Με την επισήμανση τεσσάρων βασικών απαγορεύσεων και προειδοποιήσεις προς τους πολίτες, για την αποτροπή εκδήλωσης πυρκαγιών στην ύπαιθρο, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας «ανοίγει» την αντιπυρική περίοδο 2026, που ξεκίνησε σήμερα Πρωτομαγιά, με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση, προκειμένου να αποτραπούν φωτιές σε δάση, δασικές, χορτολιβαδικές και αγροτικές εκτάσεις, πάρκα και άλση πόλεων και οικιστικών περιοχών, περιοχές με ειδικό καθεστώς προστασίας, καθώς και σε λοιπούς χώρους που βρίσκονται πλησίον αυτών και σε οικοπεδικούς χώρους, που έχουν ταλαιπωρήσει και «φτωχύνει» τη χώρα μας, τα τελευταία χρόνια.
Οι επισημάνσεις αυτές εντάσσονται στην γενικότερη προσπάθεια πρόληψης, που αποτελεί τη βάση του σχεδιασμού του υπουργείου, αλλά ταυτόχρονα στηρίζονται και στα πρόσφατα επίσημα στοιχεία, που καταδεικνύουν ότι πολύ μεγάλος αριθμός πυρκαγιών οφείλεται σε ανθρώπινες δραστηριότητες στην ύπαιθρο, κάτι που, εκτός των άλλων, επισύρει συλλήψεις και σοβαρά πρόστιμα για τους παραβάτες, που μπορεί να φτάσουν μέχρι και τα 50.000 ευρώ, ενώ οι εμπρηστές αντιμετωπίζουν ποινές κακουργηματικού χαρακτήρα.
Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο αυτής της «εκστρατείας» ενημέρωσης των πολιτών, προκειμένου να διανύσουμε μια λιγότερο καταστροφική χρονιά, η Πολιτική Προστασία σημειώνει ότι, από την ανάλυση των μέχρι σήμερα στατιστικών στοιχείων, διαπιστώνεται σημαντικός αριθμός ενάρξεων πυρκαγιών, εξαιτίας δραστηριοτήτων και εργασιών στην ύπαιθρο που περιλαμβάνουν το άναμμα, τη χρήση και διατήρηση πυρός, την εκτέλεση θερμών εργασιών, τη χρήση συσκευών που προκαλούν σπινθήρα, ειδών πυροτεχνίας ή βεγγαλικών.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι από 1/1/2026 έχουν επιβληθεί περισσότερα από 174 διοικητικά πρόστιμα και έχουν πραγματοποιηθεί 35 συλλήψεις για παραβάσεις διατάξεων πρόληψης πυρκαγιών σε δασικές, αγροτικές και συναφείς εκτάσεις και οικοπεδικούς χώρους εκ των οποίων αρκετές εξελίχθηκαν σε δασικές πυρκαγιές.
Για την αποτροπή εκδήλωσης πυρκαγιών στην ύπαιθρο τονίζεται ότι:
– Απαγορεύεται η καύση υπολειμμάτων φυτικής βλάστησης (κλαδεμάτων, υπολειμμάτων καλλιέργειας, ξηρών χόρτων κ.τ.λ.), απορριμμάτων και εν γένει η χρήση φωτιάς στην ύπαιθρο ανεξαρτήτου δείκτη επικινδυνότητας.
– Απαγορεύονται οι θερμές εργασίες όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι κατηγορίας 3 (υψηλή), κατηγορίας 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού), καθώς και τις λοιπές ημέρες χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων προληπτικών μέτρων, όρων και προϋποθέσεων. Ως θερμές εργασίες νοούνται οι εργασίες που παράγουν σπινθήρες ή περιλαμβάνουν γυμνή φλόγα/θερμότητα, όπως ηλεκτροσυγκόλληση, οξυγονοκόλληση, κοπή, λείανση, χρήση φλόγας ή ηλεκτρικού τόξου, καθώς και χρήση εξοπλισμού που προκαλεί θερμότητα, φλόγα ή σπινθήρα.
