Μια τεράστια δεξαμενή γλυκού νερού θαμμένη κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας στα ανοιχτά της ανατολικής ακτής των ΗΠΑ μπορεί να χρονολογείται πριν από 20.000 χρόνια, στο τέλος της τελευταίας Εποχής των Παγετώνων. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η έκτασή της, είναι από το Νιου Τζέρσεϊ μέχρι το Μέιν, και θα μπορούσε να συγκρατήσει αρκετό νερό για να τροφοδοτήσει την πόλη της Νέας Υόρκης για 800 χρόνια.

Ένα ωκεάνιο μυστήριο κρυμμένο κάτω από τα κύματα
Όταν οι επιστήμονες στην Αποστολή 501 άρχισαν να κάνουν γεωτρήσεις στα ανοικτά των ακτών της Μασαχουσέτης, δεν περίμεναν να αποκαλύψουν ένα γεωλογικό μυστικό που ήταν θαμμένο για χιλιετίες. Η ομάδα αποκάλυψε μια τεράστια υποθαλάσσια δεξαμενή γλυκού νερού που βρισκόταν κάτω από παχιά στρώματα θαλάσσιων ιζημάτων. Οι πρώτες αναλύσεις υποδηλώνουν ότι η δεξαμενή σχηματίστηκε καθώς οι παγετώνες υποχώρησαν στο τέλος του τελευταίου παγετώδους μέγιστου, όταν τεράστια στρώματα πάγου κάλυπταν μεγάλο μέρος της Βόρειας Αμερικής.

Χρησιμοποιώντας συστήματα ακριβείας γεώτρησης, οι ερευνητές εξήγαγαν πάνω από 50.000 λίτρα νερού από τον πυθμένα της θάλασσας σε πολλαπλές τοποθεσίες κοντά στο Nantucket και το Martha’s Vineyard. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν έδειξαν ότι τα όρια της δεξαμενής εκτείνονται πολύ πέρα ​​από τις προηγούμενες εκτιμήσεις, σχηματίζοντας ενδεχομένως ένα συνεχές σύστημα που εκτείνεται εκατοντάδες μίλια κάτω από την υφαλοκρηπίδα.

Ανακαλύπτοντας ξανά ξεχασμένα στοιχεία από περασμένες δεκαετίες
Η παρουσία γλυκού νερού κάτω από τον ωκεανό δεν είναι εντελώς νέα, αλλά η κλίμακα αυτής της ανακάλυψης αλλάζει τα πάντα. Η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (USGS) παρατήρησε για πρώτη φορά ίχνη γλυκού νερού κάτω από τον βυθό της θάλασσας πριν από σχεδόν 60 χρόνια, κατά τη διάρκεια αποστολών εξερεύνησης πόρων κατά μήκος της Ανατολικής Ακτής. Ωστόσο, για δεκαετίες, το φαινόμενο παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό ανεξήγητο.

«Με έναν πολύ περίεργο τρόπο, βρήκαν γλυκό νερό στα ιζήματα κάτω από τον ωκεανό», εξήγησε ο Ντούγκαν. «Τη δεκαετία του 1980, μερικοί από τους ανθρώπους του USGS σκέφτηκαν ιδέες για το πώς θα μπορούσε να φτάσει εκεί αυτό το γλυκό νερό. Έπειτα, η κατάσταση σιώπησε για λίγο, κανείς δεν μιλούσε γι’ αυτό».

Μόλις το 2003 ο Ντούγκαν και ο Μαρκ Πέρσον από το Ινστιτούτο Μεταλλείων και Τεχνολογίας του Νέου Μεξικού επανεξέτασαν αυτά τα ξεχασμένα σύνολα δεδομένων. Η εργασία τους αναζωπύρωσε το μυστήριο και παρήγαγε νέες υποθέσεις σχετικά με το πώς οι βροχοπτώσεις και οι γεωλογικές διεργασίες θα μπορούσαν να συνδυαστούν για να παγιδεύσουν τεράστιες ποσότητες γλυκού νερού κάτω από θαλάσσια ιζήματα.

