Ανησυχία προκαλεί στην Ευρώπη το ενδεχόμενο σοβαρής έλλειψης αεροπορικών καυσίμων εν μέσω της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, με αεροπορικές εταιρείες να προχωρούν ήδη σε ακυρώσεις πτήσεων και αυξήσεις τιμών ενόψει της θερινής περιόδου.

Η χαμηλού κόστους αεροπορική εταιρεία Transavia ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα τις πρώτες ακυρώσεις πτήσεων για Μάιο και Ιούνιο, επικαλούμενη την εκτόξευση του κόστους της κηροζίνης και τις δυσκολίες εισαγωγής καυσίμων από τις χώρες του Κόλπου, σύμφωνα με το France24.

Ανάλογες κινήσεις έχουν ήδη κάνει οι Ryanair και Volotea.

Φόβοι για εξάντληση των αποθεμάτων

Η ανησυχία εντάθηκε από τα μέσα Απριλίου, όταν ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας προειδοποίησε ότι η Ευρώπη διαθέτει «ίσως έξι εβδομάδες αποθεμάτων αεροπορικών καυσίμων».

Η συνεχιζόμενη εμπλοκή στα Στενά του Ορμούζ έχει περιορίσει τις εισαγωγές πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων από τις χώρες του Κόλπου, ανάμεσά τους και το Jet A-1, το βασικό καύσιμο που χρησιμοποιείται στα περισσότερα αεροσκάφη.

Ο καθηγητής Μεταφορών και Περιφερειακής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας, Βούτερ Ντεβούλφ, εξήγησε ότι η Γαλλία παράγει πολύ λιγότερη κηροζίνη από όση καταναλώνει.

«Η Γαλλία παράγει περίπου 3 εκατομμύρια τόνους τον χρόνο, αλλά καταναλώνει 5 εκατομμύρια. Η διαφορά καλύπτεται κυρίως από εισαγωγές από τη Μέση Ανατολή», ανέφερε.

Σύμφωνα με στοιχεία του γαλλικού υπουργείου Ενέργειας, πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή:

• το 50% των αεροπορικών καυσίμων της χώρας παραγόταν στη Γαλλία
• το 20% προερχόταν από τη Μέση Ανατολή
• και το υπόλοιπο 30% εισαγόταν από Ευρώπη, ΗΠΑ και Ασία

Παρόμοια εικόνα παρουσιάζουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Ο ενεργειακός αναλυτής Τιερί Μπρος από το Sciences Po τόνισε ότι η Ευρώπη έχει μειώσει σημαντικά τις δυνατότητες διύλισης τα τελευταία χρόνια και εξαρτάται όλο και περισσότερο από εισαγόμενα διυλισμένα προϊόντα.

Η Γαλλία εμφανίζεται πιο προστατευμένη

Παρά τους φόβους, οι γαλλικές αρχές εκτιμούν ότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος έλλειψης κηροζίνης τις επόμενες εβδομάδες.

Η επικεφαλής στρατηγικής της Aéroports de Paris, Κριστέλ ντε Ρομπιγιάρ, δήλωσε ότι τα αεροδρόμια Ορλί και Σαρλ ντε Γκολ συνδέονται με δίκτυο αγωγών και εγκαταστάσεις στο λιμάνι της Χάβρης, που τροφοδοτούνται κυρίως από τη Βόρεια Αμερική.

Η κυβερνητική εκπρόσωπος της Γαλλίας, Μοντ Μπρεζόν, ανέφερε ότι η χώρα διαθέτει στρατηγικά αποθέματα περίπου δύο μηνών, ενώ υπάρχουν και εμπορικά αποθέματα που μπορούν να καλύψουν περίπου δέκα ημέρες λειτουργίας των αεροδρομίων.

Παράλληλα, αποθέματα αργού πετρελαίου θα μπορούσαν να μετατραπούν σε αεροπορικά καύσιμα αν χρειαστεί.

Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι αν η κρίση παραταθεί μέχρι το φθινόπωρο, το πρόβλημα μπορεί να επανέλθει πιο έντονα γύρω στον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο.

Η ΕΕ προετοιμάζεται για κοινή δράση

Η γαλλική κυβέρνηση αναμένεται να συναντηθεί με αεροπορικές εταιρείες στις 6 Μαΐου για να εξετάσει την κατάσταση ενόψει του καλοκαιριού.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε ήδη από τις 22 Απριλίου μέτρα για την παρακολούθηση των αποθεμάτων κηροζίνης και την ενίσχυση της παραγωγής στα διυλιστήρια.

Η Κομισιόν προειδοποίησε ότι ενδέχεται να χρειαστεί «συλλογική δράση» για να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της αγοράς και η συνέχεια στον εφοδιασμό.

Αυξήσεις στις τιμές και περισσότερες ακυρώσεις

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα ίσως δεν είναι η πλήρης έλλειψη καυσίμων αλλά το τεράστιο κόστος τους.

«Η τιμή της κηροζίνης έχει υπερδιπλασιαστεί λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και τα καύσιμα αντιστοιχούν έως και στο 40% του κόστους ενός αεροπορικού εισιτηρίου», ανέφερε ο Τιερί Μπρος.

Οι αεροπορικές χαμηλού κόστους θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες, καθώς βασίζονται σε μικρά περιθώρια κέρδους και υψηλή πληρότητα.

Για τον λόγο αυτό εταιρείες όπως η Transavia έχουν ήδη αυξήσει τις τιμές και ακυρώσει λιγότερο κερδοφόρες πτήσεις.

«Δεν είναι μόνο θέμα διαθεσιμότητας καυσίμων αλλά και κερδοφορίας», σημείωσε ο Μπρος.

Τι ισχύει για τους επιβάτες σε περίπτωση ακύρωσης

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να ακυρώσουν πτήσεις αρκεί να ενημερώσουν τους επιβάτες τουλάχιστον 14 ημέρες νωρίτερα.

Σε αυτές τις περιπτώσεις οι επιβάτες δικαιούνται:

• επιστροφή χρημάτων
• ή αλλαγή της πτήσης χωρίς επιπλέον χρέωση

Ωστόσο, οι εταιρείες δεν υποχρεούνται να καταβάλουν αποζημίωση όταν οι ακυρώσεις οφείλονται σε «έκτακτες περιστάσεις», όπως η τρέχουσα κρίση στη Μέση Ανατολή.