Ακόμη κι αν ο πόλεμος στο Ιράν σταματήσει, η ομαλότητα θα αργήσει να αποκατασταθεί και μάλιστα στον τομέα της ενέργειας καθώς μια από τις μεγαλύτερες δυσκολίες είναι να ξανανοίξουν τα περιβόητα Στενά του Ορμούζ, αναφέρουν οι αναλυτές και οι New York Times δημοσιεύουν εκτενή ανάλυση με τις δυσκολίες του εγχειρήματος.
Το στενό είναι ρηχό, αναγκάζοντας τα πλοία να κινούνται σε απόσταση λίγων μιλίων από τις ορεινές ακτές του Ιράν — ένα τοπίο που ευνοεί τακτικές ασύμμετρου πολέμου, στις οποίες το Ιράν χρησιμοποιεί όπλα μικρού μεγέθους, ευρέως διασκορπισμένα και δύσκολα να εξουδετερωθούν πλήρως από τους αντιπάλους, σημειώνουν οι Τάιμς της Νέας Υόρκης.
«Οι Ιρανοί έχουν σκεφτεί πολύ πώς να αξιοποιήσουν τη γεωγραφία προς όφελός τους», δήλωσε η Caitlin Talmadge, καθηγήτρια στο Massachusetts Institute of Technology που μελετά ζητήματα ασφάλειας στον Κόλπο.
Τα μικρά όπλα επιτρέπουν στους Ιρανούς να τα κρύβουν σε γκρεμούς, σπηλιές και σήραγγες και να τα αναπτύσσουν σε κοντινή απόσταση κατά μήκος της ακτογραμμής. «Η ίδια η εγγύτητα του Ιράν και το πλάτος του στενού είναι που το καθιστούν τόσο δύσκολο», δήλωσε η Jennifer Parker, πρώην αξιωματικός του αμερικανικού Ναυτικού και νυν στέλεχος στο National Security College του Australian National University.
Ένα πλοίο που δέχεται επίθεση σε αυτή τη θαλάσσια οδό δεν έχει πολύ χρόνο να αντιδράσει. «Έχει πολύ περιορισμένο χρόνο αντίδρασης, για να προσπαθήσει ένα πολεμικό πλοίο να καταρρίψει τον πύραυλο ή το drone που του επιτίθεται. Ανάλογα με την ταχύτητα, μπορεί να είναι μόλις λίγα λεπτά», είπε η Parker.
Κρυμμένη ισχύς πυρός
Oι περισσότερες επιλογές που εξετάζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες περιλαμβάνουν στρατιωτική δράση. Το πρώτο βήμα για το άνοιγμα του στενού με στρατιωτική δύναμη θα περιλάμβανε την προσπάθεια να αφαιρεθεί η ικανότητα του Ιράν να επιτίθεται σε πλοία.
Μέχρι στιγμής, χιλιάδες επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ σε ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις δεν έχουν καταφέρει να εξαλείψουν αυτή την απειλή. Ενδέχεται να μην είναι δυνατό να εντοπιστεί και να καταστραφεί κάθε σημείο όπου αποθηκεύονται ή αναπτύσσονται τα όπλα του Ιράν. Οι θαλάσσιες νάρκες θα απαιτούσαν δαπανηρές και επικίνδυνες επιχειρήσεις εκκαθάρισης.
«Έχουν πολλά σημεία όπου θα μπορούσαν να τοποθετήσουν πυραυλικές συστοιχίες», δήλωσε ο Mark F. Cancian, ανώτερος σύμβουλος στο Center for Strategic and International Studies και απόστρατος συνταγματάρχης των Πεζοναυτών. «Και επειδή οι πυραυλικές συστοιχίες είναι κινητές, είναι δύσκολο να εντοπιστούν και να στοχοποιηθούν».
Ο Τραμπ έχει ζητήσει ναυτική συνοδεία για τα δεξαμενόπλοια που διέρχονται από το στενό. Αυτό είναι μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση. «Θα περιλάμβανε πλοία που θα συνοδεύουν τα δεξαμενόπλοια. Χρειάζονται ναρκαλιευτικά και αεροσκάφη από πάνω για την αναχαίτιση drones και για την επίθεση σε πυραυλικές συστοιχίες στην ξηρά».
Η αποστολή πολεμικών πλοίων για την απόκρουση επιθέσεων από drones και πυραύλους ενέχει τους δικούς της κινδύνους.