Φαίνεται ότι κατά την Εποχή των Παγετώνων, τεράστια στρώματα πάγου πίεσαν την ήπειρο, αναγκάζοντας το νερό από το λιώσιμο των πάγων να εισχωρήσει βαθιά στο βραχώδες υπόστρωμα. Με την πάροδο του χρόνου, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας έθαψε αυτό το γλυκό νερό κάτω από στρώματα λάσπης και αργίλου, δημιουργώντας φυσικές σφραγίδες που το διατήρησαν για χιλιάδες χρόνια.

Αυτό το μείγμα νερού από την τήξη των παγετώνων και αρχαίων βροχοπτώσεων θα μπορούσε να εξηγήσει τα ποικίλα επίπεδα αλατότητας που παρατηρήθηκαν στα δείγματα, μερικά σχεδόν τόσο φρέσκα όσο το σύγχρονο πόσιμο νερό, άλλα μόνο ελαφρώς υφάλμυρα. Τα ευρήματα προσφέρουν μια σπάνια ματιά στο πώς το κλίμα και η γεωλογία αλληλοσυνδέθηκαν για να διαμορφώσουν το παράκτιο τοπίο πριν από χιλιάδες χρόνια.

Σφραγισμένο από τον Χρόνο: Η Κρυμμένη Δεξαμενή της Φύσης
Σε βάθη άνω των 400 μέτρων κάτω από τον πυθμένα του ωκεανού , η δεξαμενή βρίσκεται κάτω από ένα αδιαπέραστο φράγμα αργίλου και λάσπης που τη χωρίζει από τα αλμυρά νερά από πάνω.

«Έχουμε μια σφραγίδα στην κορυφή [του γλυκού νερού] που κρατά το θαλασσινό νερό από πάνω από το γλυκό νερό από κάτω», είπε ο Ντούγκαν. «Ό,τι και να τοποθετούσε αυτό το νερό δεν ένοιαζε αν υπήρχε σφραγίδα. Υπήρχε αρκετή ενέργεια για να το ξεπλύνει με γλυκό νερό».

Η διαδικασία γεώτρησης επιβεβαίωσε ότι η σφράγιση παραμένει άθικτη σήμερα, αν και όχι αρκετά ισχυρή για να αντισταθεί στην πίεση των παγετώνων στο παρελθόν. Μετά τη συλλογή των δειγμάτων, «οι τρύπες καταρρέουν ξανά και σφραγίζονται», εξήγησε ο Ντούγκαν. Αυτός ο φυσικός μηχανισμός αυτοσφράγισης διατηρεί τη δεξαμενή απομονωμένη, μια χρονοκάψουλα αρχαίας υδρολογίας ανέγγιχτη για χιλιετίες.

Ξεκλειδώνοντας τα μυστικά του υπεδάφους της Γης
Το έργο της αποστολής δεν έχει τελειώσει ακόμη. Οι επιστήμονες αναλύουν τώρα τη μικροβιακή ζωή, την ισοτοπική σύνθεση και τις ορυκτές δομές μέσα στα δείγματα, για να βελτιώσουν τα μοντέλα τους για το πότε και πώς σχηματίστηκε η δεξαμενή. Ο απώτερος στόχος τους δεν είναι η αξιοποίηση αλλά η κατανόηση.

«Το σημαντικό ήταν ότι συλλέξαμε όλα τα δείγματα που χρειαζόμασταν για να απαντήσουμε στα κύρια ερωτήματά μας», είπε ο Ντούγκαν. «Στόχος μας είναι να παρέχουμε μια κατανόηση του συστήματος, έτσι ώστε αν και όταν κάποιος χρειαστεί να το χρησιμοποιήσει, να έχει πληροφορίες από τις οποίες να ξεκινήσει, αντί να αναδημιουργεί πληροφορίες ή να κάνει μια κακώς τεκμηριωμένη επιλογή».

Πέρα από τις δυνατότητές της ως μελλοντικού υδάτινου πόρου, αυτή η ανακάλυψη ρίχνει φως στο παγετωνικό παρελθόν της Γης, στην ανθεκτικότητα στο κλίμα και στην πολύπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ των ωκεανών και των ηπειρωτικών συστημάτων υπόγειων υδάτων. Τα ευρήματα θα μπορούσαν να επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες ερμηνεύουν την κίνηση του νερού κάτω από τις παράκτιες υφαλοκρηπίδες και να υποδείξουν παρόμοιες κρυφές δεξαμενές και αλλού στους ωκεανούς του κόσμου.

Δείτε ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