Σενάρια περιορισμού της μπούρκας, του νικάμπ και γενικότερα καλυμμάτων προσώπου και ολόσωμων πέπλων επεξεργάζεται η κυβέρνηση. Το στίγμα έδωσε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, κατά την ομιλία του στη Βουλή την περασμένη Τετάρτη. Ο υπουργός υποστήριξε ότι η κυβέρνηση θα τοποθετηθεί το προσεχές διάστημα τόσο για την τελική ρύθμιση όσο και για το εύρος της, ωστόσο φαίνεται ότι στο υπουργείο η μελέτη των τελικών διατάξεων έχει προχωρήσει.
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΥΚΟΥΡΕΝΤΖΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews
Βασικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη έχει διαδραματίσει έρευνα της υφυπουργού Σέβης Βολουδάκη σε δομές είτε ανηλίκων, είτε ημιαυτόνομης διαβίωσης για κορίτσια. Παρά το γεγονός ότι ο αριθμός δεν είναι μεγάλος, προέκυψαν αρκετές μαρτυρίες γυναικών, οι οποίες δήλωσαν ότι υποχρεούνται να ανέχονται τέτοια χαρακτηριστικά, ενώ δεν το επιθυμούν, γιατί θα τύχουν στοχοποίησης από τους άνδρες της ίδιας εθνοτικής και θρησκευτικής κοινότητας. Βασικός στόχος της κυβέρνησης είναι να προστατεύσει τα δικαιώματα των γυναικών και να βοηθήσει ειδικά νεαρά κορίτσια να κοινωνικοποιηθούν.
Το βασικό σενάριο προβλέπει την απαγόρευση κάλυψης χαρακτηριστικών του προσώπου εντός των δομών του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για τις περιπτώσεις γυναικών κάτω των 18 είτε πρόκειται για ασυνόδευτα είτε για συνοδευόμενα ανήλικα. Και αυτό γιατί σε αυτές τις περιπτώσεις έχουν παρατηρηθεί τα εντονότερα φαινόμενα καταπίεσης, ανελευθερίας και φόβου μικρών κοριτσιών.
Υψηλόβαθμη πηγή του υπουργείου, μιλώντας στη Realnews, υποστήριξε ότι η χρήση καλυμμάτων προσώπου ή ολόσωμων πέπλων σε τέτοιες δομές, πέραν της καταπίεσης των κοριτσιών και των γυναικών, ενδέχεται να δημιουργεί προβλήματα στην καθημερινή λειτουργία τους. «Η χρήση καλυμμάτων προσώπου και κεφαλής, καθώς και ολόσωμων πέπλων, εντός των δομών μακροχρόνιας φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων δύναται να αποτελέσει παράγοντα υπονόμευσης της ισότητας των φύλων, ενώ καθιστά δυσχερέστερη την προστασία των παιδιών», τονίζεται, ενώ η ίδια πηγή επισημαίνει ότι η πλήρης κάλυψη του προσώπου μπορεί να λειτουργήσει ως εμπόδιο στην κοινωνικοποίηση των ανηλίκων. Οπως σημειώνει χαρακτηριστικά, «το πρόσωπο παίζει σημαντικό ρόλο στην κοινωνική αλληλεπίδραση και ένταξη των παιδιών στο ευρύτερο κοινωνικό και εκπαιδευτικό πλαίσιο και η απόκρυψή του μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στην κοινωνικοποίησή τους».
Παράλληλα, δεν θα πρέπει να παραγνωρίζεται ότι το ζήτημα συνδέεται και με την αρχή της ισότητας των φύλων. Υπενθυμίζεται ότι η ισότητα αποτελεί βασική αρχή των κρατών του Συμβουλίου της Ευρώπης και ότι η Σύμβαση για την εξάλειψη όλων των διακρίσεων κατά των γυναικών υποχρεώνει τα κράτη να λαμβάνουν μέτρα για την κατάργηση πρακτικών που ενδέχεται να οδηγούν σε διακρίσεις.
