Το hashtag «αλπικό διαζύγιο» έχει εκτοξευθεί σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης όπως το TikTok και το Instagram τους τελευταίους μήνες, με πολλές γυναίκες να μοιράζονται τραυματικές, μερικές φορές απειλητικές για τη ζωή τους, εμπειρίες.
Ο όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα συμβάν κατά τη διάρκεια μιας πεζοπορίας ή άλλης υπαίθριας περιπέτειας, όταν ο ένας σύντροφος, συνήθως άνδρας, εγκαταλείπει τον άλλον, ο οποίος είναι συνήθως λιγότερο έμπειρος και πιο ευάλωτος, σε ένα απομακρυσμένο και δυνητικά επικίνδυνο περιβάλλον.
Η συζήτηση έχει εν μέρει πυροδοτηθεί από μια υπόθεση υψηλού προφίλ στην Αυστρία νωρίτερα φέτος, κατά την οποία ένας ορειβάτης καταδικάστηκε για ανθρωποκτονία εξ αμελείας και του επιβλήθηκε ποινή με αναστολή, αφού άφησε την κοπέλα του μόνη της στο βουνό Γκροσγκλόκνερ, το ψηλότερο της χώρας, καθώς ισχυρίστηκε ότι πήγε να ζητήσει βοήθεια. Εκείνη πάγωσε μέχρι θανάτου.
Οι εισαγγελείς κατηγόρησαν τον άνδρα, ο οποίος ονομάζεται Thomas P., ότι δεν απαντούσε στις κλήσεις των υπηρεσιών διάσωσης παρά το γεγονός ότι είχε σήμα τηλεφώνου και ότι δεν έστειλε σήματα κινδύνου εγκαίρως. Κατά τη διάρκεια της δίκης του, μια πρώην κοπέλα κατέθεσε ότι την είχε εγκαταλείψει στο ίδιο βουνό το 2023 επειδή τη θεωρούσε πολύ αργή, ανέφερε η γερμανική εφημερίδα Bild.
Είχε την τάση να γίνεται «γκρινιάρης» αν εκείνη δυσκολευόταν κατά τη διάρκεια μιας πεζοπορίας, όπως είπε στο δικαστήριο κατά την κατάθεσή της.
Βίντεο με ιστορίες εγκατάλειψης σε βουνό
Εν μέσω της δίκης, γυναίκες μοιράζονταν τις προσωπικές τους ιστορίες στο διαδίκτυο. «Απόψεις: πηγαίνεις πεζοπορία μαζί του στα βουνά, αλλά σε αφήνει μόνη σου και συνειδητοποιείς ότι δεν σε συμπάθησε ποτέ εξαρχής», έγραψε μια γυναίκα σε ένα βίντεο στο TikTok που την δείχνει μόνη της σε ένα απομονωμένο ορεινό μονοπάτι και έχει συγκεντρώσει σχεδόν 5 εκατομμύρια προβολές.
Σε μια ανάρτηση στο X, μια άλλη γυναίκα μοιράστηκε ένα βίντεο όπου περπατάει μόνη της στην άγρια φύση, γράφοντας: «Αυτό είναι ένα βίντεο όπου κάνω πεζοπορία στα Χάιλαντς προσπαθώντας να αξιοποιήσω στο έπακρο το ταξίδι μου, ενώ ο τύπος με τον οποίο βρισκόμουν σε μια δύσκολη θέση ήταν μίλια μπροστά μου». Το κλιπ έχει 1,9 εκατομμύρια προβολές.
