Το πολιτικό παρασκήνιο γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα πυκνώνει, καθώς το ερώτημα της επόμενης κίνησής του μετατρέπεται από θεωρητικό σε απολύτως πρακτικό. Αν και ο ίδιος αποφεύγει να ανοίξει δημόσια τα χαρτιά του, στο περιβάλλον του θεωρούν πως οι αποφάσεις έχουν ωριμάσει σε μεγάλο βαθμό. Αυτό που απομένει είναι η επιλογή της κατάλληλης στιγμής.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το επικρατέστερο σενάριο θέλει τις εξελίξεις να δρομολογούνται αμέσως μετά το Πάσχα, με τον Μάιο να προβάλλει ως ο πιθανότερος μήνας για την ανακοίνωση νέου πολιτικού φορέα. Το σκεπτικό είναι σαφές: η πολιτική ατζέντα θα έχει ξεκαθαρίσει, οι κοινωνικές πιέσεις θα είναι πιο ορατές και τα κόμματα θα έχουν ολοκληρώσει κρίσιμους εσωτερικούς κύκλους.
Υπάρχει, βεβαίως, και η σκέψη για μετάθεση της πρωτοβουλίας προς τον Σεπτέμβριο, σε συνδυασμό με τη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης και τη γενικότερη πολιτική επανεκκίνηση του φθινοπώρου. Ωστόσο, αυτό το ενδεχόμενο συγκεντρώνει σαφώς λιγότερες πιθανότητες. Στελέχη που συνομιλούν με τον πρώην πρωθυπουργό εκτιμούν ότι μια τόσο μεγάλη αναμονή ενέχει τον κίνδυνο απώλειας δυναμικής.
Καθοριστικό ρόλο στις τελικές αποφάσεις φαίνεται να διαδραματίζουν δύο παράγοντες. Ο πρώτος αφορά την κινητικότητα γύρω από το υπό διαμόρφωση κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού, το οποίο παρακολουθείται στενά. Ο Αλ. Τσίπρας, σύμφωνα με συνεργάτες του, επιθυμεί να έχει πλήρη εικόνα για τις πολιτικές του αναφορές, για το εύρος απήχησης και για το ιδεολογικό του στίγμα πριν προχωρήσει στις δικές του ανακοινώσεις. Δεν πρόκειται για κίνηση τακτικής αντιπαράθεσης, αλλά για αξιολόγηση του συνολικού τοπίου στον ευρύτερο αντισυστημικό και προοδευτικό χώρο.
Ο δεύτερος σταθμός είναι το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ στα τέλη Μαρτίου. Και αυτό γιατί ήδη έχουν βγει για τα καλά τα μαχαίρια στη Χαριλάου Τρικούπη, που έχει μπει σε έναν μεγάλο και επικίνδυνο κύκλο εσωστρέφειας, με τον Αλ. Τσίπρα να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Αλλωστε λοξοκοιτά και βολιδοσκοπεί αρκετά στελέχη του ΠΑΣΟΚ για το νέο εγχείρημα, οπότε είναι λογικό να περιμένει τις εξελίξεις από το «πράσινο στρατόπεδο». Αν συνεχιστούν άλλωστε οι αντιφάσεις και η περιορισμένη δυναμική στις δημοσκοπήσεις, το πεδίο για νέα εγχειρήματα θα μοιάζει πιο πρόσφορο.
Παρεμβάσεις
Την ίδια στιγμή, πάντως, εκτός από τις παρουσιάσεις της «Ιθάκης» σε μεγάλες πόλεις, οι παρεμβάσεις του Αλ. Τσίπρα συνεχίζονται με σταθερό ρυθμό. Ωστόσο, αυτό που ήδη μεταβάλλει τις ισορροπίες είναι ο τόνος. Η πρόσφατη απάντησή του προς τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, ήταν σαφώς πιο αιχμηρή από προηγούμενες τοποθετήσεις, καθώς κατηγόρησε ευθέως τον κεντρικό τραπεζίτη ότι λειτουργεί ως «πολιτικός σχολιαστής» υπέρ της κυβερνητικής γραμμής και όχι ως ουδέτερος θεσμικός παράγοντας.
Η αποστροφή του κεντρικού τραπεζίτη που προκάλεσε την αντίδραση του Αλ. Τσίπρα ήταν η φράση: « Οταν αρνήθηκα τη διοίκηση που ήθελε ο ΣΥΡΙΖΑ στην Τράπεζα Αττικής, έστειλαν το ΣΔΟΕ στη γυναίκα μου». Ο πρώην πρωθυπουργός ενοχλήθηκε από τα περί «διοίκησης που ήθελε ο ΣΥΡΙΖΑ». Κατηγόρησε τον Γ. Στουρνάρα ότι «προκειμένου να υπηρετήσει την ιδιοτέλειά του ψεύδεται ασύστολα» και προσέθεσε: «Η αθλιότητα περί δήθεν εκβιασμού του από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, προκειμένου αυτή να επιβάλει μια διοίκηση της αρεσκείας της στην Τράπεζα Αττικής, είναι η επιτομή του διαμελισμού της αλήθειας». Ο Γ. Στουρνάρας σήκωσε το γάντι: «Για την ταμπακιέρα κουβέντα! Με κατηγορεί για πολιτική μεροληψία εκείνος που θεωρούσε ότι η κεντρική τράπεζα οφείλει να σιωπά όταν διακυβεύεται η σταθερότητα της χώρας. Αν η προειδοποίηση για κινδύνους βαφτίζεται “εκβιασμός”, τότε η έννοια της θεσμικής ευθύνης έχει πράγματι αλλοιωθεί».
