Η αγορά του business software στην Ελλάδα μεγαλώνει και αλλάζει δομή, καθώς οι μεγάλοι παίκτες δεν περιορίζονται πια στα ERP, CRM και payroll αλλά χτίζουν ομίλους με πολλαπλές πηγές εσόδων: δικά τους προϊόντα, cloud συνδρομές, έργα υλοποίησης, resale διεθνών λύσεων, εξοπλισμό POS, επαγγελματική εκπαίδευση, ακόμη και ιδιόκτητες κτιριακές υποδομές.
Το ερώτημα δεν είναι αν ο κλάδος του business software αναπτύσσεται αλλά αν, στην πορεία για μεγαλύτερη κλίμακα, κάποιοι παίκτες της αγοράς επεκτείνουν τον πυρήνα τους με αποφασιστικά βήματα.
Η Epsilon Net είναι ένα παράδειγμα αυτής της μετάβασης. Με βάση τις δημόσιες αναφορές για τη χρήση 2024, ο κύκλος εργασιών της ανήλθε σε 116,82 εκατ. ευρώ και για το 2025 πάνω από 130 εκατ. ευρώ, όπως αναφέρεται ανεπίσημα. Έχει δε ενδιαφέρον το εύρος των δραστηριοτήτων της: ο ίδιος ο όμιλος περιγράφει τον εαυτό του ως σχήμα που δραστηριοποιείται στην πληροφορική, στο digital content και στην επαγγελματική εκπαίδευση, με 27 θυγατρικές. Παράλληλα, μέσω της Epsilon Training και του Epsilon College έχει δομημένη παρουσία στην κατάρτιση και στις σπουδές, άρα δεν μιλάμε πλέον για μια «καθαρή» software house με τη στενή έννοια.
Το ίδιο ισχύει και στο τεχνολογικό της αποτύπωμα. Η Epsilon Net δεν πουλά μόνο δικά της λογισμικά, αλλά αναπτύσσει πλέον και ξεχωριστή μονάδα για λύσεις Microsoft Dynamics, μέσα από την Epsilon Dynamics, αξιοποιώντας την ενσωμάτωση της Data Communication και τη συνεργασία με το οικοσύστημα της Microsoft. Ταυτόχρονα, έχει ενισχύσει τη θέση της σε πιο «υβριδικά» πεδία, όπου το software συνδυάζεται με συσκευές και πληρωμές. Επιπλέον, με την εξαγορά της Diginet μπήκε οργανωμένα σε touch POS, ζυγιστικά συστήματα, kiosks, printers και εξειδικευμένο εξοπλισμό λιανικής. Αυτές οι δραστηριότητες με βάση εκτιμήσεις, αποτελούν το 20% των πωλήσεων της εταιρείας και είναι μία πηγή διαφοροποίησης εσόδων -άνω των 25 εκατ. σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς.
Σημειώνεται επίσης ότι στα τέλη του 2024 η Epsilon Net ανακοίνωσε την αγορά αυτόνομου κτιριακού συγκροτήματος στη Μεταμόρφωση, ενισχύοντας τις επενδύσεις της και στο σκέλος των ιδιόκτητων εγκαταστάσεων.
Παράλληλα, πριν από λίγες ημέρες, ανακοίνωσε την αυτοτελή είσοδο στον κλάδο της εκπαίδευσης, με δραστηριότητα στη μεταλυκειακή εκπαίδευση, συνεργασίες με ξένα πανεπιστήμια, προγράμματα σπουδών και επαγγελματική κατάρτιση. Για τον σκοπό αυτό προχώρησε σε απόσχιση και εισφορά του κλάδου «Παροχής Εκπαιδευτικών Υπηρεσιών Μεταλυκειακού Επιπέδου – Κολέγιο» στην εταιρεία Γεώργιος Ντέμος Εκπαιδευτική Α.Ε., διαμορφώνοντας έναν ξεχωριστό πυλώνα δραστηριότητας.
Η νέα τάση του diversified tech
Η στρατηγική αυτή δεν περιορίζεται στο λογισμικό. Η Epsilon έχει αναπτύξει και συμβουλευτικό αποτύπωμα, ιδίως στον χώρο των λογιστών -με χαρακτηριστικό παράδειγμα το TaxHeaven.gr- ενισχύοντας τη σχέση της με το επαγγελματικό οικοσύστημα. Ταυτόχρονα, έχει επεκταθεί και σε εξειδικευμένες λύσεις, όπως οι τεχνολογίες για χώρους στάθμευσης μέσω της εξαγοράς της Scan Information Systems.
