Η Gravity the Newtons παρουσιάζει τη νέα πρωτοβουλία Policy Dialogue Series, μια σειρά συζητήσεων που φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν ουσιαστικό χώρο διαλόγου και ανταλλαγής απόψεων, με στόχο την καλύτερη κατανόηση των γεωπολιτικών εξελίξεων που διαμορφώνουν το σύγχρονο διεθνές περιβάλλον.

Μέσα από τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, επιδιώκεται η ανάδειξη κρίσιμων θεμάτων που επηρεάζουν όχι μόνο την περιφερειακή αλλά και την παγκόσμια σταθερότητα, δίνοντας έμφαση στις επιπτώσεις για την Ευρώπη και τις διεθνείς αγορές.

Η πρώτη συζήτηση της σειράς πραγματοποιήθηκε χθες με τίτλο «Regional Escalation & Strategic Stability in the Middle East» με συμμετέχοντες την Α. Ε. Κο Noam Katz, Ισραηλινός Πρέσβης στην Ελλάδα, τον Mr. Jonathan Panikoff, Director, Scowcroft Middle East Security Initiative, Atlantic Council και τον Δρ. Γεώργιο Μικρό, Hamad Bin Khalifa University (Qatar Foundation), Professor, Georgetown University, σε συντονισμό του Δρ. Βασίλη Νέδου, Διπλωματικού και Αμυντικού συντάκτη, Καθημερινή, και επικεντρώθηκε στις τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, μια περιοχή που χαρακτηρίζεται από αυξημένη αβεβαιότητα και δυναμικές ανακατατάξεις. Κατά τη διάρκειά της παρουσιάστηκε μια σφαιρική εικόνα των στρατηγικών μετατοπίσεων, των ενεργειακών εξελίξεων και των αλλαγών στις περιφερειακές συμμαχίες.

Η πρωτοβουλία Policy Dialogue Series θα συνεχιστεί με επόμενες θεματικές συζητήσεις, διευρύνοντας τον διάλογο και εμβαθύνοντας σε ζητήματα που επηρεάζουν το διεθνές περιβάλλον.

1. Προοπτική Ισραήλ – H.E. Mr. Noam Katz, πρέσβης του Ισραήλ στην Ελλάδα

Την κουβέντα ξεκίνησε ο πρέσβης του Ισραήλ, ο οποίος παρουσίασε την ισραηλινή οπτική για τη στρατηγική ισορροπία στην περιοχή και τις σχέσεις του Ισραήλ με τις γύρω χώρες. Αρχικά, ο πρέσβης ξεκαθάρισε την τρέχουσα κατάσταση στον Λίβανο, επισημαίνοντας ότι το Ισραήλ δεν άνοιξε νέο μέτωπο: Ο πρέσβης τόνισε ότι το Ισραήλ δεν άνοιξε νέο μέτωπο στον Λίβανο, αλλά αντιμετωπίζει τις επιθέσεις της Χεζμπολάχ, η οποία υπηρετεί τα συμφέροντα του Ιράν: «Το Ισραήλ δεν άνοιξε ένα άλλο μέτωπο στον Λίβανο. Είναι η Χεζμπολάχ που αποφάσισε να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα του ιρανικού καθεστώτος και ξεκίνησε την εκστρατεία εναντίον μας». Υπογράμμισε την αδυναμία της λιβανικής κυβέρνησης να ελέγξει την οργάνωση, καθώς και τη στρατηγική σημασία της προστασίας των συνόρων και της περιφερειακής ασφάλειας: «Σε μια παράδοξη κατάσταση, η κυβέρνηση του Λιβάνου και του Ισραήλ βρίσκονται στην ίδια πλευρά όσον αφορά τη Χεζμπολάχ και το γεγονός ότι εξυπηρετεί ξένα συμφέροντα». Ο πρέσβης κατέληξε στη σημασία της προσαρμογής στις μεταβαλλόμενες περιφερειακές δυναμικές: «Η σταθερότητα του Ισραήλ εξαρτάται από τις σχέσεις με τις γειτονικές χώρες και την ικανότητά μας να προσαρμοζόμαστε στις αλλαγές της περιοχής».