«Τα αμυντικά συστήματα ενός αντιτορπιλικού έχουν σχεδιαστεί για κάτι διαφορετικό από μια κοντινή μάχη “σώμα με σώμα” όπως στο στενό», δήλωσε ο Eugene Gholz, αναπληρωτής καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Notre Dame. «Κάθε μέρος του αντιτορπιλικού είναι ευάλωτο σε επίθεση».
Θανάσιμη απειλή οι νάρκες
«Αν υπάρχει μια σοβαρά αξιόπιστη απειλή ότι υπάρχουν νάρκες στο νερό, αυτό αλλάζει τα πάντα», δήλωσε ο Jonathan Schroden, ειδικός στον ανορθόδοξο πόλεμο στο CNA. «Καμία ναυτική δύναμη δεν θα θελήσει να θέσει τα κύρια πολεμικά της πλοία σε μια θαλάσσια οδό που είναι πιθανώς ή πράγματι ναρκοθετημένη».
Οι επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών θα μπορούσαν να διαρκέσουν εβδομάδες και να θέσουν τους Αμερικανούς ναύτες άμεσα σε κίνδυνο. Οι ομάδες που κινούνται αργά θα χρειάζονταν και οι ίδιες προστασία, συμπεριλαμβανομένης αεροπορικής κάλυψης.
Πεζοναύτες κατευθύνονται προς την περιοχή και ειδικοί εκτιμούν ότι το Πεντάγωνο ενδέχεται να τους χρησιμοποιήσει για χερσαίες επιχειρήσεις, όπως επιδρομές ή εγκατάσταση συστημάτων αεράμυνας για την προστασία των νηοπομπών.
Δεδομένου του μεγέθους των ιρανικών χερσαίων δυνάμεων, οι Πεζοναύτες ενδέχεται να περιορίσουν τις επιχειρήσεις τους σε νησιά στο στενό και να αποφύγουν την κατάληψη εδάφους στην ιρανική ενδοχώρα, σύμφωνα με ειδικούς.
Ακόμη και έτσι, ο κίνδυνος απωλειών Αμερικανών μπορεί να οδηγήσει τον κ. Τραμπ να αποφύγει αυτή την επιλογή.
Τα όρια της επιτυχίας
Ακόμη και με μια μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση, αρκεί ένα μόνο πλήγμα για να κλονιστεί ξανά η εμπιστοσύνη. Υπάρχουν σχεδόν 500 δεξαμενόπλοια στον Περσικό Κόλπο, δυτικά του στενού, και τα περισσότερα δεν κινούνται, σύμφωνα με την S&P Global Market Intelligence.
Για να αρχίσουν ξανά αυτά τα πλοία να μεταφέρουν πετρέλαιο, οι ιδιοκτήτες και οι ασφαλιστικές εταιρείες θα πρέπει να πειστούν ότι οι συνοδείες παρέχουν επαρκή προστασία.
«Το σημαντικό είναι να καθησυχαστούν οι ναυτιλιακές εταιρείες και οι ασφαλιστικές αγορές ότι ο κίνδυνος είναι αρκετά χαμηλός ώστε να αξίζει η διέλευση», δήλωσε ο Kevin Rowlands, ναυτικός ειδικός στο Royal United Services Institute στο Λονδίνο.
Μια μεγάλη και σύνθετη επιχείρηση συνοδείας θα μπορούσε επίσης να επιβαρύνει τις στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ. Οι νηοπομπές θα μπορούσαν να αποσπάσουν πολύτιμες μονάδες από την αεροπορική εκστρατεία ΗΠΑ–Ισραήλ και από την προστασία άλλων δυνάμεων στην περιοχή.
Και επειδή το Ιράν έχει επιτεθεί σε πλοία τόσο στον Περσικό Κόλπο όσο και στον Κόλπο του Ομάν, τα πλοία θα χρειάζονταν προστασία ακόμη και μετά τη διέλευση του στενού, γεγονός που παρατείνει τη δέσμευση στρατιωτικών μέσων.
«Νομίζω ότι όσο υπάρχει έστω και μικρή ιρανική απειλή στα Στενά, θα υπάρχει επίδραση στην κυκλοφορία», δήλωσε η κα Talmadge. «Για να επιστρέψουν πραγματικά τα πράγματα στην κανονικότητα, θα απαιτηθεί μια διπλωματική και πολιτική λύση».
