Εκτενή δημοσιεύματα τουρκικών μέσων ενημέρωσης κάνουν λόγο για μια φιλόδοξη στρατηγική συμφωνία στον τομέα της ενέργειας, ύψους 500 δισ. δολαρίων, μεταξύ Άγκυρας και Ουάσινγκτον, η οποία –σύμφωνα με τους ίδιους ισχυρισμούς– θα μπορούσε να συνοδευτεί ακόμη και από άρση των αμερικανικών κυρώσεων που συνδέονται με το πρόγραμμα των F-35, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μέχρι στιγμής επίσημη επιβεβαίωση από κυβερνητικές πηγές.
Σύμφωνα με τα τουρκικά ρεπορτάζ, η συμφωνία φέρεται να συζητείται στο πλαίσιο μιας νέας στρατηγικής προσέγγισης ΗΠΑ–Τουρκίας στον τομέα της ενέργειας και της οικονομίας, με πιθανή ημερομηνία υπογραφής την 7η-8η Ιουλίου, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του NATO.
Κεντρικός στόχος, όπως αναφέρουν, είναι η μετατροπή της Τουρκίας σε ενεργειακό κόμβο της Ευρώπης, με κοινές έρευνες και επενδύσεις όχι μόνο σε τουρκικά ύδατα, αλλά και σε περιοχές όπως η Συρία και η Λιβύη.
TR Haber
Το μέσο ενημέρωσης TR Haber προβάλλει με ιδιαίτερη έμφαση το θέμα, με τίτλο: «Οι κυρώσεις CAATSA αίρονται… Μια συνολική συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και της Τουρκίας που θα καλύπτει όλα τα θέματα, από το πετρέλαιο έως τις χρηματοοικονομικές συνεργασίες, θα συζητηθεί στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα το 2026!».
Το νέο «Στρατηγικό Ενεργειακό Σχέδιο»
Στο δημοσίευμα γίνεται λόγος για «τεράστια συμφωνία συνεργασίας ύψους 500 δισ. δολαρίων» που φέρεται να προετοιμάζεται μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας, υπό τον τίτλο «Strategic Energy Plan» (Στρατηγικό Ενεργειακό Σχέδιο).
Το σχέδιο, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, θα καλύπτει ένα ευρύ φάσμα, από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο έως το χρηματοπιστωτικό σύστημα, και αναμένεται –κατά το δημοσίευμα– να είναι ανοικτό προς υπογραφή στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα το 2026.
Το TR Haber επικαλείται πληροφορίες του RUSEN Press, σύμφωνα με τις οποίες έχει επιταχυνθεί η εργασία πάνω σε ένα συνολικό σχέδιο ενεργειακής και οικονομικής συνεργασίας που «σηματοδοτεί μια νέα εποχή» στις σχέσεις των δύο χωρών, με στόχο την εμβάθυνση των σχέσεων σε οικονομικό και στρατηγικό επίπεδο.
Όπως αναφέρεται, το αποκαλούμενο «Strategic Energy Plan» περιλαμβάνει άμεσες επενδύσεις αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών σε δραστηριότητες έρευνας, παραγωγής και ανάπτυξης αγωγών τόσο στα χωρικά ύδατα όσο και στην ξηρά της Τουρκίας.
Η Τουρκία ως ενεργειακός κόμβος
Παράλληλα, υποστηρίζεται ότι η Τουρκία θα μετατραπεί σε «περιφερειακό ενεργειακό κέντρο», με τις ΗΠΑ να σχεδιάζουν να τη χρησιμοποιήσουν ως βασικό κόμβο για αποστολές ενέργειας προς την Ευρώπη.
Κατά το ίδιο δημοσίευμα, η προσέγγιση αυτή εντάσσεται στις προσπάθειες της Ουάσιγκτον να ενισχύσει τη στρατηγική ενεργειακής συνεργασίας με την Άγκυρα, με ερμηνείες που κάνουν λόγο για επαναπροσδιορισμό των ενεργειακών και εμπορικών σχέσεων των δύο χωρών.
Αμερικανικές επενδύσεις και κοινές έρευνες
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον χρηματοπιστωτικό τομέα, καθώς –σύμφωνα πάντα με το TR Haber– η συμφωνία δεν θα περιορίζεται στην ενέργεια: αμερικανικές εταιρείες φέρεται να προχωρήσουν σε άμεσες επενδύσεις στον τουρκικό χρηματοπιστωτικό τομέα, κυρίως στο τραπεζικό σύστημα, με στόχο την ενίσχυση της χρηματοοικονομικής υποδομής της χώρας και την προσέλκυση διεθνούς κεφαλαίου σε κοινά έργα.
Το σχέδιο, όπως παρουσιάζεται, έχει ευρύ γεωγραφικό αποτύπωμα, καθώς προβλέπονται κοινά έργα έρευνας και εξόρυξης ενέργειας στη Μεσόγειο, στη Συρία, στη Λιβύη και σε γειτονικές περιοχές.
Επισημαίνεται ακόμη ότι οι ήδη υφιστάμενες τουρκικές προσπάθειες για αύξηση των ενεργειακών επενδύσεων στη Λιβύη και για ενίσχυση περιφερειακών συνεργασιών αναβαθμίζονται περαιτέρω μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου.
Οι κυρώσεις θα αρθούν
Το πλέον εντυπωσιακό στοιχείο των δημοσιευμάτων αφορά το καθεστώς κυρώσεων.
Το TR Haber υποστηρίζει ότι «όλες οι κυρώσεις κατά της Τουρκίας -ιδίως αυτές που σχετίζονται με το CAATSA- θα αρθούν», κάνοντας λόγο για άνοιγμα «νέου κεφαλαίου» στις σχέσεις Άγκυρας–Ουάσιγκτον.
Υπενθυμίζεται ότι οι κυρώσεις CAATSA είχαν επιβληθεί από τις ΗΠΑ μετά την απόκτηση του ρωσικού συστήματος S-400 από την Τουρκία, γεγονός που είχε οδηγήσει και στον αποκλεισμό της Άγκυρας από το πρόγραμμα των F-35.
Milliyet
Παράλληλα, η εφημερίδα Milliyet εστιάζει κυρίως στις εξελίξεις στον τομέα της αεροπορικής ισχύος και στον επανασχεδιασμό του προγράμματος για τα μαχητικά Eurofighter Typhoon.
Με τίτλο «Το σχέδιο για το Eurofighter Typhoon έχει αλλάξει», το δημοσίευμα αναφέρει ότι, πέραν των 44 αεροσκαφών που έχουν ήδη συμφωνηθεί, σχεδιάζεται η συγκρότηση των δύο πρώτων μοιρών με 12 αεροσκάφη Eurofighter Typhoon Tranche 3 από το Κατάρ, ικανά να φέρουν πυραύλους Meteor.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, έχει ήδη υπάρξει συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Βρετανίας για την αγορά 20 νέων Eurofighter Typhoon, ενώ η Άγκυρα έχει συνάψει συμφωνίες με το Κατάρ και το Ομάν για την αγορά από 12 μεταχειρισμένων μαχητικών από κάθε χώρα.