– Απαγορεύεται η καύση ειδών πυροτεχνίας στην ύπαιθρο όταν ο δείκτης επικινδυνότητας, είναι κατηγορίας 3 (υψηλή), 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού) καθώς και τις λοιπές ημέρες χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων προληπτικών μέτρων, όρων και προϋποθέσεων.
– Απαγορεύεται το κάπνισμα μελισσών όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι κατηγορίας 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού) καθώς και τις λοιπές ημέρες χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων προληπτικών μέτρων, όρων και προϋποθέσεων.
Τα πρόστιμα και οι ποινές
Σε ανακοίνωσή τους το υπουργείο και η Πυροσβεστική, ενημερώνουν τους πολίτες ότι περισσότερες πληροφορίες για τις απαγορευμένες ή/και επιτρεπόμενες, υπό προϋποθέσεις, ενέργειες, δραστηριότητες και εργασίες με τη λήψη μέτρων πυροπροστασίας περιλαμβάνονται στην 9η/2024 Πυροσβεστική Διάταξη (ΦΕΚ Β’ 2387).
Στην ανακοίνωση τονίζεται ότι η μη τήρηση των διαλαμβανομένων στα ανωτέρω, επισύρει υψηλά διοικητικά πρόστιμα που ανέρχονται μέχρι του ποσού των 50.000 ευρώ σύμφωνα με τα οριζόμενα στην 19η /2024 πυροσβεστική διάταξη (Β΄2550).
Επιπλέον, υπενθυμίζεται ότι ο νέος Ποινικός Κώδικας απαγορεύει ρητά τη διατήρηση φωτιάς, την εκτέλεση θερμών εργασιών, τη χρήση συσκευών που προκαλούν σπινθήρα ή ειδών πυροτεχνίας ή βεγγαλικών σε δάση, δασικές εκτάσεις, πάρκα, άλση, χορτολιβαδικές και αγροτικές εκτάσεις σε ημέρες που ο δείκτης επικινδυνότητας είναι 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού) και οι παραβάτες τιμωρούνται με ποινές φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον 10.000 ευρώ.
Αν από τις ανωτέρω ενέργειες προκληθεί σοβαρή πυρκαγιά τότε ο υπαίτιος διώκεται σε βαθμό κακουργήματος.
Περαιτέρω, ο εμπρησμός βάσει του νέου Ποινικού Κώδικα τιμωρείται με φυλάκιση ή κάθειρξη χωρίς ανασταλτικό χαρακτήρα και χωρίς δυνατότητα εξαγοράς της ποινής και επιπλέον χρηματική ποινή έως 200.000 ευρώ.
Η Πολιτική Προστασία τονίζει ακόμα ότι οι προπαρασκευαστικές ενέργειες τιμωρούνται επίσης ως κακούργημα, ενώ στις περιπτώσεις εμπρησμού σε δάση από τις οποίες προκλήθηκε πυρκαγιά που είχε ως αποτέλεσμα θάνατο ή βαριά σωματική βλάβη ή εξαπλώθηκε σε μεγάλη έκταση δημεύεται κατά την κρίση του δικαστηρίου η περιουσία ή τμήμα περιουσίας του υπαίτιου.
«Η πρόληψη αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και του φυσικού περιβάλλοντος και καλούνται όλοι οι πολίτες να επιδεικνύουν αυξημένο αίσθημα ευθύνης. Η τήρηση των μέτρων είναι υποχρέωση όλων», υπογραμμίζει το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Καταλήγοντας αναφέρει ότι σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς ή ανίχνευσης καπνού, οι πολίτες οφείλουν να ειδοποιούν άμεσα την Πυροσβεστική Υπηρεσία καλώντας στο 199 ή στο 112.
