Η καταστροφή μονάδας του εργοστασίου μπισκότων της Βιολάντας στην Εθνική Οδό Τρικάλων – Καρδίτσας, έπειτα από τη μεγάλη έκρηξη και την ισχυρή πυρκαγιά τα ξημερώματα της 26ης Ιανουαρίου, που στοίχισε τη ζωή σε 5 γυναίκες εργαζόμενες, θέτει εύλογα το ερώτημα κατά πόσο ενδέχεται να επηρεαστεί η ομαλή επιχειρησιακή συνέχεια μιας από τις πλέον εύρωστες ελληνικές βιομηχανίες τροφίμων.
Χθες συνελήφθησαν τα διοικητικά στελέχη της Βιολάντα για κατάθεση, για πράξεις και παραλείψεις, σχετικές με αδικήματα που αφορούν ανθρωποκτονία από αμέλεια, βαριές σωματικές βλάβες κατά συρροή, εμπρησμό και έκρηξη, στο πλαίσιο των ερευνών που διεξάγουν οι αρμόδιες αρχές για να αναδείξουν τα αίτια της έκρηξης στο εργοστάσιο της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων.
Ενώ η διαδικασία αποτίμησης των ζημιών βρίσκεται σε εξέλιξη, η προσοχή της αγοράς στρέφεται στην ανθεκτικότητα των συστημάτων ασφάλειας και του παραγωγικού μοντέλου της Βιολάντας, μιας μπισκοτοβιομηχανίας που έστησε με μεράκι η οικογένεια Τζιωτζιώτη, η οποία έχαιρε κατά κοινή ομολογία της εκτίμησης της αγοράς.
Όλοι αναμένουν την πραγματογνωμοσύνη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας που έχει την τεχνογνωσία να ερευνήσει το συγκεκριμένο δυστύχημα μεγάλης έκτασης. Μετά τις τελευταίες πληροφορίες από τις μαρτυρίες εργαζομένων είναι πιθανόν να προκύψει αστική ευθύνη για σωματικές βλάβες και υλικές ζημιές που προκλήθηκαν στα θύματα από ενδεχόμενες πράξεις ή παραλείψεις της βιομηχανίας. Μέρος του οικονομικού βάρους από τη ζημιά πιθανόν θα μεταφερθεί στις ασφαλιστικές εταιρείες, στο πλαίσιο του συνασφαλιστηρίου συμβολαίου που έχουν υπογράψει με τη Βιολάντα και το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, καλύπτει με πάνω από 40 εκατ. ευρώ την εταιρεία για δυνητική απώλεια κερδών και ζημιές σε κτιριακές εγκαταστάσεις, εμπορεύματα και τεχνολογικές υποδομές.
Ωστόσο, ακόμη κι αν καλυφθεί το κόστος της ζημιάς από Generali (κατά 40%), Εθνική Ασφαλιστική (30%), Ευρώπη Ασφαλιστική (25%) και Ιντερσαλόνικα (5%), θα περάσει καιρός. Αυτό αποδεικνύουν άλλες υποθέσεις όπως π.χ. η πυρκαγιά στο εργοστάσιο της Frigoglass στη Ρουμανία το 2021 που συμφώνησε ένα χρόνο μετά για το ύψος της αποζημίωσης με το συνασφαλιστικό σχήμα. Στο ίδιο μοτίβο, πιο πρόσφατες υποθέσεις δείχνουν ότι οι διαδικασίες είναι χρονοβόρες, όπως με την πυρκαγιά στο εργοστάσιο της εταιρείας μαγειρικών σκευών PAL, της οικογένειας Παλαμήδη, το 2024 αλλά και η πυρκαγιά στους αποθηκευτικούς χώρους του ομίλου Καραμολέγκου και ειδικότερα της εταιρείας του «Απολλώνιον» στο Κορωπί, στην οδό Ηφαίστου, πριν από περίπου ένα χρόνο.
