H αναβάθμιση του ελληνικού χρηματιστηρίου από τις αναδυόμενες στις ανεπτυγμένες αγορές σηματοδοτεί μετακινήσεις κεφαλαίων από funds που επενδύουν στις δύο αυτές κατηγορίες αγορών, με τους επενδυτικούς οίκους να δημοσιεύουν αυτό το διάστημα τις εκτιμήσεις τους για το ύψος εισροών και εκροών.
Στο πλαίσιο αυτό η JP Morgan προειδοποίησε ότι η αναβάθμιση του χρηματιστηρίου ενδέχεται να οδηγήσει σε καθαρές εκροές κεφαλαίων και μείωση του επενδυτικού ενδιαφέροντος, η HSBC μιλά για κινδύνους και η Goldman Sachs βλέπει προκλήσεις για ορισμένες εισηγμένες εταιρείες.
Η MSCI σχεδιάζει αναταξινόμηση της Ελλάδας από την κατάσταση αναδυόμενης αγοράς σε ανεπτυγμένη, εξέλιξη που σηματοδοτεί σημαντικές επιπτώσεις στις μετοχές. Επίσημες ανακοινώσεις από τον οίκο MSCI αναμένονται μέχρι τα τέλη Μαρτίου ενώ οι όποιες αλλαγές ως προς την αναθεώρηση του δείκτη θα εφαρμοστούν τον Αύγουστο του 2026.
Η JP Morgan εκτίμησε ότι οι αλλαγές θα συνδυαστούν από καθαρές εκροές κεφαλαίων της τάξεως των 500 εκατ. δολ. σχολιάζοντας ως αρνητικό στοιχείο για την υγεία της χρηματιστηριακής αγοράς συνολικά την υποβάθμιση, από συμμετοχή άνω του 4% στον δείκτη MSCI EMEA σε κάτω από 40 μονάδες βάσης του MSCI Europe και 6 μονάδες βάσης του MSCI World. Ενδεικτικά αναφέρει ότι η Εθνική Τράπεζα δεν θα είναι στις 50 κορυφαίες ευρωπαϊκές τράπεζες και η ΔΕΗ θα είναι η 2η μικρότερη ευρωπαϊκή εταιρεία κοινής ωφέλειας. Σύμφωνα με τον οίκο, μερικοί άνθρωποι στην Ελλάδα λένε ότι επειδή η χώρα βρίσκεται στην Ευρωζώνη, θα πρέπει προφανώς να συμπεριληφθεί στον MSCI Europe. Εξηγεί όμως ότι η Ελλάδα είναι μέλος της ΕΕ και της Ευρωζώνης, αλλά το ίδιο ισχύει και για τις χώρες της Βαλτικής, τη Σλοβακία και τη Σλοβενία. Καμία από αυτές τις χρηματιστηριακές αγορές δεν βρίσκεται στον MSCI Europe ή στον δείκτη αναπτυγμένων αγορών ή ακόμα και στον MSCI αναδυόμενων αγορών.
Για την Goldman Sachs τόσο η περίοδος διαβούλευσης (δύο μήνες) όσο και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής (εντός πέντε μηνών) από τον οίκο MSCI έχουν επιταχυνθεί, εξέλιξη που έρχεται μετά την ανακοίνωση του FTSE στις 7 Οκτωβρίου 2025 για αναβάθμιση της Ελλάδας από την κατάσταση Προηγμένης Αναδυόμενης Αγοράς σε Αναπτυγμένη Αγορά, με ισχύ από την αναθεώρηση του σχετικού δείκτη τον Σεπτέμβριο του 2026.
Ήπιες εκροές προβλέπει η Goldman Sachs
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι οι καθαρές εκροές θα είναι ήπιες, ύψους 200 εκατ. δολ. από την αναβάθμιση της αγοράς από τον οίκο MSCI και 120 εκατ. δολ. από funds που επενδύουν στους δείκτες FTSE μετά την αναβάθμιση της Ελλάδας, παρά τις ακαθάριστες αμφίδρομες ροές κεφαλαίων πάνω από 7,4 δισ. δολ. και 6,2 δισ. δολ. αντίστοιχα.
Σύμφωνα με τον οίκο πιθανή αναβάθμιση της Ελλάδας στις ανεπτυγμένες αγορές θα προκαλέσει εισροές στις μετοχές που θα βρεθούν σε αναβαθμισμένη κατηγορία μεγέθους και εκροές στην αντίθετη περίπτωση. Εκτιμά ότι για τον MSCI ΔΕΗ, Jumbo και ΟΤΕ θα μετακινηθούν από την κατηγορία standard στη small ενώ για τον FTSE αντίστοιχη αλλαγή κατάταξης αναμένεται για ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Τιτάν, Motor Oil, ΔΑΑ, Helleniq Energy, Aegean, Aktor, Intralot, Lamda Development, Optima Bank, ΟΛΠ, Σαράντη, ΕΥΔΑΠ, Autohellas, ΑΔΜΗΕ, Ελβάλ-Χαλκόρ, Quest και Ελλάκτωρ.
