Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, οι Ένοπλες Δυνάμεις του Ισραήλ (IDF) φέρονται να έχουν έρθει σε επαφή με τοπικούς ηγέτες θρησκευτικών κοινοτήτων στον νότιο Λίβανο, θέτοντας συγκεκριμένους όρους για την παραμονή τους στις εστίες τους.
Σε ιδιωτικές συνομιλίες με ηγέτες της περιοχής, αξιωματούχοι του ισραηλινού στρατού κατέστησαν σαφές σε αρκετές κοινότητες Χριστιανών και Δρούζων ότι θα μπορούσαν να παραμείνουν στη ζώνη που έχει εκκενωθεί.
Ωστόσο, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ, τους πίεσαν να εκδιώξουν κατοίκους από γειτονικές σιιτικές κοινότητες που είχαν βρει καταφύγιο σε αυτούς, έπειτα από ισραηλινές επιθέσεις που κατέστρεψαν σιιτικούς οικισμούς, δήλωσαν στην αμερικανική εφημερίδα τοπικοί ηγέτες από τις κοινότητες των Χριστιανών, των Δρούζων και των Σιιτών.
Μαρτυρίες και καταγγελίες για εκτοπισμούς βάσει θρησκείας
«Η πόλη μας υποδέχτηκε και μας φιλοξένησε, και γι’ αυτό είμαστε ευγνώμονες», είπε ο 26χρονος Αλί Νάσερ αναφερόμενος στη Ρμέις, μια πόλη με πλειοψηφία Χριστιανών εντός της ζώνης εκκένωσης.
Ωστόσο, πρόσθεσε, οι τοπικοί ηγέτες του είπαν ότι η πίεση από το Ισραήλ για να τους αναγκάσει να φύγουν ήταν πολύ μεγάλη. «Δεν ξέρω τι να κάνω», είπε.
Το δημοσίευμα αποκαλύπτει πως τις τελευταίες δύο εβδομάδες, στελέχη του ισραηλινού στρατού επικοινώνησαν με ηγέτες σε τουλάχιστον οκτώ χωριά του νοτίου Λιβάνου, διατάσσοντάς τους να απομακρύνουν τους Σιίτες πρόσφυγες που φιλοξενούσαν.
Η ανταπόκριση των τοπικών αρχών σε αυτό το αίτημα ήταν άμεση, όχι όμως οικειοθελής. Σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους και εκπροσώπους των θρησκευτικών κοινοτήτων, «Όλες οι κοινότητες συμμορφώθηκαν με την απαίτηση, φοβούμενες ότι αν δεν το έπρατταν, οι δικές τους κοινότητες θα ήταν οι επόμενες που θα πλήττονταν».
«Ο ισραηλινός στρατός δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι προβαίνει σε ασφαλή εκκένωση του άμαχου πληθυσμού για επιτακτικούς στρατιωτικούς λόγους, όταν, σε ορισμένες περιοχές, οι εκδιώξεις βασίζονται στη θρησκεία και μόνο οι σιίτες άμαχοι αναγκάζονται να φύγουν», δήλωσε η Νάντια Χάρντμαν, ανώτερη ερευνήτρια για τα δικαιώματα των προσφύγων και των μεταναστών στην Human Rights Watch.
Σε κλοιό φόβου οι χριστιανικές κοινότητες
Σύμφωνα με το Reuters, χιλιάδες Χριστιανοί που παραμένουν σε κωμοπόλεις κατά μήκος των νοτίων συνόρων του Λιβάνου δηλώνουν παγιδευμένοι και έντρομοι. Η προέλαση των ισραηλινών δυνάμεων στην περιοχή προκάλεσε την αναγκαστική απόσυρση των στρατευμάτων του Λιβάνου, αφήνοντας τους κατοίκους χωρίς τη βασική τους προστασία.
Οι κάτοικοι του Ρμέις, του Άιν Έμπελ και του Ντεμπέλ επέλεξαν να παραμείνουν στις εστίες τους παρά τις ισραηλινές εντολές μαζικής εκκένωσης, ελπίζοντας ότι οι πόλεις τους θα εξαιρεθούν από τη σφοδρή σύγκρουση μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ.