Στην περίπτωση της Βιολάντα η διαδικασία επισπεύδεται καθώς η υπόθεση είναι επιφορτισμένη με την απώλεια 5 ανθρώπινων ζωών, που προσθέτουν ειδικό βάρος, τόσο στις διαδικασίες για την αποτίμηση της ζημιάς και για την ανάδειξη των αιτίων της πρωτόγνωρης καταστροφής όσο και στις προσπάθειες της μπισκοτοβιομηχανίας να ανακάμψει από την κρίση.
Οι παράπλευρες απώλειες για την μπισκοτοβιομηχανία θα φανούν μεταγενέστερα, όταν θα ολοκληρωθούν οι έρευνες για τα αίτια του συμβάντος. Εάν αποδειχθεί ότι η εταιρεία ήταν συνεπής στις δεσμεύσεις της για την ασφάλεια των εργαζομένων στους χώρους παραγωγής έχοντας επικαιροποιημένα πιστοποιητικά ελέγχου των συστημάτων της οι συνέπειες θα είναι βραχυπρόθεσμες. Αλλά στην περίπτωση που διαπιστωθούν παραλείψεις σε μέτρα ασφάλειας στις υποδομές της εταιρείας, είναι προφανές ότι οι συνέπειες δεν θα είναι εύκολα διαχειρίσιμες και το πλήγμα στην καλή φήμη της Βιολάντα είναι πιθανόν να επηρεάσει και τις πωλήσεις της.
Δεν είναι εύκολο να προβλέψει μια βιομηχανία το κόστος από τέτοια γεγονότα αν και μπορεί να εξετάσει σενάρια ενώ υπάρχουν και οι διατάξεις της Οδηγίας SEVESO για βιομηχανικές εγκαταστάσεις που χειρίζονται επικίνδυνες ουσίες. Επίσης, η πανδημία έδωσε μια καλή ευκαιρία στις επιχειρήσεις να τεστάρουν τα συστήματά τους.
Στην προκειμένη περίπτωση η Βιολάντα εκτέλεσε ένα τέτοιο test αντοχής (stress test) την περίοδο της πανδημίας Covid-19 προκειμένου να προσδιορίσει τα όρια της μείωσης των αποτελεσμάτων και της πιθανής απώλειας λόγω αυξημένης επισφάλειας. Ειδικότερα αποδόθηκε μια εκτίμηση της πιθανής απώλειας από 0% στις απαιτήσεις από πελάτες Ελλ. Δημοσίου και εξομοιωμένων έως 10% στις απαιτήσεις από πελάτες της ενώ προϋπολογίστηκε και μια μείωση του κύκλου εργασιών κατά 5%, από την εκτιμώμενη ύφεση. Από την εξέταση αυτή προέκυψε μια επιβάρυνση στο δείκτη Γενικής Ρευστότητα (ΚΕ/ΒΥ) από 3,33 σε 3,40 ενώ εκτιμήθηκε και μια πιθανή μείωση του δείκτη Ίδια Κεφάλαια προς Ξένα κεφάλαια (ΙΚ/ΞΚ) από 2,99 σε 3,01.
Από την άλλη μεριά, η μέχρι σήμερα οικονομική πορεία της εταιρείας καταδεικνύει μια επιχείρηση με σταθερή αναπτυξιακή τροχιά και ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη. Την πενταετία από το 2019 έως το 2024 ο κύκλος εργασιών (τζίρος) της σχεδόν διπλασιάστηκε, φθάνοντας τα 37,79 εκατ. ευρώ, από 20,9 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, ενώ ο τζίρος της για το 2025 ξεπερνά τα 40 εκατ. ευρώ. Ανάλογη είναι η τάση και σε επίπεδο κερδοφορίας, καθώς με βάση τα δημοσιευμένα στοιχεία, η Βιολάντα έκλεισε το 2024 με καθαρά κέρδη μετά φόρων 3,32 εκατ. ευρώ και λειτουργικά κέρδη (EBITDA) 5,54 εκατ. ευρώ. Στο τέλος του 2024 οι βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις διαμορφώθηκαν σε μόλις 0,72 εκατ. ευρώ, η ρευστότητα πάνω από 9,5 εκατ. ευρώ και η καθαρή θέση της εταιρείας ανήλθε σε 29,17 εκατ. ευρώ.
