Από τις πολεμικές ιαχές στις «ανθρωπιστικές χειρονομίες» και από εκεί στις διακηρύξεις για οριστική ειρήνη, οι επιλογές και η τακτική του Ντόναλντ Τραμπ στο μέτωπο του Ιράν μοιάζουν με έναν λαβύρινθο αντιφάσεων.

Καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ επιχειρεί να απεγκλωβιστεί από ένα αδιέξοδο, που σε μεγάλο βαθμό δημιούργησε ο ίδιος, το ερώτημα δεν είναι μόνο εάν θα επιτευχθεί συμφωνία, αλλά αν τα όποια οφέλη της θα μπορέσουν ποτέ να ισοσκελίσουν το τρομακτικό κόστος σε ανθρώπινες ζωές και την παγκόσμια σταθερότητα.

Σε ανάλυσή του ο Guardian, σημειώνει χαρακτηριστικά: «Ακόμη μια ημέρα, ακόμα μια απότομη στροφή στην εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ».

Την Κυριακή το κλίμα ήταν αποκλειστικά πολεμικό, με τον Τραμπ να επιμένει ότι το Ιράν δεν είχε ακόμη «πληρώσει αρκετά υψηλό τίμημα».

Τη Δευτέρα, τη σκυτάλη πήρε το «Project Freedom» (επιχείρηση Ελευθερία), που παρουσιάστηκε ως μια μεγαλειώδης «ανθρωπιστική χειρονομία» για την απελευθέρωση των εγκλωβισμένων πλοίων στον Κόλπο, στοχεύοντας όμως παράλληλα στην αποδυνάμωση του ελέγχου της Τεχεράνης στα Στενά του Ορμούζ.

Τις πρώτες ώρες της Τετάρτης, η ατζέντα επέστρεψε στην ειρήνη. Ο Αμερικανός Πρόεδρος ανακοίνωσε πως «σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί προς μια πλήρη και τελική συμφωνία» με το Ιράν, αναστέλλοντας το «Project Freedom» για να δώσει χώρο στις διαπραγματεύσεις.

Αργότερα, κατά τη διάρκεια της ίδιας ημέρας, έδωσε -πάλι μέσω της πλατφόρμας Truth Social- ένα αυστηρό τελεσίγραφο στην Τεχεράνη: «Αν δεν συμφωνήσουν, θα ξεκινήσουν οι βομβαρδισμοί, οι οποίοι, δυστυχώς, θα είναι πολύ μεγαλύτερης κλίμακας και έντασης από ό,τι πριν».

Το «ατσάλινο κουτί» του αδιεξόδου

Αυτές οι διαφορετικές προσεγγίσεις σε σχεδόν διαδοχικές ημέρες μοιράζονται μια κοινή αλήθεια: το καθεστώς του Ιράν είναι απίθανο να καταρρεύσει ή να παραδώσει το δικαίωμα στον εμπλουτισμό ουρανίου, όσες βόμβες κι αν πέσουν, σημειώνει η βρετανική εφημερίδα.

Η Τεχεράνη απέδειξε την ικανότητά της να κλείνει –όποτε θέλει– τα Στενά του Ορμούζ, ενώ ένας καθολικός αποκλεισμός του Κόλπου πλήττει την αμερικανική οικονομία εξίσου με την ιρανική.

Αυτά τα δεδομένα συνθέτουν τους τοίχους ενός «ατσάλινου κουτιού» μέσα στο οποίο η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται παγιδευμένη.

Οι συνεχείς αλλαγές πολιτικής δείχνουν έναν ηγέτη που προσπαθεί να αποφύγει είτε την ταπείνωση είτε έναν ατέρμονο πόλεμο.

Η τελευταία απειλή του, για βομβαρδισμούς «πολύ μεγαλύτερης κλίμακας και έντασης», εάν το Ιράν δεν αποδεχθεί τους όρους των ΗΠΑ, προδίδει τη νευρικότητά του για την έκβαση των συνομιλιών.

