Η εκτόξευση βαλλιστικού πυραύλου από το Ιράν προς τη βάση Ντιέγκο Γκαρσία, στον Ινδικό Ωκεανό, σε απόσταση σχεδόν 4.000 χλμ., έφερε στο προσκήνιο εφιαλτικά σενάρια για ενδεχόμενο χτύπημα ακόμη και σε ευρωπαϊκό έδαφος, δεδομένου ότι μπορεί να πλήξει οποιαδήποτε χώρα μέχρι τη Μεγάλη Βρετανία.
Ανταπόκριση από Τελ Αβίβ: Χρήστος Μαζανίτης
Το ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς εκτόξευσε δύο πυραύλους εναντίον της αμερικανοβρετανικής βάσης Ντιέγκο Γκαρσία, στον Ινδικό Ωκεανό, σε απόσταση 4.000 χιλιομέτρων. Το κρατικό Μέσο Ενημέρωσης καυχιέται ότι το βεληνεκές των πυραύλων «ξεπερνά αυτό που φανταζόταν προηγουμένως ο εχθρός».
Την επίθεση επιβεβαίωσε βρετανική επίσημη πηγή, μία ημέρα αφότου η Wall Street Journal ανέφερε ότι η Τεχεράνη εκτόξευσε δύο βαλλιστικούς πυραύλους στη βάση, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να την πλήξει.
Η πηγή ανέφερε ότι η «ανεπιτυχής στόχευση του Ντιέγκο Γκαρσία» έλαβε χώρα πριν από την ανακοίνωση της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου, την Παρασκευή, ότι θα επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν ορισμένες από τις βάσεις τους, προκειμένου να στοχεύσουν ιρανικές θέσεις που χρησιμοποιούνται για επιθέσεις σε πλοία στο Στενό του Ορμούζ. Το CNN ανέφερε ότι η επίθεση πραγματοποιήθηκε το πρωί της ίδιας ημέρας.
Η ιρανική επίθεση στην αεροπορική βάση Ντιέγκο Γκαρσία — που βρίσκεται περίπου 4.000 χιλιόμετρα από το Ιράν — έδειξε ότι η Τεχεράνη διαθέτει στο οπλοστάσιό της πυραύλους που μπορούν να ταξιδέψουν πολύ πιο μακριά από ό,τι είχε παραδεχτεί προηγουμένως.
Πύραυλοι αυτού του βεληνεκούς θα έθεταν το μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Ευρώπης εντός της εμβέλειας του ιρανικού πυραυλικού οπλοστασίου. Για την ακρίβεια, όλες οι χώρες έως τη Μεγάλη Βρετανία.
Το Ιράν έως τώρα υποστήριζε ότι είχε αυτοεπιβάλει όριο στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του, περιορίζοντας την εμβέλειά τους στα 2.000 χιλιόμετρα (1.240 μίλια). Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν εδώ και καιρό ότι το διαστημικό πρόγραμμα του Ιράν θα μπορούσε να του επιτρέψει να κατασκευάσει διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους.
Περίπου 2.500 άτομα στη βάση του Ντιέγκο Γκαρσία
Η Ντιέγκο Γκαρσία είναι μία από τις δύο βάσεις που η Βρετανία επιτρέπει στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιούν για «αμυντικές» επιχειρήσεις στο Ιράν.
Η αεροπορική βάση φιλοξενεί περίπου 2.500 άτομα, κυρίως Αμερικανούς, και έχει υποστηρίξει στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ, από το Βιετνάμ έως το Ιράκ, το Αφγανιστάν και επιθέσεις εναντίον των ανταρτών Χούθι της Υεμένης.
Το Ντιέγκο Γκαρσία αποτελεί μέρος των Νήσων Τσάγκος, ενός απομακρυσμένου αρχιπελάγους στη μέση του Ινδικού Ωκεανού, στα ανοιχτά της Ινδίας. Τα νησιά βρίσκονται υπό βρετανικό έλεγχο από το 1814.
