Σχεδόν εκατό είδη αρχαίων ζώων, άγνωστα μέχρι σήμερα, που επιβίωσαν από ένα επεισόδιο μαζικής εξαφάνισης, πριν από 500 εκατομμύρια χρόνια, βρέθηκαν σε ένα λατομείο στην Κίνα, μια «εκπληκτική» ανακάλυψη, όπως την χαρακτήρισαν οι ερευνητές.
«Συλλέξαμε περισσότερα από 50.000 απολιθώματα από ένα μικρό λατομείο, με ύψος 12 μέτρα, πλάτος 30 και μήκος 8», εξήγησε ο Χαν Ζανγκ, της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών, μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Η τοποθεσία αυτή, στην επαρχία Χουνάν, στη νότια Κίνα, είναι «εκπληκτική», υπογράμμισε ο βασικός συγγραφέας του άρθρου που δημοσιεύτηκε σήμερα στην επιστημονική επιθεώρηση Nature.
Σε αυτό το μικρό όρυγμα, από το 2021 μέχρι το 2024, οι ερευνητές εντόπισαν 153 απολιθωμένα είδη ζώων, τα 91 εκ των οποίων ήταν άγνωστα μέχρι σήμερα. Ο «θησαυρός» αυτός ρίχνει πολύτιμο φως σε ένα μυστηριώδες επεισόδιο της ιστορίας του πλανήτη μας, καθώς τα ζώα αυτά επιβίωσαν σε μια περίοδο κατά την οποία η εξέλιξη της ζωής διακόπηκε βίαια.
Ο Χαν περιέγραψε μια «καταπληκτική εμπειρία, όταν συνειδητοποιήσαμε ότι τα ζώα αυτά βρίσκονταν εκεί, πάνω στον βράχο». Πολλά από τα απολιθώματα περιλάμβαναν μαλακούς ιστούς, όπως βράγχια, έντερα, μάτια, ακόμη και νεύρα, εξήγησε.
Μεταξύ των ειδών που ανακαλύφθηκαν ήταν μακρινοί πρόγονοι των σκουληκιών, των σφουγγαριών, των κοραλλιών και των μεδουσών. Βρέθηκαν επίσης πολλά αρθρόποδα –μια οικογένεια που περιλαμβάνει από τα σημερινά καβούρια μέχρι τα έντομα– και μεταξύ αυτών και ραδιόδοντα, αγκαθωτά πλάσματα με παράξενα μάτια, που ήταν οι κορυφαίοι θηρευτές της εποχής.
Tο μπιγκ μπανγκ της εξέλιξης
Η ζωή εμφανίστηκε στη Γη πριν από 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια όμως για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα δεν ήταν παρά μονάχα ένα στρώμα λάσπης.
Και μετά ήρθε η Κάμβρια περίοδος, γνωστή για το «μπιγκ μπανγκ» της εξέλιξης, πριν από περίπου 540 εκατομμύρια χρόνια. Ξαφνικά, εμφανίστηκαν οι κυριότερες οικογένειες ζώων που γνωρίζουμε και σήμερα και άρχισαν να εποικίζουν τους ωκεανούς – μεταξύ αυτών και τα σπονδυλωτά, συγγενής των οποίων αργότερα θα γινόταν και ο άνθρωπος.
Αυτή η «έκρηξη» ζωής τερματίστηκε βίαια όταν σχεδόν τα μισά από όλα εκείνα τα «καινούρια» ζώα εξαφανίστηκαν πριν από 513 εκατομμύρια χρόνια. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι αυτή η μαζική εξαφάνιση, το «Συμβάν του Σινσκ», όπως αποκαλείται, οφείλεται στη μείωση των επιπέδων οξυγόνου στη Γη.
Τα ζώα που βρέθηκαν στο κινεζικό λατομείο είναι ηλικίας περίπου 512 εκατομμυρίων ετών και επομένως αποτελούν την πρώτη μαζική ανακάλυψη απολιθωμάτων πλασμάτων που έζησαν ακριβώς μετά την αιφνίδια εξαφάνιση. Τα απολιθώματα –που βαφτίστηκαν «βιόκοσμος της Χουαγιουάν», από το όνομα της περιοχής όπου βρέθηκαν– «ανοίγουν ένα παράθυρο στο τι μπορεί να συνέβη», πρόσθεσε ο ερευνητής.
Ο Μάικλ Λι, εξελικτικός βιολόγος στο Μουσείο Νότιας Αυστραλίας, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, εκτιμά ότι τα νέα απολιθώματα που βρέθηκαν στη Κίνα δείχνουν ότι το Συμβάν του Σινσκ επηρέασε σε σημαντικότερο βαθμό τα πιο ρηχά νερά.
«Ο βαθύς ωκεανός είναι ένας από τους σταθερότερους βιότοπους, καθ’ όλη τη γεωλογική περίοδο, με τον ίδιο τρόπο που το υπόγειο ενός σπιτιού δεν επηρεάζεται τόσο από τις εποχιακές αλλαγές και η θερμοκρασία του δεν παρουσιάζει τόσες διακυμάνσεις όσες η σοφίτα», είπε.
Ο Χαν και η ομάδα του εξεπλάγησαν όταν βρήκαν στο κινεζικό λατομείο ορισμένα ζώα που είχαν ήδη βρεθεί στον Καναδά, στο όρος Μπέρτζες, τα οποία χρονολογούνται από μια περίοδο πριν από την «έκρηξη» της Καμβρίας. Το γεγονός αυτό τους οδηγεί στην υπόθεση ότι τα ζώα ήταν ικανά να διασχίζουν ωκεανούς, καλύπτοντας σχεδόν τον μισό πλανήτη.
Το «Συμβάν του Σινσκ» δεν περιλαμβάνεται στις πέντε μαζικές εξαφανίσεις που καθόρισαν την ιστορία της Γης. Ωστόσο ο Χαν εκτιμά ότι υπάρχουν αποδείξεις πως συνέβησαν τουλάχιστον 18 συμβάντα μαζικής εξαφάνισης ζώων στην ιστορία του πλανήτη και ζήτησε να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή σε αυτά τα καταστροφικά γεγονότα. Πολύ περισσότερο, αφού οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η Γη διανύει τώρα μια νέα περίοδο μαζικής εξαφάνισης, αυτή τη φορά με υπεύθυνο τον άνθρωπο.
