Η επίτευξη της εκεχειρίας ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν ανοίγει ένα παράθυρο διπλωματικής ευκαιρίας στον Περσικό Κόλπο, με το ΝΑΤΟ να εξετάζει σοβαρά μια ναυτική ανάπτυξη στα Στενά του Ορμούζ.

Η κίνηση αυτή, σύμφωνα με πληροφορίες της γερμανικής εφημερίδας Handelsblatt, αποσκοπεί όχι μόνο στη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, αλλά και στη συμφιλίωση της Συμμαχίας με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος απείλησε πρόσφατα με αποχώρηση των ΗΠΑ, εξοργισμένος από τη στάση Ευρωπαίων συμμάχων κατά τη διάρκεια των πληγμάτων στο Ιράν.

Πηγές του ΝΑΤΟ αναφέρουν πως «υπάρχουν πολλά επιχειρήματα υπέρ της οργάνωσης αυτής ως αποστολής του ΝΑΤΟ», καθώς κάτι τέτοιο θα αποδείκνυε στην Ουάσινγκτον τη στρατηγική αξία της Συμμαχίας, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι μια τέτοια πρωτοβουλία θα διασφάλιζε και τη συμμετοχή των ΗΠΑ στην επιχείρηση.

Το σχέδιο προβλέπει την αρχική έναρξη της αποστολής ως έναν «Συμμαχία των Προθύμων», ο οποίος θα μπορούσε να ενταχθεί στις δομές του ΝΑΤΟ στη σύνοδο κορυφής της Άγκυρας τον προσεχή Ιούλιο.

Η παρέμβαση του Μερτς

Ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, τάχθηκε υπέρ ενός ενεργού ρόλου της χώρας του, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα προς τον Λευκό Οίκο.

«Η Γερμανία θα συνεισφέρει κατάλληλα στη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ», υπογράμμισε σε δήλωσή του.

Η δήλωση αυτή, που συνυπογράφεται από ηγέτες χωρών όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Βρετανία και η Ισπανία, στοχεύει να κατευνάσει τον Τραμπ, ο οποίος είχε επικρίνει δριμύτατα το Λονδίνο για την αρχική του διστακτικότητα στη χρήση βάσεων, τη Μαδρίτη για την απαγόρευση χρήσης των δικών της στρατιωτικών εγκαταστάσεων και τη Ρώμη για τους περιορισμούς στα αεροδρόμια της Σικελίας.

Διπλωματικός πυρετός και ο ρόλος του Λονδίνου

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, αναμένεται να συναντηθεί σήμερα με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο, με την πιθανή αποστολή στα Στενά του Ορμούζ να θεωρείται ο απαραίτητος «φόρος τιμής» για να αποτραπεί η αμερικανική αποχώρηση.

Παράλληλα, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ μετέβη στην περιοχή του Κόλπου.

«Χαιρετίζω τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που επιτεύχθηκε χθες το βράδυ, η οποία θα φέρει μια στιγμή ανακούφισης στην περιοχή και τον κόσμο. Θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να υποστηρίξουμε και να διατηρήσουμε αυτή την κατάπαυση του πυρός, να τη μετατρέψουμε σε μια διαρκή συμφωνία και να ανοίξουμε τα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε.

Την προηγούμενη εβδομάδα το Λονδίνο διοργάνωσε διαδικτυακή σύσκεψη υπουργών Εξωτερικών από περίπου 40 χώρες με στόχο τη διασφάλιση της ελεύθερης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ την Τρίτη πραγματοποιήθηκε συνάντηση στρατιωτικών εκπροσώπων των χωρών που εξετάζουν συμμετοχή.

Σε αυτές περιλαμβάνονταν κυρίως ευρωπαϊκά κράτη, καθώς και η Αυστραλία, ο Καναδάς και η Ινδία.

Η βρετανική πρωτοβουλία θυμίζει τη «Συμμαχία των Προθύμων» που στηρίζει την Ουκρανία, ωστόσο οι χώρες που συμμετέχουν σκοπεύουν να κινητοποιηθούν μόνο εφόσον τερματιστούν οριστικά οι συγκρούσεις μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ. Η Βρετανία έχει ήδη προσφερθεί να συμβάλει ειδικά στην εκκαθάριση ναρκών στα Στενά.

Η ανάγκη για ναρκαλιεία

Ένα από τα κρίσιμα σημεία της αποστολής είναι η εκκαθάριση ναρκών, ένας τομέας στον οποίο οι ΗΠΑ παρουσιάζουν σημαντικό κενό μετά τον παροπλισμό παλαιότερων πλοίων τους εκκαθάρισης ναρκών.

Η ειδικός Έμμα Σάλισμπερι έγραψε σε ανάλυση για το Foreign Policy Research Institute ότι υπάρχει «ιστορία θεσμικής αμέλειας, λανθασμένων φιλοδοξιών στις προμήθειες και μια στρατηγική κουλτούρα που αντιμετώπιζε συστηματικά τον πόλεμο ναρκών ως κάτι άχαρο, χαμηλής προτεραιότητας και πρόβλημα κάποιου άλλου».

Οι Ηνωμένες Πολιτείες βασίζονται πλέον στις εξειδικευμένες δυνατότητες ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και το Βέλγιο.

Παράλληλα, η γερμανική αεροπορία θα μπορούσε να συμβάλει και σε αποστολές εναέριας επιτήρησης, όπως ήδη κάνει στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ναυτικής επιχείρησης «Aspides» για την προστασία της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα.

Ενώ στη Γερμανία το CDU πιέζει για άμεση συμμετοχή της Bundeswehr, το SPD εμφανίζεται πιο επιφυλακτικό, θεωρώντας πρόωρη τη συζήτηση πριν επιβεβαιωθεί η βιωσιμότητα της εκεχειρίας.

Για το Βερολίνο, παραμένει απαραίτητη μια διεθνής νομική βάση -όπως ένα ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ή η συγκατάθεση του ίδιου του Ιράν- προκειμένου να εγκριθεί η αποστολή από το Κοινοβούλιο.