Το δεύτερο σενάριο είναι η απαγόρευση ενδυμάτων που καλύπτουν χαρακτηριστικά του προσώπου στο σύνολο του ανήλικου πληθυσμού, σε σχολεία και δομές, ρύθμιση όμως η οποία απαιτεί κεντρική πολιτική απόφαση και συμφωνία όλων των αρμόδιων υπουργείων Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, και Παιδείας.
Το τρίτο σενάριο, το οποίο πάντως τη δεδομένη χρονική στιγμή συγκεντρώνει λίγες πιθανότητες, είναι η πλήρης απαγόρευση σε κάθε δημόσιο χώρο για όλο τον πληθυσμό.
Το επιχείρημα
Απαντώντας στην άποψη ότι το φαινόμενο δεν είναι εκτεταμένο στην Ελλάδα, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου αντέστρεψε στη Βουλή το επιχείρημα λέγοντας αφενός ότι ακόμα και μια γυναίκα να καταπιέζεται πρέπει να προστατευθεί και αφετέρου ότι ακριβώς για αυτόν τον λόγο πρέπει να γίνει τώρα.
Εντονο προβληματισμό προκαλεί στην κυβέρνηση το γεγονός ότι η συντριπτική πλειονότητα των αφίξεων στη χώρα αφορά μονήρεις άνδρες από χώρες που επιβάλλουν κάλυψη του προσώπου στις γυναίκες. «Αυτό εξηγεί για ποιον λόγο το φαινόμενο δεν είναι εκτεταμένο, αλλά και γιατί η απαγόρευση είναι απαραίτητη για να εκπαιδεύσει και αυτούς τους άνδρες πώς θα αντιμετωπίζουν τις γυναίκες». Είναι συνολική κίνηση μείωσης της ριζοσπαστικοποίησης και του θρησκευτικού φανατισμού, υποστηρίζει το υπουργείο Μετανάστευσης.
Καμία στοχοποίηση
Ωστόσο ξεκαθαρίζεται με εμφατικό τρόπο ότι σε καμία περίπτωση δεν στοχοποιείται η θρησκεία. Είναι χαρακτηριστικό ότι το υπουργείο Μετανάστευσης δεν ασχολείται με το ζήτημα της μαντίλας, η οποία είναι ένα θρησκευτικό σύμβολο αντίστοιχο άλλων θρησκειών, που όμως είναι συμβατό με τις αξίες και δεν προσβάλλει τη γυναικεία αξιοπρέπεια.
Η συζήτηση αυτή βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και αφορά κυρίως τη διερεύνηση των νομικών και κοινωνικών παραμέτρων ενός τέτοιου μέτρου. Κυβερνητικές πηγές αναγνωρίζουν ότι πρόκειται για ζήτημα με έντονες ευαισθησίες, καθώς αγγίζει το πεδίο της θρησκευτικής ελευθερίας, των ατομικών δικαιωμάτων και της κοινωνικής ένταξης.
Στην Ευρώπη
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αρκετές χώρες έχουν ήδη υιοθετήσει διαφορετικά μοντέλα περιορισμών, όπως πλήρεις απαγορεύσεις της μπούρκας σε δημόσιους χώρους και περιορισμούς σε σχολεία ή δημόσιες υπηρεσίες. Η Ελλάδα μέχρι σήμερα δεν διαθέτει αντίστοιχη γενική νομοθεσία, γεγονός που καθιστά τη συζήτηση αυτή ιδιαίτερη και πολιτικά φορτισμένη.
Για την ώρα, το σχέδιο φαίνεται να κινείται προς μια σταδιακή προσέγγιση, ξεκινώντας από δομές φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων και ενδεχομένως επεκτεινόμενο σε άλλους τομείς του δημόσιου χώρου, εφόσον προχωρήσει η σχετική πολιτική και νομική επεξεργασία. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να κρίνει αν οι σκέψεις αυτές θα μετατραπούν σε συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία.
