Στην κατάσταση που επικρατεί στα Στενά του Ορμούζ και την θέση της Ελλάδας, στους ισχυρισμούς της Τουρκίας και στην «Ατζέντα 2030» αναφέρθηκε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, ενώ μίλησε και για το πώς θα επιτευχθεί η ασφάλεια του Αιγαίου με πολύ οικονομικότερο τρόπο απ’ ότι στο παρελθόν, όπως ανέφερε.
«Θα προστατεύσουμε το Αιγαίο πολύ καλύτερα από ό,τι κάναμε μέχρι σήμερα, αλλά θα το κάνουμε με έναν πολύ πιο σύνθετο τρόπο. Θα το κάνουμε με πυραύλους, με μη επανδρωμένα σκάφη, με μικρότερα σκάφη στην επιφάνεια της θάλασσας, αλλά και με μη επανδρωμένα σκάφη κάτω από την επιφάνεια. Έτσι, θα διασφαλίσουμε την ασφάλεια του Αιγαίου με πολύ οικονομικότερο τρόπο από ό,τι στο παρελθόν και θα εξασφαλίσουμε στις μεγαλύτερες πλατφόρμες μας ελευθερία κινήσεων και ελευθερία αποτροπής», τόνισε ο κ. Δένδιας σε ομιλία του στο 3ο Διεθνές Συνέδριο Θαλάσσιας Ασφάλειας, το οποίο πραγματοποιείται στο Ίδρυμα Ευγενίδου.
Το Συνέδριο με θέμα «Η Θαλάσσια Ασφάλεια σε μια Εποχή Γεωπολιτικής, Γεωοικονομικής και Τεχνολογικής Αναταραχής» (Maritime Security in an Era of Geopolitical, Geoeconomic and Technological Disruption), διοργανώνεται από το Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων (Council for International Relations), το International Propeller Club (Port of Piraeus), το S4GEO (The Society for Geopolitics) και το Ινστιτούτο Foreign Affairs, σε συνεργασία με τη Σχολή Ναυτιλίας και Βιομηχανίας του Πανεπιστημίου Πειραιώς και το Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ) του Παντείου Πανεπιστημίου.
«Δεν κοιτάμε παραπάνω από το μπόι μας»
Μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε στην ομιλία του:« Καταλαβαίνω και φυσικά είναι απολύτως αναμενόμενο, ότι το Συνέδριο έχει επικεντρωθεί κυρίως σε ό, τι συμβαίνει στο Ορμούζ, το οποίο αποτελεί όντως τεράστια πρόκληση για τη θαλάσσια ασφάλεια, για την παγκόσμια οικονομία. Ας δούμε, όμως, πρώτα πού ακριβώς βρισκόμαστε. Αν το δούμε από την ελληνική οπτική γωνία, όσον αφορά τις νέες πραγματικότητες. Και αναφέρομαι στη βόρεια διαδρομή, τον βόρειο θαλάσσιο διάδρομο, ο οποίος αλλάζει πολλά, αλλά και στις προκλήσεις ασφαλείας που θα αντιμετωπίσουμε τα επόμενα χρόνια. Δεν θα επεκταθώ περαιτέρω στο θέμα αυτό, αλλά σας παρακαλώ να το έχετε πάντα κατά νου. Και πρέπει να πω ότι υπάρχουν θαρραλέοι και διορατικοί Έλληνες ναυτικοί που ήδη χρησιμοποιούν τον Βόρειο Διάδρομο. Όμως, αυτός ο Βόρειος Διάδρομος αλλάζει την αρχιτεκτονική ασφάλειας που πρέπει να παρέχουμε. Την ασφάλεια των θαλασσών. Η Μαύρη Θάλασσα χρησιμοποιείται, αλλά δεν μπορούμε να την χαρακτηρίσουμε ασφαλή. Είμαι βέβαιος ότι έχετε μιλήσει εκτενώς για το Στενό του Ορμούζ. Δεν θα επεκταθώ συγκεκριμένα στο Στενό του Ορμούζ, αλλά δεν είναι φυσικά το μόνο σημείο συμφόρησης. Το Μπάμπα Αλ-Μαντάρ βρίσκεται μερικές εκατοντάδες μίλια ανατολικά και κάθε χρόνο οι Χούθι μας λένε ότι θα το κλείσουν ξανά».