Η Βιολάντα έχει πλέον εδραιωθεί μεταξύ των τριών κορυφαίων παικτών της κατηγορίας μπισκότων στην ελληνική αγορά, πλάι στους ισχυρούς πολυεθνικούς ομίλους «Μπισκότα Παπαδοπούλου» και «Elbisco». Η αναπτυξιακή της στρατηγική, όπως επαναλαμβάνουν στις οικονομικές εκθέσεις της εταιρείας ο Κωνσταντίνος Τζιωρτζιώτης και ο γιός του Στέφανος Τζιωρτζιώτης, βασίζεται διαχρονικά σε τρεις άξονες: την ποιότητα παραγωγής, τη συνεχή τεχνολογική ανανέωση και τη διεθνή επέκταση.
Στο πλαίσιο αυτό, στο τέλος του 2021 ολοκληρώθηκε η δεύτερη φάση τριετούς επενδυτικού προγράμματος ύψους 14 εκατ. ευρώ, που περιλάμβανε την προσθήκη δύο νέων γραμμών παραγωγής και τη δημιουργία σύγχρονου κέντρου logistics έτοιμων εμπορευμάτων 3.500 παλετοθέσεων. Παράλληλα, στα τέλη του 2024 πιστοποιήθηκε η υλοποίηση του 50% του επενδυτικού σχεδίου που είχε υπαχθεί στον αναπτυξιακό νόμο 4399/2016, με συνολική ενίσχυση ύψους 898 χιλ. ευρώ, γεγονός που ενίσχυσε περαιτέρω τη χρηματοδοτική βάση της επιχείρησης.
Σε επίπεδο υποδομών, το κεντρικό εργοστάσιο της εταιρείας στα Τρίκαλα, όπου σημειώθηκε (στις 26.1.2026) το καταστροφικό συμβάν, φαίνεται να έχει εφεδρείες λόγω των επενδύσεων επέκτασης που έχουν ολοκληρωθεί.
Εξάλλου, η ισχυρή ζήτηση των προϊόντων Βιολάντα πριμοδοτούσε μέχρι πρότινος τα πλάνα της οικογένειας Τζιωρτζιώτη για συνεχείς επενδύσεις σε επέκταση παραγωγικών εγκαταστάσεων.
Ας σημειωθεί ότι η εταιρεία διέθετε 3 εργοστάσια, με τη μονάδα υψηλής τεχνολογίας στη Λάρισα να είναι γνωστή για την εφαρμογή της τεχνολογίας «Steam Free», που περιορίζει τις εκπομπές και αξιοποιεί ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ η τρίτη παραγωγική μονάδα, της συγγενούς εταιρείας Vitafree, ενισχύει τη συνολική δυναμικότητα του ομίλου στον άξονα Τρικάλων – Λάρισας. Το εργοστάσιο της εταιρείας, στο Μακρυχώρι της Λάρισας, είναι επένδυση ύψους άνω των 4 εκατ. ευρώ και έχει παρουσιαστεί ως εργοστάσιο χωρίς καμινάδα, μια τεχνολογική καινοτομία «Steam Free» που στοχεύει στη μείωση των εκπομπών και στη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως η ηλιακή και η γεωθερμία.
Το παραγωγικό αυτό αποτύπωμα υποστηρίζεται από εκτεταμένο δίκτυο διανομής, με κέντρα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Τρίκαλα, καθώς και από ένα ευρύ εξαγωγικό δίκτυο που καλύπτει 40 χώρες.
Τα προϊόντα της εταιρείας διατίθενται σε περισσότερα από 6.500 σημεία πώλησης διεθνώς και σε πάνω από 16.800 σημεία στην ελληνική αγορά, γεγονός που περιορίζει τον κίνδυνο διαταραχής της εμπορικής της παρουσίας στο εσωτερικό, ενώ στο εξωτερικό η Βιολάντα συνεργάζεται με κολοσσούς του λιανεμπορίου, όπως οι Carrefour, Aldi, Casino και Tesco και ενισχύει τη θέση της σε ώριμες αγορές της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αμερικής.