@everafteriya #venting ♬ levitation – Aaron Hibell & Felsmann + Tiley
Ο όρος «αλπικό διαζύγιο»
Ο όρος «αλπικό διαζύγιο», που επινοήθηκε σε ένα διήγημα του 1893 από τον Σκωτσέζο-Καναδό συγγραφέα Ρόμπερτ Μπαρ για έναν σύζυγο που σχεδιάζει να δολοφονήσει τη σύζυγό του στις Ελβετικές Άλπεις, δεν είναι ούτε νομικά ούτε επίσημα αναγνωρισμένος. Ωστόσο, ο ψυχολόγος συμπεριφοράς και σύμβουλος σχέσεων Τζο Χέμινγκς δήλωσε στο CNN ότι η δυναμική της σχέσης πίσω από αυτό ήταν αναγνωρίσιμη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι δράστες είναι συνήθως άτομα με στυλ προσκόλλησης, τα οποία απομακρύνονται συναισθηματικά και σωματικά από τους άλλους όταν βρίσκονται υπό άγχος αντί να αντιμετωπίζουν την αιτία.
«Είναι πιθανό να μην έχουν ενσυναίσθηση και συμπόνια και να αποφεύγουν τις συγκρούσεις – προτιμώντας να απομακρύνονται μόνοι τους», είπε. «Βλέπω συχνά αυτό το είδος συμπεριφοράς στα δωμάτια συμβουλευτικής μου – έναν σύντροφο, συνήθως έναν άνδρα με μια γυναίκα σύντροφο, που αποσύρεται υπό την επήρεια ερωτήσεων ή μπορεί ακόμη και να φύγει από το δωμάτιο ή να εγκαταλείψει εντελώς τη συμβουλευτική».
@guardian“When you’re outside in those environments, it’s a partnership activity, you go together and you’re meant to trust your partner for safety … It was difficult for me, this realisation that he did not care about my safety,” says Aila Taylor, an experienced climber and activist who is sharing her story of being left behind on a hike by one of her ex-boyfriends. On social media, women describe this as ‘alpine divorce’ – meaning going on a hike, climb or other outdoor adventure with a male partner, only to be abandoned or left behind – because he goes too fast and neglects to wait, or because a fight on the trail results in him storming off. “Breakups have quickly followed,” writes Alaina Demopoulos who spoke to women and experts about this phenomenon. Some women in the outdoors industry bridle at the gender stereotypes wrapped up in ‘alpine divorce’: chiefly the assumption that a woman cannot take care of herself or has less experience outside than her male partner. “It’s not the full story,” says Aila, who thinks the media attention on ‘alpine divorce’ could be an opportunity for women to reclaim the mountains. “It’s important to make sure support groups also focus on technical skills… [Hiking] is not an accessible sport, and we really need to break down those barriers.” What are your thoughts on alpine divorce? Tell us in the comments.♬ original sound – The Guardian
Ενώ το «αλπικό διαζύγιο» μπορεί να μην είναι μια συνηθισμένη εμπειρία, ο Χέμινγκς πιστεύει ότι η υποκείμενη έννοια θα είναι οικεία σε πολλές γυναίκες. «Όχι λόγω του ορεινού περιβάλλοντος, αλλά επειδή η συναισθηματική απόσυρση ή ακόμα και η εγκατάλειψη μέσα σε μια σχέση είναι σχετικά συχνή».
Ένα ορεινό περιβάλλον προσθέτει μια άλλη διάσταση σε αυτό το μοτίβο συμπεριφοράς, καθιστώντας το δυνητικά επικίνδυνο. Τέτοιες υπαίθριες δραστηριότητες δημιουργούν μια άμεση ιεραρχία: ποιος ηγείται, ποιος πλοηγείται και ποιος καθορίζει τον ρυθμό.
«Το να προχωράμε μπροστά και να αρνούμαστε να προσαρμοστούμε μπορεί να είναι ένας ανεπαίσθητος τρόπος διεκδίκησης εξουσίας ή ελέγχου», είπε ο Χέμινγκς.