Ακολούθως σημείωσε ο υπουργός Εθνικής Αμυνας: «Και τελικά, ίσως πρέπει να είμαστε ευγνώμονες που ο πορθμός της Μαλάκα παραμένει ανοιχτός, γιατί η ίδια η ύπαρξή του αμφισβήτησε την ίδια την ουσία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Ποτέ δε σκεφτήκαμε, δε νομίζω ότι θα είχε σκεφτεί κανείς, εκτός από τους πολεμικούς αναλυτές στο Ιράν, ότι θα έφτανε η μέρα που το Στενό του Ορμούζ θα έκλεινε εντελώς. Σαν να μην έφτανε αυτό, οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στο σύγχρονο θαλάσσιο περιβάλλον δεν είναι μόνο στην επιφάνεια. Επεκτείνονται κάτω από αυτή, σε κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές ενέργειας και επικοινωνιών. Και αυτές πρέπει επίσης να τις προστατεύσουμε».
Αναφερόμενος στις επιλογές που πρέπει να κάνει η Ελλάδα, επισήμανε: «Σε αυτό το περιβάλλον, εμείς, η Ελλάδα, πρέπει να κάνουμε επιλογές. Δεν κοιτάμε παραπάνω από το μπόι μας. Βέβαια, είμαστε η χώρα που διαθέτει τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο, που βασιζόμαστε σε ανοιχτές γραμμές επικοινωνίας, και αυτό δεν επηρεάζει μόνο τους αριθμούς ή τις στατιστικές. Πάντα επισημαίνω τον αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή των Ελλήνων και των Ευρωπαίων πολιτών. Ο πληθωρισμός “σκοτώνει” την οικονομία και πλήττει ιδιαίτερα τους φτωχότερους ανάμεσά μας.Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, λοιπόν, δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, δεν είναι κάτι που αφορά μόνο τους ειδικούς του Διεθνούς Δικαίου, τους δικηγόρους, τους πλοιοκτήτες ή τους αξιωματικούς του Ναυτικού. Μας αφορά όλους, τον καθένα από εμάς. Για την Ελλάδα, λοιπόν, αυτές είναι οι διεθνείς προκλήσεις, και πρέπει να σας πω ότι δεν ξεχνάω μια πρόκληση που βρίσκεται πιο κοντά μας, πιο κοντά στο σπίτι μας, γιατί εξακολουθούμε να έχουμε έναν γείτονα που ερμηνεύει το Διεθνές Δίκαιο της θάλασσας με έναν μάλλον ιδιόμορφο τρόπο».
Τι είπε για την Τουρκία
Σχετικά με την Τουρκία, ο κ. Δένδιας είπε: «Οι αγαπητοί μας φίλοι στη γειτονική Τουρκία ισχυρίζονται ανοιχτά ότι τα νησιά δεν έχουν δικαίωμα σε υφαλοκρηπίδα. Ότι τα νησιά, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους, η Κρήτη, για παράδειγμα, δεν αποτελούν μέρος των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών, ότι τα νησιά του Αιγαίου βρίσκονται στην ασιατική υφαλοκρηπίδα. Αυτοί οι ισχυρισμοί παρουσιάζονται με σοβαρότητα σε διεθνή φόρουμ, αν και πρέπει να σας πω ότι αν ένας πρωτοετής φοιτητής του Πανεπιστημίου που παρακολουθεί μαθήματα Διεθνούς Δικαίου, για παράδειγμα, έγραφε κάτι τέτοιο, είτε θα αποτύγχανε παταγωδώς στις εξετάσεις, είτε οι συμφοιτητές του θα γελούσαν μέχρι δακρύων. Αλλά, και πάλι, πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτού του είδους τη θέση σε σοβαρά Φόρουμ ανά τον κόσμο».
