Η κυβέρνηση Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στρέφεται πλέον σε έναν νέο γύρο οικονομικής πίεσης κατά του Ιράν, επιχειρώντας να ενισχύσει τη θέση της Ουάσιγκτον στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τη συνεχιζόμενη ένταση στα Στενά του Ορμούζ. Μετά την επιβολή στρατιωτικού αποκλεισμού στη σημαντική για το παγκόσμιο εμπόριο θαλάσσια δίοδο, οι ΗΠΑ δηλώνουν ότι θα κλιμακώσει τον πόλεμο εναντίον της Τεχεράνης, μέσω της λεγόμενης επιχείρησης «Economic Fury» (Οικονομική Οργή).
Με την εκεχειρία να βρίσκεται σε ισχύ και τον στρατιωτικό αποκλεισμό στο Ορμούζ να συνεχίζεται, ο Τραμπ φαίνεται πως μετατοπίζει πλέον το βάρος της πίεσης στον οικονομικό τομέα.
Τι είναι η επιχείρηση «Οικονομική Οργή»
Οι ΗΠΑ προειδοποίησαν ότι θα εξαπολύσουν πλήρη «Οικονομική Οργή» κατά της Τεχεράνης, μια σαφή αναφορά στην επιχείρηση «Epic Fury» (Επική Οργή), την στρατιωτική εκστρατεία των ΗΠΑ κατά του Ιράν, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.
Το υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι δεν θα ανανεώσει την 30ήμερη εξαίρεση από τις κυρώσεις που είχε επιτρέψει τη συνέχιση των θαλάσσιων μεταφορών περίπου 140 εκατομμυρίων βαρελιών ιρανικού πετρελαίου.
Η εξαίρεση είχε δοθεί στις 20 Μαρτίου προκειμένου να περιοριστεί η εκτόξευση των τιμών καυσίμων λόγω του πολέμου και λήγει στις 19 Απριλίου. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε ότι δεν θα ανανεώσει ούτε την αντίστοιχη εξαίρεση για ρωσικό πετρέλαιο που μεταφέρεται στη θάλασσα.
Οι αποφάσεις αυτές είχαν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου, τα οποία υποστήριζαν ότι προσέφεραν οικονομική «ανάσα» σε χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο, όπως το Ιράν και η Ρωσία.
Παράλληλα, το υπουργείο Οικονομικών προειδοποίησε τράπεζες στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Ασία να διακόψουν συναλλαγές που συνδέονται με το Ιράν, διαφορετικά κινδυνεύουν με κυρώσεις.
Προειδοποιήσεις σε τράπεζες και χώρες
Στις 14 Απριλίου, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών κοινοποίησε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν κατάλογο τραπεζών που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, έχουν επιτρέψει «παράνομες δραστηριότητες του Ιράν».
NEW: Treasury Dept letter shared with China, Hong Kong, UAE and Oman after “identifying banks in their jurisdictions that have allowed Iranian illicit activity,” per senior admin official. pic.twitter.com/Nsy8C6hmH9
— Elizabeth Hagedorn (@ElizHagedorn) April 14, 2026
Η προειδοποίηση αυτή απευθύνθηκε επίσης προς την Κίνα και το Χονγκ Κονγκ, με τις ΗΠΑ να ξεκαθαρίζουν ότι όποιος προσφέρει οικονομική «γραμμή ζωής» στην Τεχεράνη θα αντιμετωπίσει συνέπειες.
Η περιοχή του Περσικού Κόλπου θεωρείται το πρώτο μεγάλο τεστ για την επιχείρηση «Οικονομική Οργή», καθώς εδώ και χρόνια η Τεχεράνη χρησιμοποιεί δίκτυα εταιρειών-βιτρίνα και χρηματοπιστωτικών μεσαζόντων για να παρακάμπτει τις κυρώσεις.
Έρευνα του Financial Crimes Enforcement Network εντόπισε δεκάδες εταιρείες-βιτρίνες που σχετίζονται με το Ιράν, μεταξύ αυτών πετρελαϊκές εταιρείες στα ΗΑΕ και τη Σιγκαπούρη, οι οποίες «πραγματοποίησαν συναλλαγές περίπου 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2024».
Το Ιράν χρησιμοποιεί επίσης άτυπα συστήματα μεταφοράς χρημάτων μέσω ανταλλακτηρίων συναλλάγματος σε Ομάν και ΗΑΕ για να μετατρέπει ριάλ σε δολάρια και να αποκτά πρόσβαση σε δυνατό νόμισμα.