Αυτό μπορεί να ερμηνευθεί ως λογική αξιοποίησης ρευστότητας και μείωσης λειτουργικού κόστους αλλά δείχνει και την τάση μεγάλων ομίλων business software στην Ελλάδα να λειτουργούν πλέον περισσότερο ως diversified tech groups παρά ως μονοθεματικοί παραγωγοί λογισμικού.
Η εστιασμένη κλίμακα
Στην απέναντι πλευρά, το σχήμα Entersoft–Softone δείχνει ότι το βασικό ζητούμενο είναι πλέον η εστιασμένη κλίμακα. Με την ενοποίησή τους, οι δύο εταιρείες διαμορφώνουν οργανισμό με έσοδα περίπου 120 εκατ. ευρώ, EBITDA άνω των 34 εκατ. ευρώ, περισσότερους από 1.500 εργαζομένους, πάνω από 700 συνεργάτες και περισσότερους από 90.000 πελάτες σε τέσσερις χώρες. Για το 2025 εκτιμήσεις της αγοράς μιλούν για πωλήσεις 140 εκατ. ευρώ και EBITDA 42–44 εκατ. ευρώ (στοιχεία 2024), ενώ για το 2026 διαφαίνονται ποσοστά ανάπτυξης άνω του 20%.
Εδώ η ιστορία είναι λιγότερο «πολυδιάσπαση δραστηριοτήτων» και περισσότερο συγκέντρωση ισχύος: μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο, περισσότερα κανάλια πωλήσεων, ισχυρότερο cloud αποτύπωμα και δυνατότητα κάλυψης επιχειρήσεων από πολύ μικρού έως μεγάλου μεγέθους. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η εξαγορά της Simply, μέσω της οποίας ο όμιλος επεκτείνεται δυναμικά στο λογισμικό μικρών επιχειρήσεων λιανικής και εστίασης, προσθέτοντας πάνω από 10.000 πελάτες στο πελατολόγιο και ενισχύοντας περαιτέρω τη διείσδυσή του στη βάση της αγοράς.
Οι τάσεις στον ανταγωνισμό
Άρα, σε αντίθεση με το μεγαλύτερο εύρος χαρτοφυλακίου της Epsilon Net, ο κύριος ανταγωνιστής φαίνεται να εστιάζει στην οργανωτική ενοποίηση και εμβάθυνση του νέου ομίλου, παρά σε άμεση επέκταση δραστηριοτήτων σε μη στρατηγικά συνδεδεμένους τομείς.
Η Real Consulting αναδεικνύει μια τρίτη εκδοχή του ίδιου φαινομένου. Το 2024 κατέγραψε κύκλο εργασιών 40,437 εκατ. ευρώ, αλλά το μείγμα εσόδων της δείχνει καθαρά ότι ο σημερινός κλάδος δεν ζει μόνο από «κουτιά λογισμικού»: 28,054 εκατ. ευρώ προήλθαν από υπηρεσίες, 5,872 εκατ. ευρώ από maintenance, 3,353 εκατ. ευρώ από software licenses, 2,411 εκατ. ευρώ από cloud και μόλις 746 χιλ. ευρώ από hardware. Δηλαδή η αξία μεταφέρεται όλο και περισσότερο στις υπηρεσίες, στην παραμετροποίηση, στο recurring revenue και στα έργα μεγάλης κλίμακας.
Από την πλευρά της η Ideal Group δραστηριοποιείται σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, από λύσεις πληροφορικής, κυβερνοασφάλειας και cloud έως τη διανομή τεχνολογικών προϊόντων, ενώ παράλληλα έχει επεκτείνει την παρουσία της και σε κλάδους εκτός τεχνολογίας, όπως η λιανική (Attica) και τα τρόφιμα (Μπάρμπα Στάθης).
Το συμπέρασμα είναι σαφές: ο κλάδος του επιχειρηματικού λογισμικού στην Ελλάδα ωριμάζει, αλλά μαζί επεκτείνονται και τα όριά του. Η διαφοροποίηση είναι κατανοητή όταν «κουμπώνει» με το βασικό προϊόν και ανεβάζει την αξία ανά πελάτη. Όταν όμως ο τζίρος προέρχεται από όλο και περισσότερες παράπλευρες δραστηριότητες, τότε το ενδιαφέρον δεν αφορά μόνο το πόσο μεγάλωσαν οι εταιρείες, αλλά και το πόσο «καθαρό» παραμένει το επιχειρηματικό τους μοντέλο. Βέβαια, όσο το μάνατζμεντ και οι μέτοχοι των επιχειρήσεων αυτών θα μπορούν να υποστηρίζουν την πολύπλευρη ανάπτυξη δραστηριοτήτων, πολλοί θα ξεχνούν την πηγή των εσόδων διότι θα εστιάζουν σε αυτά καθαυτά τα έσοδα.