Αντίθετα, δεν μετακινούνται από τις κατηγορίες τους στον MSCI Metlen, ΓΕΚ Τέρνα, Τιτάν, Motor Oil, ΔΑΑ, Helleniq Energy, Aegean, Aktor, Intralot, Lamda Development, ΟΠΑΠ και οι 4 συστημικές τράπεζες ενώ στον FTSE παραμένουν στην κατηγορία standard Μetlen, OTE, Jumbo, ΔΕΗ, ΟΠΑΠ και οι 4 συστημικές τράπεζες. Δηλαδή Metlen, OΠΑΠ καθώς και οι τράπεζες Εθνική, Eurobank, Πειραιώς και Alpha Bank παραμένουν αμετακίνητες με τις αναβαθμίσεις των δύο οίκων και θα έχουν καθαρές εισροές.
Τριπλή αναβάθμιση από MSCI, FTSE και STOXX
Σε άλλη έκθεση η HSBC σημειώνει ότι MSCI, FTSE και STOXX ενδέχεται να αναβαθμίσουν την Ελλάδα περίπου στο ίδιο διάστημα εκτιμώντας περιορισμένο αντίκτυπο από τις καθαρές παθητικές ροές. Μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με την HSBC, τι θα κάνουν τα ενεργά funds.
Η HSBC επαναλαμβάνει την άποψή της ότι η λογική της MSCI να μην αναβαθμίσει την Ελλάδα στην περσινή αναθεώρηση ήταν ελαφρώς περίεργη. Ακόμα κι έτσι, η ταχύτητα με την οποία ο MSCI προσπαθεί τώρα να επιταχύνει την αναβάθμιση της Ελλάδας στην κατάσταση των αναπτυγμένων αγορών είναι εκπληκτική. «Στην περίπτωση της Ελλάδας έχουμε προειδοποιήσει εδώ και καιρό ότι μια αναβάθμιση κινδυνεύει να μετατραπεί σε υποβάθμιση, καθώς η αγορά μετατοπίζεται από μια ζωντανή και αγαπημένη ιστορία στο σύμπαν των αναδυόμενων αγορών, δηλαδή σε μια μικρή γωνιά του σύμπαντος των αναδυόμενων αγορών. Είμαστε underweight για την Ελλάδα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Εξηγεί ότι τα παθητικά κεφάλαια που συγκεντρώνονται σε δείκτες αναδυόμενων αγορών του MSCI θα αναγκαστούν να πουλήσουν ελληνικές μετοχές, ενώ αυτά που συγκεντρώνονται σε δείκτες αναπτυγμένων αγορών θα υποχρεωθούν να αγοράσουν. Συχνά μια αναβάθμιση οδηγεί σε παθητικές εισροές, αλλά αυτό είναι απίθανο να συμβεί στην περίπτωση της Ελλάδας, αναφέρει η HSBC. Το βάρος της Ελλάδας στους δείκτες ανεπτυγμένων αγορών θα ήταν πολύ μικρότερο από το τρέχον βάρος της στον δείκτη αναδυόμενων αγορών και, λόγω των περιορισμών στην κεφαλαιοποίηση της αγοράς, η Ελλάδα πιθανότατα θα είχε λιγότερες συνιστώσες στον δείκτη ανεπτυγμένων αγορών από ό,τι στις αναδυόμενες – περίπου 5 έναντι 8.
Η αξία αγορών και πωλήσεων μετά τις αλλαγές στους δείκτες
Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες δυναμικές, σύμφωνα με την HSBC είναι ότι η προτεινόμενη αναβάθμιση της Ελλάδας από τον MSCI έρχεται την ίδια στιγμή που άλλοι οίκοι αλλάζουν το καθεστώς της χώρας. Οι FTSE Russell και STOXX κινούνται προς την κατεύθυνση της αναταξινόμησης της Ελλάδας σε καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς. Η συμπερίληψη του STOXX θα μπορούσε να οδηγήσει σε καθαρές αγορές περίπου 1 δισ. δολ. ενώ οι αλλαγές στους δείκτες FTSE και MSCI θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε καθαρές πωλήσεις ύψους 400 εκατ. δολαρίων και 500 εκατ. δολαρίων αντίστοιχα.