Σύμφωνα με το περιβάλλον του, ο πρώην πρωθυπουργός θεωρεί ότι οι δημόσιες παρεμβάσεις Στουρνάρα περί «δημοσιονομικής σύνεσης» και περιορισμού των παροχών συνιστούν πολιτική τοποθέτηση υπέρ της σημερινής οικονομικής στρατηγικής. «Δεν μπορεί η κοινωνία να ακούει διαρκώς για πλεονάσματα, όταν τα νοικοκυριά στενάζουν», ήταν το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του.
Οι αιχμές δεν περιορίστηκαν στον διοικητή της ΤτΕ. Ο Αλ. Τσίπρας συνέδεσε τις τοποθετήσεις Στουρνάρα με τη συνολική οικονομική πολιτική της κυβέρνησης υποστηρίζοντας ότι έχει διαμορφωθεί ένα «δίπολο εξουσίας» που αναπαράγει τη λογική της λιτότητας με διαφορετική ρητορική. Κατηγόρησε, μάλιστα, την κυβέρνηση ότι χρησιμοποιεί θεσμικούς παράγοντες για να νομιμοποιεί κοινωνικά άδικες επιλογές, μεταθέτοντας το βάρος της προσαρμογής στους πιο αδύναμους.
Στελέχη που συνομιλούν μαζί του επισημαίνουν ότι η επιλογή σκληρής γλώσσας είναι συνειδητή. Στόχος είναι να καταδειχθεί πως μια ενδεχόμενη νέα πολιτική πρωτοβουλία δεν θα κινηθεί σε γραμμή «ήπιου κέντρου», αλλά θα συγκρουστεί με αυτό που ο ίδιος χαρακτηρίζει «σύστημα οικονομικής και πολιτικής αλληλοκάλυψης».
Ανάλογο ήταν και το μήνυμα που εξέπεμψε μετά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Τασούλα, για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Εθεσε ζήτημα ριζικής αλλαγής του πλαισίου ευθύνης υπουργών, υποστηρίζοντας ότι η υφιστάμενη διάταξη έχει λειτουργήσει ως «ασπίδα ατιμωρησίας» για πολιτικά πρόσωπα. Παράλληλα, φέρεται να υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης των ελεγκτικών μηχανισμών και ουσιαστικής θωράκισης της Δικαιοσύνης από κυβερνητικές παρεμβάσεις, ενώ επέμεινε στη θέση που διατύπωσε στην πρόσφατη ομιλία του στα Γιάννενα, δηλαδή ότι δεν μπορεί ο λύκος να φυλάει τα πρόβατα. Με άλλα λόγια, δεν μπορεί να υπάρξει καμία συναίνεση με μια κυβερνητική πλειοψηφία που δεν σέβεται και δεν εφαρμόζει το Σύνταγμα, προκειμένου να αναζητηθούν συναινέσεις για την Αναθεώρησή του.
Οι κινήσεις του πρώην πρωθυπουργού προκαλούν ήδη αναταράξεις. ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ και Νέα Αριστερά κατέθεσαν την περασμένη εβδομάδα κοινή πρόταση νόμου για τα αγροτικά, ενώ χθες πραγματοποιήθηκε στη Μυτιλήνη μία ακόμη συνάντηση των προοδευτικών δυνάμεων, καθώς οι Σωκράτης Φάμελλος, Αλέξης Χαρίτσης και Πέτρος Κόκκαλης βρέθηκαν στο ίδιο πάνελ ημερίδας για την εθνική στρατηγική για τη νησιωτικότητα. Τον συντονισμό της συζήτησης στο τραπέζι των πολιτικών αρχηγών είχε η Λούκα Κατσέλη, ενώ χαιρετισμό απηύθυνε και ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας.
Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες. Με το βλέμμα στραμμένο τόσο στις εσωτερικές διεργασίες των κομμάτων όσο και στις κοινωνικές τάσεις, ο πρώην πρωθυπουργός φαίνεται να ζυγίζει προσεκτικά κάθε παράμετρο. Και όλα δείχνουν ότι, εκτός απροόπτου, η άνοιξη θα είναι η εποχή των αποφάσεων.
Το βέβαιο είναι ότι ο Αλ. Τσίπρας δεν επιλέγει τον ρόλο του σχολιαστή. Με επιθετικές παρεμβάσεις απέναντι τόσο στον Γ. Στουρνάρα όσο και στον Κυριάκο Μητσοτάκη και με θεσμικές πρωτοβουλίες που αγγίζουν τον πυρήνα της λειτουργίας του πολιτεύματος, δείχνει να προετοιμάζει το έδαφος για μια επιστροφή που θα έχει χαρακτήρα σύγκρουσης και όχι απλής επανεμφάνισης.