«Τώρα, τι κάνουμε;», προσέθεσε. «Πρώτον, όσον αφορά στα νομικά ζητήματα, η Ελλάδα πάντα διακήρυττε ότι η UNCLOS, η Διεθνής Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, είναι “ιερό ευαγγέλιο” για εμάς και θα έπρεπε να είναι “ιερό ευαγγέλιο” και για ολόκληρο τον κόσμο. Για μένα, θα πρέπει να είναι το “ιερό ευαγγέλιο” για όλα τα κράτη του κόσμου. Ανεξάρτητα από το αν έχουν υπογράψει ή όχι την UNDRIP, τη Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Αυτοχθόνων Λαών, όπως έχουν κάνει οι περισσότερες χώρες του κόσμου, υπάρχουν χώρες που αποδέχονται πλήρως την UNDRIP, αν και δεν την έχουν υπογράψει, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Η αλήθεια βέβαια είναι ότι οι ΗΠΑ υπέγραψαν τη συνθήκη, αλλά δεν έχει επικυρωθεί από το Κογκρέσο. Ωστόσο, αυτό αφορά το νομικό επίπεδο. Πρέπει να είμαστε πιο πρακτικοί. Προχωράμε σε ριζική αναδιάρθρωση, ώστε να είμαστε σε θέση να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις».
Για την «Ατζέντα 2030» και τις «ΑΣΠΙΔΕΣ»
Σχετικά με την «Ατζέντα 2030» και τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις ,ο κ. Δένδιας επισήμανε, μεταξύ άλλων: «Αλλάζουμε τα πάντα, εκτός από τις αξίες μας. Αλλάζουμε τον τρόπο λειτουργίας του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού. Αλλάζουμε τα μέσα του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού. Θα σας πω ένα παράδειγμα. Όπως ίσως γνωρίζετε, προμηθευόμαστε 4 φρεγάτες από την Groupe Navale, γαλλικές φρεγάτες, τις FDI, Frégates d’ Intervention. Αυτές οι φρεγάτες δεν είναι απλώς μια πιο σύγχρονη παραλλαγή της κλάσης MEKO ή άλλων φρεγατών που ήδη διαθέτουμε. Είναι ένα διαφορετικό είδος πλοίου. Είναι κάτι διαφορετικό. Και γιατί αυτό; Επειδή αυτές οι 4 φρεγάτες ανήκουν σε μια κατηγορία που, επιτρέψτε μου να σας πω, δεν είναι το είδος φρεγάτας που χρησιμοποιεί το Γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό. Οι Γάλλοι χρησιμοποιούν φρεγάτες τύπου Standard 2. Εμείς θα χρησιμοποιήσουμε τις Standard 2+++. Μόλις πριν από 3 ημέρες είχα την ευκαιρία να εξηγήσω στον Πρόεδρο Μακρόν τις αλλαγές που έχουμε κάνει, και εντυπωσιάστηκε αρκετά. Και πιστεύω ότι οι Γάλλοι θα αναβαθμίσουν τις FDI τους στην κατηγορία «+++». Η κατηγορία «+++» έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει 32 στρατηγικούς πυραύλους, σε αντίθεση με τους 12 αντιαεροπορικούς πυραύλους των γαλλικών φρεγατών. Και αυτή θα είναι και η ικανότητα των νέων φρεγατών κλάσης Bergamini, τις οποίες πρόκειται να προμηθευτούμε από την Ιταλία. Φρεγάτες 10 ετών, μεγάλα πλοία, ακόμη μεγαλύτερα από τις FDI, άνω των 6.000 τόνων, ικανά να επιχειρούν σε ανοιχτή θάλασσα. Επαναλαμβάνω, φρεγάτες που θα μπορούν να φέρουν στρατηγικούς πυραύλους. Και αυτό θα αποτελέσει το μέσο αποτροπής μας, αλλά και τη δυνατότητά μας να συμμετέχουμε σε επιχειρήσεις που διασφαλίζουν την ελευθερία στη θάλασσα».
