Σφοδρή διπλωματική αντίδραση από την Τεχεράνη προκάλεσε ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός γύρω από ιρανικά λιμάνια στα Στενά του Ορμούζ, με το Ιράν να τον χαρακτηρίζει «κατάφωρη παραβίαση» της εθνικής του κυριαρχίας, την ώρα που η εύθραυστη εκεχειρία με τις ΗΠΑ δοκιμάζεται από την κλιμακούμενη ρητορική και τις στρατιωτικές κινήσεις των δύο πλευρών.
Σε επιστολή του προς τον γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ο μόνιμος αντιπρόσωπος του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη, Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, τόνισε ότι η επιβολή ναυτικού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ «συνιστά σοβαρή παραβίαση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν». Σύμφωνα με τον ίδιο, το μέτρο είναι «παράνομο» και αντίκειται στις θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας.
Η «παράνομη» ενέργεια των ΗΠΑ «εγείρει σοβαρή απειλή για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια και προφανώς επιδεινώνει τον κίνδυνο κλιμάκωσης στην ήδη ανάστατη περιφέρεια», τονίζει ο κ. Ιραβανί.
Ο αποκλεισμός διατάχθηκε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ την Κυριακή και αφορά πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές στον Περσικό Κόλπο. Η απόφαση ελήφθη μετά την αποτυχία ειρηνευτικών συνομιλιών το Σαββατοκύριακο, με τον Αμερικανό πρόεδρο να προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε ιρανικά σκάφη επιχειρήσουν να αμφισβητήσουν τον αποκλεισμό θα καταστραφούν.
Το μέτρο τέθηκε σε ισχύ στις 14:00 GMT τη Δευτέρα, παρά το γεγονός ότι μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα οι δύο χώρες είχαν συμφωνήσει σε εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων. Το Πακιστάν, που διαμεσολάβησε στις συνομιλίες, καθώς και το Κατάρ, κάλεσαν εκ νέου τα εμπλεκόμενα μέρη να σεβαστούν τη συμφωνία και να συνεχίσουν τις διπλωματικές προσπάθειες.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες παρενέβη ζητώντας από «όλα τα μέρη» να διασφαλίσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μετά τα αντικρουόμενα μέτρα περιορισμού της διέλευσης που ελήφθησαν πρώτα από το Ιράν και στη συνέχεια από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα Στενά αποτελούν κρίσιμο πέρασμα, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, και έχουν μετατραπεί σε κεντρικό σημείο αντιπαράθεσης στη διαπραγμάτευση για την εκεχειρία.
Στην επιστολή του, ο Ιραβανί προειδοποίησε ότι ο αποκλεισμός «αποτελεί σοβαρή απειλή για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια» και αυξάνει τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης σε μια ήδη εξαιρετικά ασταθή περιοχή.
Αίτημα πολεμικών αποζημιώσεων από τις χώρες του Κόλπου
Σε δεύτερη επιστολή προς τα Ηνωμένα Έθνη, ο Ιρανός διπλωμάτης κάλεσε χώρες της Μέσης Ανατολής που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις να «παύσουν τις διεθνώς παράνομες πράξεις τους».
Συγκεκριμένα, ανέφερε το Μπαχρέιν, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Ιορδανία, υποστηρίζοντας ότι θα πρέπει να καταβάλουν «αποζημιώσεις για κάθε υλική και ηθική ζημία» που προκλήθηκε.
Σύμφωνα με τον πρεσβευτή, όχι μόνο επέτρεψαν στις ΗΠΑ να διεξαγάγει επιθέσεις εναντίον της χώρας του αλλά «σε κάποιες περιπτώσεις» οι πέντε χώρες διέπραξαν «οι ίδιες» τις επιθέσεις.
Οι πέντε αραβικές μοναρχίες, σύμμαχοι της Ουάσιγκτον, αρνούνται ότι πήραν μέρος στον πόλεμο.
Η ένοπλη σύρραξη ξέσπασε με τις μαζικές αεροπορικές επιδρομές που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου, καταστρέφοντας σειρά στρατιωτικών και πολιτικών υποδομών στο έδαφος και σκοτώνοντας απροσδιόριστο αριθμό μελών των ενόπλων δυνάμεων και αμάχων.
Εύθραυστη κατάπαυση του πυρός που συμφωνήθηκε κατόπιν μεσολάβησης του Ισλαμαμπάντ εφαρμόζεται από την περασμένη εβδομάδα. Διμερίς διαπραγματεύσεις στο Πακιστάν για να τερματιστεί η ένοπλη σύρραξη απέτυχαν.
Πηγές: AFP – ΑΠΕ