Τα νησιά βρίσκονται στο επίκεντρο διαμάχης του Ηνωμένου Βασιλείου με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, σχετικά με τα σχέδια της Βρετανίας να παραχωρήσει την κυριαρχία του αρχιπελάγους Τσάγκος στον Μαυρίκιο. Στη συνέχεια, η Βρετανία θα εκμισθώσει εκ νέου τη βάση Ντιέγκο Γκαρσία.
Ο Πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δηλώνει ότι η κίνηση αυτή θα διασφαλίσει το μέλλον της βάσης, η οποία επί του παρόντος είναι ευάλωτη σε νομικές προσφυγές. Η κυβέρνηση Τραμπ αρχικά χαιρέτισε τη συμφωνία, αλλά τον Ιανουάριο ο Τραμπ τη χαρακτήρισε «πράξη ΜΕΓΑΛΗΣ ΗΛΙΘΙΟΤΗΤΑΣ».
Το οπλοστάσιο του Ιράν
Με βάση τις αναφορές έως σήμερα, το Ιράν έχει χρησιμοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος του οπλοστασίου του στις σφοδρές συγκρούσεις των τελευταίων εβδομάδων. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα συστήματα που είτε δεν έχουν χρησιμοποιηθεί καθόλου είτε η χρήση τους παραμένει αμφισβητούμενη ή περιορισμένη.
Θεωρητικά, το Ιράν δεν διαθέτει επίσημα επιχειρησιακούς διηπειρωτικούς πυραύλους (εμβέλειας άνω των 5.500 χλμ.). Αν και χρησιμοποιεί τους πυραύλους Simorgh και Zuljanah για την εκτόξευση δορυφόρων, αυτοί δεν έχουν μετατραπεί σε όπλα για χρήση στο τρέχον πεδίο μάχης, καθώς κάτι τέτοιο θα σήμαινε άμεση απειλή για την Ευρώπη ή τις ΗΠΑ.
Παρόλο που το Ιράν διαθέτει πυραύλους cruise μεγάλου βεληνεκούς (έως 2.500 χλμ.), οι αναφορές από το μέτωπο επικεντρώνονται σχεδόν αποκλειστικά σε βαλλιστικούς πυραύλους και drones. Οι πύραυλοι Soumar / Hoveyzeh (LACM – Cruise), χαμηλής πτήσης, φαίνεται να διατηρούνται ως «ρεζέρβα» για αιφνιδιασμό αεροπλανοφόρων ή στρατηγικών υποδομών σε επόμενη φάση.
Μέχρι πριν από λίγες ημέρες, η λίστα των «αχρησιμοποίητων» πυραύλων περιλάμβανε και τα εξής, τα οποία όμως πλέον έχουν χρησιμοποιηθεί:
- Sejjil-2 (Solid Fuel): Η πρώτη πολεμική χρήση του επιβεβαιώθηκε στις 15 Μαρτίου 2026. Θεωρείται ο πιο επικίνδυνος πύραυλος του Ιράν λόγω του στερεού καυσίμου (εκτοξεύεται σε ελάχιστα λεπτά) και της μεγάλης εμβέλειάς του (2.000 χλμ.).
- Fattah-2 (Hypersonic): Υπήρχαν αμφιβολίες, ωστόσο αναφορές από τις 4 Μαρτίου δείχνουν ότι το Ιράν χρησιμοποίησε περιορισμένο αριθμό Fattah-2 για να διαπεράσει την αντιβαλλιστική ομπρέλα (Arrow-3) πάνω από το κεντρικό Ισραήλ.
- Khorramshahr-4 (Kheibar): Χρησιμοποιήθηκε στις 5 Μαρτίου εναντίον του αεροδρομίου Ben Gurion. Πρόκειται για τον πύραυλο με τη βαρύτερη κεφαλή (1.500 κιλά) στο ιρανικό οπλοστάσιο.