Οι όροι της συμφωνίας στο τραπέζι

Σύμφωνα με πληροφορίες των Axios και Reuters, οι ΗΠΑ, το Ιράν και οι Πακιστανοί μεσολαβητές βρίσκονται κοντά σε ένα μονοσέλιδο «μνημόνιο συνεννόησης» για τον τερματισμό του πολέμου.

Αυτό προβλέπει:

• Μια διαπραγματευτική περίοδο 30 ημερών.
• Σταδιακή άρση των αμοιβαίων αποκλεισμών στα Στενά του Ορμούζ.
• Συμβιβασμό για τον εμπλουτισμό ουρανίου στα 12 ή 15 έτη (αντί των 5 που πρότεινε το Ιράν και των 20 που ζητούσαν οι ΗΠΑ προπολεμικά).
• Εξαγωγή του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου (HEU) του Ιράν, πιθανώς προς τις ΗΠΑ.
• Μόνιμη επιστροφή των επιθεωρητών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
• Σταδιακή αποδέσμευση των δισεκατομμυρίων των δεσμευμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων – μια παραχώρηση για την οποία ο Τραμπ κατηγορούσε επί χρόνια τους προκατόχους του.

Αντιδράσεις από την Τεχεράνη

Η ανακοίνωση Τραμπ έριξε τις τιμές του πετρελαίου και ενίσχυσε τις αγορές, όμως το κλίμα παραμένει ρευστό.

Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) ανέφεραν ότι η «ασφαλής διέλευση» των πλοίων από τα Στενά είναι πιθανή, αλλά δεν έδωσαν σαφή απάντηση στην αμερικανική πρόταση.

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι η πρόταση των ΗΠΑ τελεί υπό εξέταση, ενώ ο Εμπραχίμ Ρεζαΐ, εκπρόσωπος της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του κοινοβουλίου, την απέρριψε χαρακτηρίζοντάς την ως «μια αμερικανική λίστα επιθυμιών, όχι μια πραγματικότητα».

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی: متن اکسیوس لیست آرزوهای آمریکایی‌هاست تا یک واقعیت. چیزی که در مذاکرات رودررو بدست نیاورده‌اند را در یک جنگ شکست خورده به دست نخواهند آورد. ایران دست به ماشه است، اگر تسلیم نشوند و امتیازات لازم را ندهند یا بخواهند شیطنتی کنند، پاسخ سخت خواهیم داد pic.twitter.com/qJIofCTGoe

— خبرگزاری ایسنا (@isna_farsi) May 6, 2026

Το τρομακτικό κόστος του πολέμου

Ακόμη και αν ο Τραμπ καταφέρει να παρουσιάσει τη συμφωνία ως νίκη, το τίμημα είναι δυσβάσταχτο.

Περισσότεροι από 5.000 άνθρωποι είναι νεκροί, ανάμεσά τους 120 παιδιά ενός σχολείου θηλέων που σκοτώθηκαν την πρώτη ημέρα του πολέμου, στην πόλη Μινάμπ, χωρίς να υπολογίζονται οι απώλειες στον Λίβανο.

Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι 32 εκατομμύρια άνθρωποι θα μπορούσαν να βυθιστούν στη φτώχεια λόγω των επιπτώσεων στον ενεργειακό εφοδιασμό και τα λιπάσματα.

Ο επικεφαλής ανθρωπιστικών υποθέσεων του ΟΗΕ, Τομ Φλέτσερ, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι τα 2 δισ. δολάρια που δαπανώνται καθημερινά για τον πόλεμο «θα μπορούσαν να είχαν σώσει τις ζωές περίπου 87 εκατομμυρίων ανθρώπων, αν τα χρήματα είχαν διατεθεί για ανθρωπιστική βοήθεια».

Τελικά, αν η σύγκρουση λήξει με όρους παρόμοιους με εκείνους που υπήρχαν στο τραπέζι πριν από τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου, ο πόλεμος αυτός θα μείνει στην ιστορία ως μία από τις πιο άσκοπες και αιματηρές συγκρούσεις της σύγχρονης εποχής, καταλήγει ο Guardian.