Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ πραγματοποίησε ενημέρωση με θέμα «Ενέργεια, κρίσιμα ορυκτά και ασφάλεια», στο πλαίσιο της ημερήσιας διάταξης για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας. Της συνεδρίασης προήδρευσε ο υπουργός Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών, Κρις Ράιτ, στο πλαίσιο των βασικών εκδηλώσεων της αμερικανικής προεδρίας στο Συμβούλιο για τον Μάρτιο. Ενημέρωση προς τα κράτη-μέλη παρείχε η αναπληρώτρια γενική γραμματέας του ΟΗΕ για Πολιτικές και Ειρηνευτικές Υποθέσεις, Ρόζμαρι ΝτιΚάρλο.
Η θέση της Ελλάδας για ενεργειακή αυτονομία και θαλάσσια ασφάλεια
Κατά την τοποθέτησή της, η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, υπογράμμισε ότι η διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και του ενεργειακού εφοδιασμού μπορεί να ενισχύσει την ενεργειακή αυτονομία, την ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομική σταθερότητα. Στο ίδιο πλαίσιο, ανέδειξε τη σημασία της θαλάσσιας ασφάλειας και επισήμανε ότι ο παγκόσμιος ανταγωνισμός για τα κρίσιμα ορυκτά συνδυάζει ευκαιρίες και κινδύνους, με άμεσο αντίκτυπο στο γεωπολιτικό περιβάλλον και στη διεθνή ασφάλεια.
Η ελληνική πλευρά τόνισε ακόμη ότι η Ελλάδα στηρίζει σταθερά την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για στρατηγική αυτονομία στον τομέα της ενέργειας και για μείωση της εξάρτησης από μεμονωμένες πηγές. Παράλληλα, διαμήνυσε ότι η χώρα είναι έτοιμη να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή προσπάθεια για διαφοροποίηση και για τη δημιουργία ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού.
Η προειδοποίηση του ΟΗΕ για την εκτόξευση της ζήτησης
Από την πλευρά της, η Ρόζμαρι ΝτιΚάρλο ανέφερε στο Συμβούλιο Ασφαλείας ότι τα κρίσιμα ορυκτά αποτελούν «έναν από τους κύριους κινητήριους παράγοντες της οικονομίας του 21ου αιώνα», καθώς είναι απαραίτητα για τεχνολογίες όπως τα «έξυπνα τηλέφωνα, ηλεκτρικά οχήματα και προηγμένες ιατρικές τεχνολογίες». Όπως σημείωσε, η παγκόσμια ζήτηση αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς και «θα μπορούσε να τριπλασιαστεί έως το 2030 και να τετραπλασιαστεί έως το 2040».
Οι κίνδυνοι από τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό και την παράνομη εκμετάλλευση
Ωστόσο, η ίδια προειδοποίησε ότι η αυξανόμενη σημασία των κρίσιμων ορυκτών εντείνει τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό και ενδέχεται να συνδέεται με «παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και περιβαλλοντική υποβάθμιση», ιδίως σε περιοχές συγκρούσεων. Όπως ανέφερε, η παράνομη εκμετάλλευση πόρων «μπορεί να αποδυναμώσει τη διακυβέρνηση, να ενισχύσει παράνομες οικονομίες και να χρηματοδοτήσει εγκληματικές και ένοπλες ομάδες».
Κλείνοντας, η αναπληρώτρια γενική γραμματέας του ΟΗΕ υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της διακυβέρνησης, της διαφάνειας και της διεθνούς συνεργασίας, ώστε η «δίκαιη και υπεύθυνη αξιοποίηση των κρίσιμων ορυκτών» να λειτουργήσει υπέρ της ανάπτυξης και της ειρήνης.
