίνεται με πλήρη ενημέρωση, υπάρχουν αυστηρά θεσμικά εχέγγυα προστασίας και βέβαια διασφαλίζεται ο σεβασμός, η αξιοπρέπεια και τα προσωπικά δεδομένα του ασθενούς».
Τέλος, ανέφερε: «Έχουμε ένα μεγάλο πλεονέκτημα, έχουμε πάρα πολύ καλό επιστημονικό προσωπικό. Οι γιατροί μας είναι εξαιρετικοί, έχουν φήμη στο εξωτερικό, κάνουνε πολλά χρόνια πολλές μελέτες, είναι έμπειροι στα δύσκολα πρωτόκολλα, οπότε αυτό είναι ένα μεγάλο πλεονέκτημα που έχουμε. Από την άλλη πλευρά ξέρετε, ο χώρος των κλινικών μελετών είναι πολύ ανταγωνιστικός.
Δηλαδή γνωρίζουμε στοιχεία που λένε ότι γίνονται 4.000 κλινικές μελέτες το χρόνο στην Ευρώπη και επενδύονται 55 δις. Άρα είναι ένας χώρος που ενδιαφέρει τους επενδυτές. Στην Ελλάδα λοιπόν, τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει πολλά βήματα. Δηλαδή η πολιτεία έχει κατανοήσει ότι οι κλινικές μελέτες είναι μια προτεραιότητα. Όχι μόνο για τους ασθενείς, όπως σωστά είπατε, αλλά και για την επιστήμη, γιατί οι γιατροί μας μπορούν έτσι να εκπαιδευτούν σε καινούργιες θεραπείες, να έχουν ένα networking με τους υπόλοιπους γιατρούς – είναι πάρα πολύ σημαντικό – αλλά βέβαια και για το σύστημα υγείας, γιατί έρχονται χρήματα στη χώρα.
Γι’ αυτό και έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Πρώτα-πρώτα, ξέρετε… ακολουθούμε την Ευρώπη. Πέρυσι, είχαμε μια μετάβαση στο πληροφοριακό σύστημα της Ευρώπης στο οποίο η Ελλάδα διαχειρίστηκε, ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων πάρα πολύ, με μεγάλη επιτυχία αυτό το δύσκολο έργο και είμαστε όπως οι υπόλοιποι στην Ευρώπη. Επίσης πρόσφατα βγήκε μια καινούργια υπουργική απόφαση γιατί; Γιατί έπρεπε να λύσουμε τα θέματα της γραφειοκρατίας, έπρεπε να πάμε πιο γρήγορα, αυτά τα συνηθισμένα που έχουμε. Όμως είναι στη σωστή κατεύθυνση. Έχει μέσα πολύ ωραία νέα πράγματα».
