Συνεχίζονται οι πληθωριστικές πιέσεις σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης με αιχμή τα τρόφιμα, με συνέπεια να ροκανίζεται το μηνιαίο εισόδημα των καταναλωτών παρά τις αυξήσεις στους μισθούς τα τελευταία έτη. Την επιμονή του πληθωρισμού επιβεβαιώνουν τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ). Με βάση τα στοιχεία, οριακή μείωση κατέγραψε ο πληθωρισμός τον Ιανουάριο που έφτασε στο 2,5% από το 2,6% που ήταν τον Δεκέμβριο.
Ωστόσο, σε ετήσια βάση, ο πληθωρισμός στα προϊόντα διατροφής και στα μη αλκοολούχα ποτά αυξήθηκε στο 4,5% τον Ιανουάριο από 3,6% τον Δεκέμβριο κυρίως εξαιτίας της αύξησης των τιμών σε ψωμί και άλλα προϊόντα αρτοποιίας, μοσχάρι, χοιρινό, αρνί και κατσίκι, πουλερικά, ψάρια και θαλασσινά, γαλακτοκομικά και αυγά, μαργαρίνη και άλλα φυτικά λίπη, φρούτα, λαχανικά, γλυκά κουταλιού-μαρμελάδες-μέλι, σοκολάτες, προϊόντα σοκολάτας, προϊόντα ζαχαροπλαστικής, καφέ.
Η μεγαλύτερη αύξηση τιμών καταγράφεται στο μοσχάρι κατά 25,4%, στις σοκολάτες κατά 20,3%, στον καφέ 17,7%, στο αρνί και στο κατσίκι κατά 8,5%, στο χοιρινό κατά 4,8%, στα πουλερικά 3,5%, στα ψάρια 4,1%, στα γαλακτοκομικά και στα αβγά 4,7%, στο ψωμί και στα αρτοσκευάσματα 3,3%, στα φρούτα 11,8%, και στα λαχανικά κατά 3,1%. Οι ανατιμήσεις στα κρέατα οφείλονται στη μειωμένη παραγωγή μοσχαριού στην Ευρώπη -κυρίως στη Γαλλία και στην Ολλανδία- αλλά και στην ευλογιά των αιγοπροβάτων που έχει αποτέλεσμα μέχρι στιγμής τη θανάτωση περισσότερων από 500.000 ζώων. Εκτός όμως από τα τρόφιμα, τα είδη ένδυσης και υπόδησης αυξήθηκαν σε έναν χρόνο κατά 8% και τα ενοίκια κατά 8,7%.
Τη συνεχή αύξηση στις τιμές καταγράφουν και τα στοιχεία του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ). Σύμφωνα με αυτά, οι ανατιμήσεις τον πρώτο μήνα του 2026 συνεχίστηκαν σε κατηγορίες τροφίμων που συνεχίζουν να δέχονται πίεση, κυρίως λόγω μειωμένης παραγωγής. Κρέατα και είδη πρωινού και ροφήματα κατέγραψαν διψήφιες αυξήσεις σε ετήσια βάση τον Ιανουάριο του 2026 στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Σε ό,τι αφορά τα κρέατα, η αύξηση της τιμής φτάνει το 13,15%. Αντίστοιχα, οι ετήσιες ανατιμήσεις στα είδη πρωινού και στα ροφήματα ανήλθαν στο 10,07%, στα μπισκότα, στις σοκολάτες και στα ζαχαρώδη στο 6,32% και στα φρέσκα ψάρια και στα θαλασσινά στο 5,9%. Συνολικά, ο πληθωρισμός σε ετήσια βάση στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ τον Ιανουάριο ήταν της τάξης του 2,45%.
