Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, απέστειλε επιστολή στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, με την οποία καταδικάζει τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις εναντίον των πυρηνικών εγκαταστάσεων της χώρας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η επίθεση που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο (4/4) στον πυρηνικό σταθμό του Μπουσέρ, γεγονός που, σύμφωνα με την Τεχεράνη, εντείνει την ανησυχία για την ασφάλεια της περιοχής.
Ο Ιρανός ΥΠΕΞ προειδοποιεί ότι τέτοιες ενέργειες ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά: «Τέτοιες επιθέσεις εκθέτουν ολόκληρη την περιοχή σε σοβαρό κίνδυνο ραδιενεργού μόλυνσης με σοβαρές συνέπειες για τον άνθρωπο και το περιβάλλον». Στο ίδιο πλαίσιο, τονίζει: «Οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις των επιτιθέμενων στην περιοχή του ενεργού πυρηνικού σταθμού του Μπουσέρ προκαλούν μεγάλη ανησυχία» και προσθέτει: «Η εγγύτητα αυτών των επιθέσεων σε μια ενεργή πυρηνική εγκατάσταση δημιουργεί μια ανυπόφορη κατάσταση που ενέχει σοβαρό κίνδυνο ραδιενεργού διαρροής».
Παράλληλα, ο Αμπάς Αραγτσί επικαλείται το άρθρο 55 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου των Συμβάσεων της Γενεύης του 1977, επισημαίνοντας ότι αυτό «υποχρεώνει τα μέρη μιας ένοπλης σύγκρουσης να διασφαλίσουν την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος από εκτεταμένες, μακροχρόνιες και σοβαρές ζημιές». Στην ίδια επιστολή υποστηρίζει ότι «οι μέθοδοι και τα μέσα πολέμου που χρησιμοποιούν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ισραηλινό καθεστώς ενέχουν κίνδυνο τεράστιας περιβαλλοντικής καταστροφής, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας ραδιενεργού μόλυνσης του Περσικού Κόλπου, της ατμόσφαιρας της περιοχής, των χερσαίων οικοσυστημάτων και των ζωτικών φυσικών πόρων».
Ο Ιρανός υπουργός επισημαίνει, ακόμη, τις διασυνοριακές συνέπειες ενός τέτοιου ενδεχομένου. Όπως αναφέρει: «Τέτοιες καταστροφές δεν θα περιοριστούν στα εθνικά σύνορα, αλλά αναπόφευκτα θα εξαπλωθούν στις γειτονικές χώρες, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία, την περιβαλλοντική ισορροπία και την οικονομική σταθερότητα ολόκληρου του πληθυσμού».
Στην επιστολή περιλαμβάνεται και αιχμηρή κριτική κατά του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) και ιδιαίτερα του γενικού διευθυντή του, Ραφαέλ Γκρόσι. Η Τεχεράνη χαρακτηρίζει την επιστολή ως επίσημη διαμαρτυρία, εκφράζοντας «τη βαθιά ανησυχία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν σχετικά με τις πρόσφατες δηλώσεις του γενικού διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, δηλώσεις που συνιστούν σοβαρή παρέκκλιση από την επίσημη αποστολή του και παραβιάζουν το Καταστατικό του Οργανισμού».
Τέλος, ο Αραγτσί κατηγορεί τον επικεφαλής του Οργανισμού για διαρροή ευαίσθητων πληροφοριών, υπογραμμίζοντας: «Ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνέντευξής του στα ΜΜΕ τον Μάρτιο του 2026, αποκάλυψε ευαίσθητες πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που ισχύουν για να διασφαλίσουν το ειρηνικό πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία του παρελθόντος, η οποία έχει δείξει ότι η κατάχρηση τέτοιων πληροφοριών από αντίπαλες πλευρές μπορεί να διευκολύνει περαιτέρω επιθέσεις κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν που υπόκεινται σε διασφαλίσεις, τέτοιες ενέργειες —εάν συνεχιστούν— θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ανάληψη διεθνούς ευθύνης από τον Οργανισμό».
Αναλυτικά η επιστολή
«Όπως είχε ήδη τονιστεί στην επιστολή μου της 23ης Μαρτίου 2026, τέτοιου είδους επιθέσεις συνιστούν κατάφωρη παραβίαση της Ψηφίσματος 487 (1981) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και όλων των αποφάσεων και ψηφισμάτων του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των GC(XXIX)/DEC/11 και GC(XXXIV)/RES/533. Οι επιθέσεις αυτές συνιστούν επίσης σοβαρές παραβιάσεις των θεμελιωδών αρχών και κανόνων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Το άρθρο 56 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου των Συμβάσεων της Γενεύης του 1977 παρέχει απόλυτη και ενισχυμένη προστασία σε έργα και εγκαταστάσεις που περιέχουν επικίνδυνα υλικά, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών σταθμών και απαγορεύει ρητά οποιαδήποτε επίθεση που μπορεί να προκαλέσει την απελευθέρωση επικίνδυνων υλικών και κατά συνέπεια, μεγάλες απώλειες στον άμαχο πληθυσμό. Η σκόπιμη στοχοποίηση περιοχών που γειτνιάζουν με τέτοιες εγκαταστάσεις, η οποία πραγματοποιείται με επίγνωση του εγγενούς κινδύνου διασποράς ραδιολογικών υλικών, συνιστά κατάφωρη παραβίαση του καθεστώτος εγγυήσεων του Οργανισμού και εκθέτει τον άμαχο πληθυσμό —τόσο εντός του εδάφους της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν όσο και σε ολόκληρη την περιοχή— σε σοβαρό και άνευ προηγουμένου κίνδυνο.