Ο πρέσβης επισήμανε επίσης ότι οι περιφερειακές συμμαχίες και οι ενεργειακές πολιτικές γύρω από το Ισραήλ έχουν άμεσες συνέπειες για την εσωτερική ασφάλεια και την περιφερειακή ισορροπία, ιδιαίτερα σε σχέση με τις χώρες του Κόλπου και το Ιράν. Η στρατηγική του Ισραήλ περιλαμβάνει ενεργό διπλωματία, συνεργασία με συμμάχους και έμφαση σε πληροφορίες και τεχνολογική ασφάλεια.

2. Ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών – Mr. Jonathan Panikoff, Director, Scowcroft Middle East Security Initiative, Atlantic Council

Στη συνέχεια, ο Mr. Jonathan Panikoff, ανέλυσε τη θέση των Ηνωμένων Πολιτειών και τον τρόπο που αυτή επηρεάζει τις περιφερειακές δυναμικές. Ακόμα, τόνισε ότι η Αμερική παραμένει παρούσα, αλλά με πιο επιλεκτική και στρατηγικά στοχευμένη εμπλοκή. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν βασικός δρώντας, αλλά δεν επιδιώκουν πλέον να είναι ο μοναδικός εγγυητής της ασφάλειας στην περιοχή», ανέφερε. Ο Mr. Panikoff υπογράμμισε ότι το Ιράν παραμένει παράγοντας αστάθειας αλλά και αναπόφευκτος συνομιλητής, με επιρροή που εκτείνεται μέσω δικτύων και μη κρατικών δομών: «Το Ιράν δεν είναι μόνο πρόβλημα ασφαλείας, αλλά και αναπόφευκτος συνομιλητής». Η περιορισμένη άμεση παρουσία των ΗΠΑ δημιουργεί κενό που καλύπτεται από περιφερειακούς δρώντες, ενισχύοντας την πολυπολικότητα και την ευελιξία των συμμαχιών. Ο Mr. Panikoff σημείωσε ότι η στρατηγική των ΗΠΑ συνδέεται πλέον στενά με τις διεθνείς ενεργειακές ισορροπίες, ιδίως μετά τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς η περιοχή και οι αποφάσεις της επηρεάζουν την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και τις παγκόσμιες αγορές.

Σημαντική αναφορά έγινε στα key financial elements και τις προκλήσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας:

• Το Στενό του Ορμούζ παραμένει κρίσιμο για το παγκόσμιο πετρέλαιο, καθώς περίπου το 20% του πετρελαίου διέρχεται από εκεί.
• Εκτός από το πετρέλαιο, η περιοχή επηρεάζει επίσης σπάνιες γαίες, λιπάσματα και φυτοφάρμακα, δημιουργώντας ένα ευρύτερο πρόβλημα εφοδιαστικής αλυσίδας.
• Οι Ιρανοί έχουν εγκαταστήσει χρεώσεις περίπου 2 εκατομμυρίων δολαρίων ανά δεξαμενόπλοιο, αξιοποιώντας στρατηγικά το στενό ως εργαλείο μόχλευσης στις αγορές.
• Οι επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές γίνονται εμφανείς άμεσα, με το πετρέλαιο να φτάνει στα 116 δολάρια το βαρέλι κατά τη διάρκεια των εντάσεων, πριν υποχωρήσει ελαφρά μετά.

Ο Mr. Panikoff επισήμανε ότι, ακόμα και σε ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις των ΗΠΑ μέσω τρίτων χωρών, όπως το Πακιστάν, μια πλήρης συμφωνία παραμένει μακρινός στόχος, ενώ η πολυπολικότητα και η ευελιξία των περιφερειακών δρώντων ενισχύουν την αβεβαιότητα: «Υπάρχουν αρκετοί Ευρωπαίοι σύμμαχοι που είναι πολύ σκεπτικοί και λένε: “Δεν θα εμπλακούμε τώρα”. Η ελπίδα στην Ουάσιγκτον είναι ότι σε ένα μετα-συγκρουσιακό σενάριο θα βοηθήσουν να διασφαλιστεί η ελεύθερη διέλευση του στενού». Οι αποφάσεις των ΗΠΑ και οι κινήσεις των περιφερειακών δρώντων έχουν άμεσες οικονομικές και στρατηγικές συνέπειες για την Ευρώπη, τις διεθνείς ενεργειακές αγορές και την παγκόσμια σταθερότητα.