Επιλογές
Σύμφωνα με τους εμπόρους αλλά και τους παραγωγούς κρέατος, τον τελευταίο χρόνο καταγράφεται ρεκόρ ανατιμήσεων. Οι τιμές στο μοσχάρι έχουν αυξηθεί σε κάποιες περιπτώσεις σε ποσοστό που ξεπερνά το 25% ή ακόμα και το 30% τον τελευταίο χρόνο, φτάνοντας πλέον τα 20 ευρώ το κιλό. Πολλοί καταναλωτές, βλέποντας τις τιμές στο μοσχάρι και στα αμνοερίφια να αυξάνονται σημαντικά, οδηγούνται στην αγορά κοτόπουλου η τιμή του οποίου είναι πολύ πιο φθηνή. Δεν είναι τυχαίο ότι ενώ η κατανάλωση στα μοσχάρια, στα αρνιά και στα κατσίκια εκτιμάται ότι έχει μειωθεί έως και κατά 5%, στο κοτόπουλο έχει αυξηθεί κατά τουλάχιστον 4%. Οπως εξηγούν εκπρόσωποι πτηνοτροφικών επιχειρήσεων «η ετήσια κατά κεφαλήν κατανάλωση κοτόπουλου φτάνει σήμερα στα 32 με 33 κιλά από 22 με 23 πριν από μία δεκαετία».
Στην τρίτη θέση
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τη Eurostat, έχει έναν από τους μεγαλύτερους πληθωρισμούς σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Στην ευρωζώνη ο πληθωρισμός μειώθηκε στο 1,7% τον Ιανουάριο από 2% τον Δεκέμβριο. Το κόστος στα τρόφιμα, στα αλκοολούχα ποτά και στον καπνό σημείωσε άνοδο 2,7% τον Ιανουάριο από 2,5% τον Δεκέμβριο. Τον Ιανουάριο του 2026 το υψηλότερο ποσοστό του πληθωρισμού ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης είχαν η Σλοβακία με 4,2%, ακολούθησε η Κροατία με 3,6%, ενώ στην τρίτη θέση βρέθηκε η Ελλάδα με 2,8%. Στην τέταρτη θέση είναι η Λιθουανία και η Ιρλανδία με 2,6% και ακολουθούν με πληθωρισμό 2,5% η Ισπανία και η Μάλτα, η Σλοβενία με 2,4%, η Βουλγαρία με 2,3%, η Ολλανδία με 2,2%, η Γερμανία με 2,1%, η Κύπρος με 1,7% και η Γαλλία, που έχει τον χαμηλότερο, με 0,4%.
Στη χώρα μας ο πληθωρισμός στα τρόφιμα ανήλθε στο 3,7% τον Ιανουάριο από 3,8% τον Δεκέμβριο, ενώ στην ευρωζώνη καταγράφηκε αύξηση κατά 2,2% τον προηγούμενο μήνα από 2,4% τον Δεκέμβριο. Οι αυξήσεις έχουν ως σημείο αναφορά τις τιμές των κρεάτων, των εισαγόμενων προϊόντων, όπως ο καφές και το κακάο που είναι διεθνώς σε υψηλά επίπεδα, αλλά και εκείνες των φρούτων και των νωπών ψαριών.
Οι υπηρεσίες καταγράφουν ετήσιες αυξήσεις τον Ιανουάριο κατά 3,5% από 3,2% τον Δεκέμβριο, λόγω υψηλών ανατιμήσεων στα ενοίκια των κατοικιών, στις εργασίες συντήρησης και επισκευής, στην εστίαση και στις υπηρεσίες ψυχαγωγίας, στο τουριστικό πακέτο και στις μεταφορές κυρίως με αεροπλάνο. Αντίστοιχα, οι υπηρεσίες στην ευρωζώνη, είχαν οριακή μείωση στις ανατιμήσεις τους κατά μέσο όρο 3,2% τον Ιανουάριο από 3,4% τον Δεκέμβριο.
Φθηνότερες λύσεις
Οι μεγάλες ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά που καταγράφονται τα τελευταία χρόνια μειώνουν σημαντικά την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, οι οποίοι στρέφονται στις προσφορές που κάνουν τα σούπερ μάρκετ αλλά και στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας που διαθέτουν στα ράφια τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι πωλήσεις στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας σπάνε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, καθώς είναι φθηνότερα σε σχέση με τα επώνυμα.