Επιπλέον, το άρθρο 55 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου υποχρεώνει τα μέρη μιας ένοπλης σύγκρουσης να διασφαλίσουν την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος από εκτεταμένες, μακροχρόνιες και σοβαρές ζημιές. Οι μέθοδοι και τα μέσα πολέμου που χρησιμοποιούν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ισραηλινό καθεστώς ενέχουν κίνδυνο τεράστιας περιβαλλοντικής καταστροφής, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας ραδιενεργού μόλυνσης του Περσικού Κόλπου, της ατμόσφαιρας της περιοχής, των χερσαίων οικοσυστημάτων και των ζωτικών φυσικών πόρων. Τέτοιες καταστροφές δεν θα περιοριστούν στα εθνικά σύνορα, αλλά αναπόφευκτα θα εξαπλωθούν στις γειτονικές χώρες, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία, την περιβαλλοντική ισορροπία και την οικονομική σταθερότητα ολόκληρου του πληθυσμού.
Εξοχότατε,
Οι πρόσφατες εξελίξεις έχουν δείξει ότι οποιαδήποτε εγγύηση εκ μέρους του Οργανισμού, ακόμη και αν παρασχεθεί, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως εγγύηση για την εθνική ασφάλεια, την προστασία των εθνικών συμφερόντων ή τα αναφαίρετα δικαιώματα των κρατών στην ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας.
Τονίζω ότι, εάν το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και το διοικητικό συμβούλιο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας συνεχίσουν να παραμένουν παθητικά απέναντι στις κατάφωρες παράνομες επιθέσεις εναντίον των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν που υπόκεινται σε ελέγχους, τα κράτη μέλη ενδέχεται να χάσουν την εμπιστοσύνη τους στα Ηνωμένα Έθνη, στον Οργανισμό και σε ολόκληρο το καθεστώς μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων. Οι συνέπειες μιας τέτοιας κατάστασης δεν θα περιοριστούν μόνο στο Ιράν.
Εξοχότατε,
Εκμεταλλεύομαι την ευκαιρία αυτή για να εκφράσω την επίσημη διαμαρτυρία και τη βαθιά ανησυχία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν σχετικά με τις πρόσφατες δηλώσεις του γενικού διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας· δηλώσεις που συνιστούν σοβαρή παρέκκλιση από την επίσημη αποστολή του και παραβιάζουν το Καταστατικό του Οργανισμού καθώς και τη Συμφωνία για τις Συνολικές Εγγυήσεις (CSA).
Ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνέντευξής του στα ΜΜΕ τον Μάρτιο του 2026, αποκάλυψε ευαίσθητες πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που ισχύουν για να διασφαλίσουν το ειρηνικό πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία του παρελθόντος, η οποία έχει δείξει ότι η κατάχρηση τέτοιων πληροφοριών από αντίπαλες πλευρές μπορεί να διευκολύνει περαιτέρω επιθέσεις κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν που υπόκεινται σε διασφαλίσεις, τέτοιες ενέργειες —εάν συνεχιστούν— θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ανάληψη διεθνούς ευθύνης από τον Οργανισμό.
Επιπλέον, οι πρόσφατες δηλώσεις του γενικού διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, οι οποίες υπονοούν την πιθανότητα χρήσης πυρηνικών όπλων κατά του Ιράν, νομιμοποιούν σιωπηρά τη χρήση ή την απειλή χρήσης πυρηνικών όπλων κατά ενός κράτους μέλους της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) που αξιοποιεί ειρηνικά την πυρηνική ενέργεια, και προκαλούν βαθιά ανησυχία. Τέτοιες θέσεις έχουν υπονομεύσει σοβαρά την εμπιστοσύνη στην ακεραιότητα του καθεστώτος μη διάδοσης, στο καθεστώς διασφαλίσεων του Οργανισμού, καθώς και στην αμεροληψία του Οργανισμού και του γενικού διευθυντή του.
Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει επανειλημμένα υποβάλει επίσημες διαμαρτυρίες και έχει εκδώσει ρητές προειδοποιήσεις σχετικά με αυτή την προσέγγιση, τόσο πριν όσο και μετά τις επιθετικές ενέργειες του Ιουνίου 2025 και του Φεβρουαρίου 2026. Δυστυχώς, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο Οργανισμός προτίθεται να διορθώσει τα λάθη του παρελθόντος ή να επανέλθει σε μια επαγγελματική, αμερόληπτη και τεχνικά τεκμηριωμένη προσέγγιση, σύμφωνα με το Καταστατικό του Οργανισμού και τη Συμφωνία για τις Συνολικές Εγγυήσεις.
Ζητώ, συνεπώς, να καταχωριστεί επίσημα η παρούσα επιστολή ως έγγραφο του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και να διανεμηθεί επίσης ως έγγραφο INFCIRC του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
Σαγιέντ Αμπάς Αραγτσί,
Υπουργός Εξωτερικών της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν».