Η ίδια μέθοδος έχει χρησιμοποιηθεί και για τη μεταφορά χρημάτων προς τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Όπως είχε αναφέρει η Wall Street Journal, τα χρήματα «κατατίθενται σε έναν διαμεσολαβητή στο Ντουμπάι και πληρώνονται από έναν διαμεσολαβητή στον Λίβανο, με τους δύο να τακτοποιούν αργότερα τους λογαριασμούς μεταξύ τους».
Κυρώσεις σε δίκτυο λαθρεμπορίου πετρελαίου
Παράλληλα, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, επέβαλε κυρώσεις σε περισσότερα από είκοσι άτομα, εταιρείες και πλοία που συνδέονται με το δίκτυο του Ιρανού επιχειρηματία πετρελαίου Μοχάμαντ Χοσεΐν Σαμχάνι.
Το δίκτυο αυτό, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, αποτελεί μια πολυδισεκατομμυριούχα αυτοκρατορία πωλήσεων πετρελαίου που ωφελεί οικογένειες συνδεδεμένες με τα ανώτατα κλιμάκια του ιρανικού καθεστώτος.
Στο πλαίσιο της ίδιας έρευνας, οι αρχές στοχοποίησαν επίσης τον Ιρανό υπήκοο και χρηματοδότη της Χεζμπολάχ Σαγίντ Ναϊέμαεϊ Μπαντροντίν Μουσάβι, καθώς και τρεις εταιρείες που φέρονται να εμπλέκονται σε σύστημα ξεπλύματος χρήματος που συνδέεται με πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου με αντάλλαγμα χρυσό από τη Βενεζουέλα.
Ο Τραμπ σε αδιέξοδο
Ο Αμερικανός Πρόεδρος φαίνεται να βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σειρά πολιτικών και γεωπολιτικών δυσκολιών-ηττών, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν παρατείνεται, η ένταση στο Ορμούζ παραμένει υψηλή και οι πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ αυξάνονται.
Την ίδια στιγμή, τα ποσοστά του στις δημοσκοπήσεις συνεχίζουν να υποχωρούν, ενώ Ρεπουμπλικανοί εκφράζουν ανησυχία ότι το κόμμα μπορεί να χάσει και τα δύο σώματα του Κογκρέσου στις εκλογές του Νοεμβρίου.
Πόλεμος στο Ιράν και κρίση στο Στενό του Ορμούζ
Οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν προχωρούν με δυσκολία, παρότι αναμένεται νέος γύρος συνομιλιών, «πιθανόν» στο Πακιστάν, ενώ το Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να βρίσκεται ουσιαστικά υπό τον έλεγχο της Τεχεράνης.
Ο Τραμπ ενέκρινε έναν επικίνδυνο ναυτικό αποκλεισμό, ο οποίος εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη άνοδο των τιμών του πετρελαίου.
Ο πόλεμος πλησιάζει πλέον τις 50 ημέρες, παρά το γεγονός ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος πίστευε ότι θα επρόκειτο για μια σύντομη στρατιωτική επιχείρηση, παρόμοια με εκείνη που οδήγησε στην ανατροπή του Νικολάς Μαδούρο στο Καράκας.
Παρότι οι αμερικανικές δυνάμεις κατέστρεψαν μεγάλο μέρος της ιρανικής άμυνας και του πυραυλικού οπλοστασίου, το Ιράν δεν παραδόθηκε. Δεκατρείς Αμερικανοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί, ενώ η Τεχεράνη διατηρεί την ικανότητα να απειλεί τους γείτονές της στον Περσικό Κόλπο και τις ενεργειακές τους υποδομές.
Επιπλέον, παρά την καταστροφή μεγάλου μέρους του ιρανικού ναυτικού, η χώρα κατάφερε να διατηρήσει τον έλεγχο της θαλάσσιας οδού μέσω των ναρκών, ταχύπλοων σκαφών και οπλισμένων drones. Μεγάλα δεξαμενόπλοια αποφεύγουν την περιοχή, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι τιμές του πετρελαίου διεθνώς.
Όρια στην επιρροή του
Κάποια στιγμή, ο Τραμπ εξοργίστηκε από το γεγονός ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες αποφεύγουν την περιοχή, ζητώντας τους να «δείξουν λίγο θάρρος» και να επιβάλουν τη διέλευση των πλοίων.