Σύμφωνα με έρευνα του ερευνητικού εργαστηρίου μάρκετινγκ του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με συντονιστή τον διευθυντή του ερευνητικού εργαστηρίου μάρκετινγκ καθηγητή Γεώργιο Μπάλτα, που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο, σχεδόν τέσσερα στα δέκα προϊόντα που αγοράζονται είναι ιδιωτικής ετικέτας. Η έρευνα καταγράφει τις αλλαγές στην καταναλωτική συμπεριφορά με έμφαση στον κλάδο των σούπερ μάρκετ. Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι ανατιμήσεις των προϊόντων καθημερινής χρήσης έχουν μεγάλες επιπτώσεις στην αγοραστική συμπεριφορά των καταναλωτών. Για παράδειγμα, περισσότεροι από τους μισούς καταναλωτές μειώνουν τις αγορές τους και στρέφονται σε φθηνότερα προϊόντα.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, το 75% των καταναλωτών δαπανά έως 400 ευρώ τον μήνα, με την πλειονότητα των ερωτηθέντων (91%) να δηλώνει ότι έχει προαποφασίσει τι είδη θα αγοράσει πριν πάει στα καταστήματα, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπάρχουν αυξημένη προσπάθεια κατάργησης των παρορμητικών αγορών και προγραμματισμός, σε μια προσπάθεια καλύτερης διαχείρισης του διαθέσιμου εισοδήματος υπό πληθωριστικές συνθήκες. Η τιμή, η ποιότητα, οι προσφορές και η ελληνική προέλευση είναι τα σημαντικότερα κριτήρια επιλογής προϊόντων και παραμένουν διαχρονικά στις πρώτες τέσσερις θέσεις στις ετήσιες έρευνες του εργαστηρίου μάρκετινγκ του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Οι καταναλωτές στρέφονται κυρίως σε φθηνότερες και λιγότερες αγορές. Είναι ενδεικτικό ότι οι τέσσερις στους δέκα δηλώνουν ότι περιορίζονται στα απολύτως απαραίτητα προϊόντα, ενώ ο ένας στους δέκα δηλώνει ότι δεν μπορεί να αγοράσει ούτε τα στοιχειώδη. Το 45% δηλώνει ότι περιορίζει την κατανάλωση κρέατος από 36% πέρυσι, το 42% τα τυποποιημένα τρόφιμα από 26% πέρυσι, το 52% τα αναψυκτικά από 28% πέρυσι, το 44% τα αλκοολούχα ποτά από 62% πέρυσι, ενώ ακόμη και το ψωμί και τα αρτοσκευάσματα εμφανίζουν αυξημένες περικοπές στο 24% φέτος από 11% πέρυσι.
Ελεγχοι
Με στόχο να μειωθούν τα φαινόμενα κερδοσκοπίας συνεχίζονται με αμείωτη ένταση οι έλεγχοι προκειμένου να εντοπιστούν αδικαιολόγητες ανατιμήσεις. Η νέα Ανεξάρτητη Αρχή Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή προχωρά σε εξονυχιστικούς ελέγχους σε όλα τα στάδια της διατροφικής αλυσίδας για να εντοπίσει ποιοι είναι αυτοί που κερδοσκοπούν σε βάρος των καταναλωτών.
Οι ελεγκτές έχουν εστιάσει στα προϊόντα που καταγράφονται οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις, όπως είναι τα κρέατα, οι σοκολάτες και ο καφές. Μάλιστα, η διοικήτρια της νέας Ανεξάρτητης Αρχής, Δέσποινα Τσαγγάρη, έχει προαναγγείλει συγκεκριμένες παρεμβάσεις στο πεδίο των τιμών και έχει ήδη διαπιστώσει ότι στο μοσχάρι καταγράφονται μεγαλύτερες αυξήσεις από τον μέσο όρο της Ε.Ε., ενώ παρατηρείται πως όταν συμβαίνει ένα γεγονός οι τιμές εκτοξεύονται άμεσα, ενώ υποχωρούν με πολύ αργό ρυθμό.