Το κενό ασφαλείας και η αγωνία του Πάσχα
Ενώ ο στρατός του Λιβάνου αποσύρθηκε από μεγάλες εκτάσεις της μεθορίου -όπου κυριαρχούν σιιτικοί πληθυσμοί- είχε διατηρήσει δυνάμεις γύρω από τα χριστιανικά χωριά για την προστασία των πολιτών και τη συνοδεία τους για την προμήθεια ειδών πρώτης ανάγκης.
Ωστόσο, η νέα υποχώρηση των στρατευμάτων την Τρίτη προκάλεσε πανικό, καθώς η κοινότητα προετοιμάζεται να γιορτάσει την Κυριακή του Πάσχα.
Ο Φαντί Φαλφίλ, ιερέας στο Ντεμπέλ, δήλωσε στο Reuters: «Ο λιβανέζικος στρατός ήταν η εγγύησή μας και μας έδινε δύναμη. Η απόσυρση δημιούργησε ένα αίσθημα ανασφάλειας στους ανθρώπους».
Ο ίδιος πρόσθεσε πως τα αποθέματα τροφίμων και καυσίμων εξαντλούνται για τους 1.650 κατοίκους, ενώ οι εχθροπραξίες εντείνονται πάνω από τα κεφάλια τους.
«Αυτό που μας συμβαίνει είναι ότι είμαστε παγιδευμένοι. Μακάρι ο Θεός να θελήσει να τελειώσει ο πόλεμος μέχρι το Πάσχα -μια ανάσταση για τον Λίβανο- και η κατάσταση στον Λίβανο να βελτιωθεί, και να υπάρξει αληθινή ειρήνη».
Στο Ρμέις, οι αναχαιτίσεις drones έχουν προκαλέσει ζημιές σε σπίτια, ενώ θραύσματα πέφτουν στην καρδιά της πόλης. Ο ιερέας Νατζίμπ Αμίλ σημείωσε πως ο ισραηλινός στρατός προέτρεψε τους κατοίκους να μην φύγουν, όμως ο φόβος παραμένει.
«Αλλά ξέρετε, παραμένεις σε αναμμένα κάρβουνα. Για παράδειγμα, αντί να κάνουμε τη λειτουργία τη νύχτα, την κάνουμε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Την κάνουμε λίγο νωρίτερα, ώστε οι άνθρωποι να μην βγαίνουν στο σκοτάδι και να μην συμβεί τίποτα», δήλωσε.
Στο γειτονικό Άιν Έμπελ, ο δήμαρχος Αγιούμπ Χρέις δηλώνει πως υπάρχουν αποθέματα για δύο μήνες, όμως το πιο σημαντικό είναι η απόφαση των κατοίκων να μην εγκαταλείψουν τη γη τους: «Αν αφαιρέσεις ένα δέντρο από το χώμα, θα επιβίωνε; Αν μας αφαιρέσετε από τα εδάφη μας, θα θέλαμε να πεθάνουμε ή να επιστρέψουμε σε αυτά. Είμαστε δεμένοι με το χώμα, με τα σπίτια μας και την εκκλησία μας – με τα πάντα σε αυτό το χωριό. Γι’ αυτό αποφασίσαμε να μην φύγουμε».
Η θέση του Λιβανέζικου Στρατού και οι αμερικανικές εγγυήσεις
Σε ανακοίνωσή του την Τετάρτη, ο στρατός του Λιβάνου εξήγησε ότι οι ισραηλινές προελάσεις στον νότο είχαν «περικυκλώσει και απομονώσει» τα στρατεύματά του, τα οποία αναγκάστηκαν να αναδιαταχθούν σε άλλα σημεία.
Από την πλευρά των ΗΠΑ, ο πρεσβευτής στον Λίβανο, Μισέλ Ισά, ανέφερε τον περασμένο μήνα πως η Ουάσιγκτον ζήτησε από το Ισραήλ να μην βομβαρδίσει τα χριστιανικά χωριά της μεθορίου.