Παράλληλα, πίεσε τις ευρωπαϊκές χώρες να εμπλακούν, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη επωφελείται περισσότερο από το πετρέλαιο που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ από ό,τι οι ΗΠΑ.
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι αρνήθηκαν να συμμετάσχουν, υποστηρίζοντας ότι δεν είχαν ενημερωθεί πριν ξεκινήσει ο πόλεμος. «Ο πόλεμος αυτός δεν είναι δικός μας», ήταν το κυρίαρχο σύνθημα.
Εν τω μεταξύ, η ένταση στις διατλαντικές σχέσεις είχε ήδη επιδεινωθεί μετά τις απαιτήσεις του Τραμπ να παραχωρηθεί στις ΗΠΑ η Γροιλανδία.
Διαφωνίες στο εσωτερικό των ΗΠΑ
Στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, ορισμένες επιφανείς συντηρητικές φωνές εξέφρασαν ανοιχτά την αντίθεσή τους στον πόλεμο.
Μεταξύ αυτών ήταν ο Τάκερ Κάρλσον, ο Στιβ Μπάνον και η Μέγκιν Κέλι, οι οποίοι υποστήριξαν ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παραβιάζει τις υποσχέσεις του δόγματος «America First» (Η Αμερική Πρώτα).
Παράλληλα, δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Αμερικανοί πολίτες, που δεν είχαν εγκρίνει εξαρχής τον πόλεμο, αντιτίθενται έντονα σε μια πιθανή χερσαία εισβολή.
Οι αμφιλεγόμενες δηλώσεις
Την Κυριακή του Πάσχα, ο Τραμπ προκάλεσε έντονες αντιδράσεις με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απευθυνόμενος προς το Ιράν: «Ανοίξτε το γαμημένο το Στενό, τρελοί μπάσταρδοι, αλλιώς θα ζήσετε στην κόλαση».
«Δόξα στον Αλλάχ», πρόσθεσε στην ίδια ανάρτηση.
Η ανάρτηση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από μουσουλμάνους θρησκευτικούς ηγέτες, οι οποίοι τη χαρακτήρισαν βλάσφημη.
Δύο ημέρες αργότερα, ο Τραμπ κλιμάκωσε ακόμη περισσότερο τη ρητορική του, προειδοποιώντας ότι «απόψε ένας πολιτισμός θα πεθάνει», αναφερόμενος στο Ιράν.
Σύμφωνα με πληροφορίες, συνεργάτες του είχαν συμβουλεύσει να αποφύγει τον καθορισμό προθεσμιών προς το Ιράν, ωστόσο συνέχισε να εκδίδει δημόσια τελεσίγραφα.
Πολιτικά πλήγματα στο εξωτερικό
Στο μεταξύ, ο Τραμπ υπέστη ακόμη ένα πολιτικό πλήγμα στην Ουγγαρία. Το κυβερνών κόμμα του Βίκτορ Όρμπαν, τον οποίο ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε στηρίξει ανοιχτά, ηττήθηκε στις εκλογές.
Ο Τραμπ είχε επενδύσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στην επανεκλογή του Όρμπαν, με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς να εμφανίζονται στη Βουδαπέστη, στο πλαίσιο της προεκλογικής εκστρατείας.
Ωστόσο, οι ψηφοφόροι της Ουγγαρίας είχαν διαφορετική άποψη.
Σύγκρουση με τον Πάπα
Τέλος, ο Τραμπ ήρθε σε σύγκρουση και με τον πάπα Λέοντα, ο οποίος είχε ασκήσει κριτική στις μεταναστευτικές πολιτικές της αμερικανικής κυβέρνησης και είχε ταχθεί κατά του πολέμου.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος απάντησε χαρακτηρίζοντάς τον «αδύναμο στο έγκλημα», «καταστροφικό στην εξωτερική πολιτική» και κατηγορώντας τον ότι «απευθύνεται στη Ριζοσπαστική Αριστερά».
Για να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την ένταση, ανάρτησε επίσης μια ΑΙ εικόνα που τον απεικόνιζε ως «Ιησού» να θεραπεύει έναν ασθενή, προκαλώντας νέες αντιδράσεις.
Ο Πάπας, από την πλευρά του, δήλωσε ότι «δεν φοβάται» την κυβέρνηση Τραμπ. Και, απ’ ό,τι φαίνεται, δεν είναι ο μόνος.
Με πηγές από: The Atlantic, Iran International, Foundation for Defense of Democracies, US Department of the Treasury