«Χρειαζόμουν βοήθεια»
Αν και συχνότερα περιγράφει ρομαντικούς συντρόφους, ο όρος μπορεί να εφαρμοστεί σε περιπτώσεις όπου οι γυναίκες εγκαταλείπονται από άλλες ανδρικές φιγούρες που πίστευαν ότι μπορούσαν να εμπιστευτούν, όπως πατέρες, αδέλφια, άλλα μέλη της οικογένειας και φίλους.
Η ενθουσιώδης πεζοπόρος Λόρι Σίνγκερ από την Καλιφόρνια ένιωσε προδομένη από έναν μακροχρόνιο φίλο της όταν αρρώστησε κατά τη διάρκεια μιας πεζοπορίας εβδομάδων, κάτι που την έκανε να φοβάται για τη ζωή της.
Το 2016, σε ηλικία 56 ετών, η Σίνγκερ είπε ότι ξεκίνησε στο μονοπάτι John Muir , το οποίο διασχίζει την οροσειρά Σιέρα Νεβάδα της Καλιφόρνια, συνοδευόμενη από τον στενό της φίλο και συν-πεζοπόρο. Το μονοπάτι εκτείνεται ουσιαστικά σε 357 χιλιόμετρα και ο μέσος πεζοπόρος χρειάζεται δύο έως τρεις εβδομάδες για να το ολοκληρώσει.
Σύμφωνα με την ίδια, είχε κάνει την πεζοπορία στο παρελθόν και είχε περισσότερη εμπειρία από αυτήν, ειδικά σε υψόμετρο, και «την έπεισε να το κάνει». Το ζευγάρι συμφώνησε να περπατάει 20 μίλια την ημέρα, με τον φίλο της να λέει ότι θα φρόντιζε να κανονίσει το απαραίτητο φαγητό για τους δυο τους.
Μόλις λίγες μέρες μετά την έναρξη της αποστολής, η Σίνγκερ, η οποία περιέγραφε τον εαυτό της ως «υπεραθλήτρια», άρχισε να αισθάνεται άρρωστη, κάτι που αργότερα συνειδητοποίησε ότι ήταν ναυτία του υψομέτρου. Παρά ταύτα, ο φίλος της δεν επιβράδυνε τον ρυθμό του.
«Συνέχιζε να προχωράει μπροστά μου και δεν μπορούσα να τον παρακολουθήσω λόγω της ναυτίας του υψομέτρου που βίωνα», είπε στο CNN.
«Για παράδειγμα, ένα βράδυ, κάναμε πεζοπορία μέσα στη νύχτα. Ήταν τόσο μπροστά μου που φοβήθηκα τόσο πολύ… Φώναζα το όνομά του… Δεν άκουσα τίποτα».
Μετά από περίπου μία ώρα χωρισμού, η Σίνγκερ τελικά συνάντησε τον σύντροφό της στην πεζοπορία, ο οποίος της είπε ότι την είχε δοκιμάσει για να δει αν θα τα κατάφερνε.
Το ζευγάρι συνέχισε τις επόμενες μέρες, με την γυναίκα να συνειδητοποιεί ότι δεν είχε αρκετό φαγητό και για τους δύο. Είπε ότι αποκάλυψε ότι είχε ως στόχο να χάσει βάρος κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας, αλλά δεν την είχε ενημερώσει γι’ αυτό πριν ξεκινήσουν. «Μέχρι τότε, χρησιμοποιούσα ήδη μια παραμάνα μόνο και μόνο για να κρατήσω το σορτς μου ψηλά».
Τότε εκείνος πρότεινε να χωρίσουν και εκείνη να ακολουθήσει ένα μονοπάτι για να επιστρέψει στο σημείο εκκίνησης και να ζητήσει βοήθεια, ενώ εκείνος συνέχισε μέχρι το τέλος της προγραμματισμένης διαδρομής. Είπε ότι της έδωσε να φάει μόνο μια μπάρα ενέργειας και μάλιστα έβαλε τα σκουπίδια του στην τσάντα της, λέγοντας ότι αυτό θα έκανε το φορτίο του ελαφρύτερο.