3. Στρατηγική των χωρών του Κόλπου – Dr. George Mikros, Hamad Bin Khalifa University (Qatar Foundation), Professor, Georgetown University 

Η ανάλυση του επικεντρώθηκε στη στρατηγική των χωρών του Κόλπου, με ιδιαίτερη αναφορά στο Κατάρ και τις ενεργειακές του πολιτικές. Οι χώρες αυτές επιδιώκουν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, διαφοροποιώντας τις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ και άλλους παγκόσμιους δρώντες. «Οι αποφάσεις των χωρών του Κόλπου βασίζονται σε μια ισορροπία μεταξύ Ουάσιγκτον, Πεκίνου και Μόσχας, με προτεραιότητα στην περιφερειακή σταθερότητα και την οικονομική ανάπτυξη», ανέφερε.

Στα αριθμητικά στοιχεία που παρουσίασε ο Dr. Mikros:

• Το Κατάρ προγραμματίζει αύξηση παραγωγής φυσικού αερίου κατά 8% μέσα στο 2026.
• Οι ενεργειακές αποφάσεις επηρεάζουν άμεσα την Ευρώπη, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης ζήτησης και γεωπολιτικής πίεσης.

Η στρατηγική αυτή επιτρέπει στις χώρες του Κόλπου να μειώσουν την πλήρη εξάρτησή τους από τις ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα διατηρούν διαύλους επικοινωνίας με Ρωσία και Κίνα. Η πολιτική αυτή έχει ως αποτέλεσμα την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας και την προσέλκυση διεθνών επενδύσεων, διαμορφώνοντας ένα πιο πολυπολικό περιβάλλον.

4. Συνολική αξιολόγηση και συμπεράσματα – Δρ. Βασίλης Νέδος, Diplomatic and Defence Correspondent (συντονιστής)

Ως συντονιστής της συζήτησης, ο Δρ. Νέδος υπογράμμισε τη σημασία της πολυπολικής μετάβασης στη Μέση Ανατολή. «Η Μέση Ανατολή μεταβαίνει από ένα σύστημα εξάρτησης σε ένα σύστημα ισορροπιών».

Η σύνοδος κατέληξε σε ορισμένα κρίσιμα συμπεράσματα:

1. Οι χώρες του Κόλπου αποκτούν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία και ευελιξία στις συμμαχίες τους, ισορροπώντας μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας.
2. Το Ιράν παραμένει σημαντικός παράγοντας, τόσο για την ασφάλεια όσο και για τις διπλωματικές διαπραγματεύσεις στην περιοχή.
3. Η Αμερική περιορίζει τον άμεσο ρόλο της, δημιουργώντας χώρο για περιφερειακούς δρώντες και αυξημένη πολυπολικότητα.
4. Οι ενεργειακές αποφάσεις της περιοχής έχουν άμεσες συνέπειες για την Ευρώπη και τις διεθνείς αγορές, ενισχύοντας τον σύνδεσμο μεταξύ Μέσης Ανατολής και παγκόσμιων οικονομικών και γεωπολιτικών εξελίξεων.

Η συνάντηση τόνισε ότι η διατήρηση ισορροπίας, η διπλωματική ευελιξία και η παρακολούθηση των περιφερειακών εξελίξεων είναι κρίσιμες για τη μελλοντική σταθερότητα. Η μετάβαση σε ένα πολυπολικό σύστημα φέρνει νέες ευκαιρίες αλλά και αυξημένη αβεβαιότητα για το διεθνές σύστημα, καθιστώντας τη συνεχή ενημέρωση και ανάλυση αναγκαία για πολιτικούς και διεθνείς παράγοντες.