Για την επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ», τόνισε, μεταξύ άλλων: «Η επιχείρηση αυτή έχει ελληνικό όνομα, επειδή η Ελλάδα υποστήριζε εξ αρχής ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διαθέτει μια επιχείρηση για την προστασία της Ερυθράς Θάλασσας και του στενού Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Και δεν αποτελεί τιμή για την Ευρωπαϊκή Ένωση το γεγονός ότι οι χώρες που συμμετέχουν σταθερά στην επιχείρηση είναι η Ελλάδα, η Ιταλία και, κατά καιρούς, οι Κάτω Χώρες και η Γερμανία. Η Ελλάδα δεν είναι και δεν πρέπει να γίνει “τουρκοκεντρική”. Η Τουρκία δεν είναι το κύριο πρόβλημά μας και δεν πρέπει να είναι το κύριο πρόβλημά μας. Πρέπει απλώς να είμαστε αρκετά ικανοί ώστε να αποτρέψουμε οποιαδήποτε απειλή προέρχεται από τον γείτονά μας».
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Συνεχίζοντας την ομιλία του, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας τόνισε: «Επενδύουμε στο ανθρώπινο δυναμικό μας. Έχουμε βελτιώσει το Κέντρο Εκπαίδευσης Ναυτικής Αποτροπής του ΝΑΤΟ, το οποίο εκπαιδεύει το καλύτερο προσωπικό για να δραστηριοποιείται στο θαλάσσιο περιβάλλον, τις καλύτερες ειδικές δυνάμεις που έχει δει ποτέ ο κόσμος, ώστε να είναι σε θέση να προστατεύουν τα συμφέροντά μας στο θαλάσσιο περιβάλλον. Και όπως υποδηλώνει το όνομά του, δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά ολόκληρο το ΝΑΤΟ. Έτσι, οι καλύτεροι του ΝΑΤΟ έρχονται να εκπαιδευτούν μαζί μας. Στο πλαίσιο της Ατζέντας 2030 ξεκινήσαμε μια πρωτοβουλία που ονομάζουμε “Ασπίδα του Αχιλλέα”. Γιατί την ονομάζω “Ασπίδα του Αχιλλέα”; Επειδή είναι η δεύτερη ασπίδα του Αχιλλέα, του Έλληνα ήρωα, όπως θυμόμαστε από τον Τρωικό Πόλεμο. Τα 5 στρώματα της Ασπίδας του Αχιλλέα συμβολίζουν τη θάλασσα, τη γη, τον αέρα, αλλά και τον κυβερνοχώρο και το διάστημα. Μέχρι πριν από 24 μήνες, δεν διαθέταμε καμία ουσιαστική ικανότητα σε αυτά τα δύο επίπεδα. Γι’ αυτό και εργαζόμαστε σκληρά και στα δύο. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία μας που η Ελλάδα έχει ήδη στο διάστημα δύο μίνι δορυφόρους, δύο φωτογραφικούς μίνι δορυφόρους, και θα προχωρήσουμε στη δημιουργία ενός ολόκληρου συστήματος τα επόμενα χρόνια. Θα φτάσουμε τους 13 ή 14. Έτσι, χάρη σε αυτούς τους μίνι δορυφόρους, μπορούμε να διαθέτουμε φωτογραφίες στις δικές μας δυνάμεις για ανάλυση σε ελάχιστο χρόνο. Μεταβαίνουμε από ένα παραδοσιακό περιβάλλον που περιλαμβάνει μια σειρά φρεγατών και άλλων πλοίων, σε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον στο οποίο μη επανδρωμένα σκάφη, σύγχρονες πλατφόρμες, δορυφόροι και ανθρώπινο δυναμικό, στο πλαίσιο μιας ολιστικής προσέγγισης που ονομάζεται “Ασπίδα του Αχιλλέα” και με τη χρήση σύγχρονου εξοπλισμού επικοινωνιών, θα είναι σε θέση να εγγυηθούν, εξ ονόματος της Ελληνικής Δημοκρατίας, τη θαλάσσια ασφάλεια στις περιοχές όπου έχουμε ζωτικό συμφέρον».
Σημειώνεται ότι στο Συνέδριο παρέστησαν, ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΝ, ο Διοικητής Διοίκησης Ναυτικής Εκπαίδευσης (ΔΕΝ) υποναύαρχος Στέφανος Σαρρής ΠΝ, εκπρόσωποι της ναυτιλιακής, επιχειρηματικής και ακαδημαϊκής κοινότητας, καθώς και διεθνών οργανισμών.