«Λάβαμε μια υπόσχεση προς αυτή την κατεύθυνση, υπό την προϋπόθεση ότι μέλη της Χεζμπολάχ δεν θα διεισδύσουν σε αυτά τα χωριά», είπε χαρακτηριστικά.
Η στρατηγική του διαχωρισμού και η κλιμάκωση
Η τακτική του Ισραήλ φαίνεται να αποσκοπεί στον πλήρη διαχωρισμό του πληθυσμού στο νότιο μέτωπο, ασκώντας ασφυκτική πίεση στις μειονοτικές ομάδες του Λιβάνου προκειμένου να μην παρέχουν καμία ανθρωπιστική βοήθεια ή κάλυψη σε μέλη της σιιτικής κοινότητας, η οποία θεωρείται η κοινωνική βάση της Χεζμπολάχ.
Η κατάσταση στον Λίβανο επιδεινώνεται ραγδαία, καθώς η χώρα βρίσκεται βυθισμένη στον δεύτερο μεγάλο πόλεμο μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια, μετά τις πυραυλικές επιθέσεις της Χεζμπολάχ κατά του Ισραήλ σε ένδειξη υποστήριξης προς το Ιράν.
Σύμφωνα με αξιωματούχους της λιβανέζικης κυβέρνησης, οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί στα ανατολικά, τον νότο και την πρωτεύουσα Βηρυτό έχουν στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 1.200 ανθρώπους, ενώ έχουν εκτοπίσει πάνω από ένα εκατομμύριο πολίτες.
Παράλληλα, οι ισραηλινές χερσαίες δυνάμεις έχουν εισβάλει βαθύτερα στον νότιο Λίβανο, όπου σημειώνονται σφοδρές συγκρούσεις με μαχητές της Χεζμπολάχ.
To σχέδιο κατοχής μέχρι τον ποταμό Λιτάνι
Την Τρίτη, ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατζ, περιέγραψε με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο το στρατηγικό σχέδιο της χώρας του, το οποίο προβλέπει την κατοχή λιβανέζικου εδάφους από τα σύνορα μέχρι τον ποταμό Λιτάνι — μια έκταση που αντιστοιχεί σχεδόν στο 10% της χώρας.
Σε επίσημη δήλωσή του, ο Κατζ ξεκαθάρισε πως στους Λιβανέζους που εγκατέλειψαν τις εστίες τους στον νότο «Θα απαγορευτεί πλήρως η επιστροφή, μέχρι να διασφαλιστεί η ασφάλεια και η προστασία των κατοίκων του βόρειου Ισραήλ».
Ο ίδιος είχε προσδιορίσει νωρίτερα ότι ειδικά στους Σιίτες δεν θα επιτραπεί η επιστροφή, παρομοιάζοντας τη στρατηγική του Ισραήλ στον Λίβανο με εκείνη που εφαρμόζεται στη Γάζα.
Ο κίνδυνος αναζωπύρωσης του εμφυλίου
Οι ισραηλινές οδηγίες έχουν πυροδοτήσει εκ νέου τις μακροχρόνιες θρησκευτικές και πολιτικές εντάσεις στον Λίβανο, μια χώρα με εύθραυστες ισορροπίες ανάμεσα σε Σιίτες, Σουνίτες, Χριστιανούς διαφόρων δογμάτων και Δρούζους.
Η μνήμη του αιματηρού 15ετούς εμφυλίου πολέμου, που έληξε το 1990, παραμένει ζωντανή.
Κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου, το Ισραήλ είχε εισβάλει και κατείχε μεγάλο μέρος του νότιου Λιβάνου μέχρι το 2000, καλλιεργώντας δεσμούς με ορισμένες ομάδες Μαρωνιτών Χριστιανών ενώ πολεμούσε Παλαιστίνιους μαχητές και, αργότερα, τη Χεζμπολάχ στις μουσουλμανικές περιοχές.
Αυτές οι σχέσεις βάθυναν το χάσμα μεταξύ των κοινοτήτων της χώρας, και πολλοί εκφράζουν πλέον τον φόβο ότι μια νέα ισραηλινή κατοχή θα οδηγήσει σε επανάληψη αυτού του σκοτεινού σεναρίου.