Η κύρια ανησυχία της HSBC είναι ότι τα funds των αναδυόμενων αγορών θα αναγκαστούν να μειώσουν την έκθεσή τους μόλις η Ελλάδα αναβαθμιστεί, ενώ τα funds των ανεπτυγμένων αγορών ενδέχεται να αγνοήσουν σε μεγάλο βαθμό την αγορά λόγω του μικρού μεγέθους της. Περίπου το 10-20% των funds απαγορεύεται να κατέχουν θέσεις εκτός των δεικτών αναφοράς. Εάν η Ελλάδα εισέλθει στον δείκτη ανεπτυγμένων αγορών πιθανότατα θα καταταχθεί ως η δεύτερη μικρότερη αγορά στην Ευρώπη. Δηλαδή, η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, η μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας, θα καταταχθεί μόλις ως η 175η μεγαλύτερη από τις 245 χρηματοοικονομικές εταιρείες στον δείκτη ανεπτυγμένων αγορών.
Οι ανησυχίες σχετικά με μια πιθανή αναβάθμιση από τον MSCI ήταν μεταξύ των λόγων για τους οποίους η HSBC υποβάθμισε την Ελλάδα σε underweight στις αρχές του τρέχοντος έτους. Μάλιστα όπως αναφέρει ο βρετανικός οίκος, αυτή η εξέλιξη έχει προκαλέσει αντιδράσεις από τους πελάτες του, με τη συζήτηση να επικεντρώνεται στο εάν τα funds ανεπτυγμένων αγορών θα συμμετέχουν ενεργά σε ελληνικές μετοχές, και ιδιαίτερα στις τράπεζες. Το επιχείρημα που ακούει (από τα funds αναδυόμενων αγορών) είναι ότι η Ελλάδα θα προσελκύσει επενδυτές των ανεπτυγμένων αγορών λόγω των χαμηλότερων αποτιμήσεων, της υψηλότερης αύξησης των δανείων και μιας ισχυρής υποκείμενης διαρθρωτικής ιστορίας. Όπως λέει η HSBC, αν και συμφωνεί ότι τα θεμελιώδη μεγέθη για τις ελληνικές τράπεζες είναι ισχυρά, ο χρόνος μιας αναβάθμισης είναι άβολος. Η αναβάθμιση έρχεται καθώς οι τιμές των μετοχών των ευρωπαϊκών τραπεζών αυξάνονται κατακόρυφα, σημειώνοντας άνοδο 70% τον τελευταίο χρόνο. Σε βάση PB-ROE, οι ελληνικές τράπεζες δεν εξετάζονται πλέον ως μια προφανής ευκαιρία αξίας σε σχέση με τις ευρωπαϊκές των ανεπτυγμένων αγορών, ιδιαίτερα μετά την επαναξιολόγηση τα τελευταία δύο χρόνια.
Η μικρή έκθεση της Ελλάδας στα παγκόσμια funds που επενδύουν και σε αναδυόμενες και σε ανεπτυγμένες αγορές
Ένας χρήσιμος τρόπος για να μετρηθεί το πιθανό ενδιαφέρον από τα funds των ανεπτυγμένων αγορών είναι να εξεταστεί η παγκόσμια τοποθέτηση των funds που μπορούν να επενδύσουν στις αναδυόμενες και στις ανεπτυγμένες αγορές. Τα σημάδια δεν είναι ενθαρρυντικά, καθώς περίπου το 60% των funds αναδυόμενων αγορών έχουν έκθεση στην Ελλάδα και μόνο 7% των παγκόσμιων funds. Για τις ελληνικές τράπεζες συγκεκριμένα, μόνο το 5% έχει έκθεση. Συγκριτικά, η έκθεση σε τράπεζες του Ηνωμένου Βασιλείου είναι 52%, της Γαλλίας 30%, της Ελβετίας 26%, της Γερμανίας 25%, της Ιταλίας 24% και της Ισπανίας 21%.
Κατά την άποψη της HSBC η Ελλάδα διατρέχει τον κίνδυνο να ακολουθήσει παρόμοια πορεία με την αγορά του Ισραήλ το 2010 όταν έφυγε από τον δείκτη MSCI αναδυόμενων αγορών για να καταταχθεί στον MSCI ανεπτυγμένων αγορών με το ειδικό βάρος της αγοράς να μειώνεται στους δείκτες από 2,7% σε 0,2%. Στα τρία χρόνια που ακολούθησαν την αναβάθμιση, ο όγκος συναλλαγών στο Χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ υποχώρησε 50%. Η αγορά επίσης υποαπέδωσε τόσο σε σχέση με τους δείκτες αναφοράς αναδυόμενων αγορών όσο και σε αυτούς ανεπτυγμένων αγορών κατά 35% και 60% αντίστοιχα τα επόμενα τρία χρόνια.
