Έχεις αναρωτηθεί ποτέ ποιος μπορεί να διαβάζει τα μηνύματά σου ή να βλέπει τις φωτογραφίες σου; Ας είμαστε ειλικρινείς: δεν χρειάζεσαι ειδικό για να εκτεθείς ψηφιακά — αρκεί ένα λάθος στην καθημερινότητα. Πιστέψτε με, με λίγες απλές αλλαγές μπορείς να κλείσεις πολλές πόρτες που τώρα είναι ανοιχτές.

1. Χρήση του ίδιου «password» παντού — γιατί αυτό είναι το πρώτο κάλεσμα

Σου ακούγεται βολικό να έχεις ένα «password» για όλα; Ναι, αλλά είναι σαν να βάζεις το ίδιο κλειδί σε σπίτι, αυτοκίνητο και χρηματοκιβώτιο. Αν το ένα παραβιαστεί, έχουν πρόσβαση σε όλα.

Τι να κάνεις άμεσα: χρησιμοποίησε μοναδικά, μακριά passwords και έναν password manager που θυμάται για σένα.

• Δημιούργησε passwords >12 χαρακτήρες με μικρά/μεγάλα/αριθμούς/σύμβολα
• Ενεργοποίησε τον password manager του browser ή μια αξιόπιστη εφαρμογή
• Απόφυγε obvious επιλογές όπως ονόματα, γενέθλια, «123456»

2. Oversharing στα social — η ψηφιακή ταυτότητα δεν είναι μόνο φωτογραφίες

Πόσες φορές έχεις ανεβάσει εικόνα με το σπίτι σου στο background ή check-in σε κάθε καφέ; Το oversharing δίνει πληροφορίες που οι κακοί μπορούν να ενώσουν σαν παζλ.

Μήπως δημοσιεύεις ποτέ στοιχεία όπως διεύθυνση, σχολείο παιδιού ή ημερομηνίες διακοπών; Αυτό είναι ακριβώς που δεν πρέπει να κάνεις.

• Κάνε το προφίλ σου ιδιωτικό ή περιορισμένο σε φίλους
• Μην ανακοινώνεις δημόσια πότε λείπεις από το σπίτι
• Αφαίρεσε προσωπικά δεδομένα από παλιά posts

3. Public Wi‑Fi: το «δωρεάν» που κοστίζει ακριβά

Δωρεάν Wi‑Fi σε καφετέρια; Πολύ βολικό. Πολύ επικίνδυνο. Τα δημόσια δίκτυα είναι συχνά μη κρυπτογραφημένα και ο διπλανός σου μπορεί να βλέπει την κίνηση του ίντερνετ σου.

Αν πρέπει οπωσδήποτε να σερφάρεις, κάνε το με ασφάλεια — όχι με «διπλοκλειδωμένη» αφέλεια.

• Χρησιμοποίησε VPN όταν συνδέεσαι σε δημόσια δίκτυα
• Απόφυγε τραπεζικές συναλλαγές και ευαίσθητες εφαρμογές σε public Wi‑Fi
• Όταν γίνεται σύνδεση, έλεγξε το όνομα του δικτύου — phishing hotspots υπάρχουν

4. Δεν έχεις ενεργοποιήσει 2FA — το απλό βήμα που κάνει μεγάλη διαφορά

Δύο βήματα είναι καλύτερα από ένα. Το 2FA (two‑factor authentication) προσθέτει δεύτερο επίπεδο ασφαλείας — συνήθως κωδικό στο τηλέφωνο ή εφαρμογή authenticator.

Ακόμα κι αν κάποιος έχει το password σου, χωρίς το δεύτερο στοιχείο δεν μπαίνει. Δεν είναι δύσκολο, αρκεί να το κάνεις.

• Ενεργοποίησε 2FA σε email, social, τράπεζες και σημαντικές υπηρεσίες
• Προτίμησε authenticator apps από SMS όταν είναι δυνατό
• Κράτα αντίγραφα ασφαλείας των κωδικών ανάκτησης σε ασφαλές μέρος

5. Εφαρμογές με υπερβολικά δικαιώματα — διαβάζουν περισσότερα απ’ όσα πρέπει

Εγκαθιστάς μια εφαρμογή και ζητάει πρόσβαση σε επαφές, μικρόφωνο, τοποθεσία — γιατί; Μερικές χρειάζονται, άλλες όχι. Το ζήτημα είναι να γνωρίζεις τι δίνεις.

Μην παραχωρείς permissions «για κάθε περίπτωση». Έλεγχε και αφαίρεσε ό,τι δεν χρειάζεται.

• Έλεγξε τα permissions στις ρυθμίσεις του κινητού σου
• Αφαίρεσε πρόσβαση σε εφαρμογές που δεν χρησιμοποιείς συχνά
• Διάβασε πριν εγκαταστήσεις: ποια data συλλέγει και γιατί

6. Αγνοείς ενημερώσεις και back up — η τεμπελιά κοστίζει

Οι ενημερώσεις δεν είναι μόνο annoying pop‑ups. Συχνά κλείνουν τρύπες ασφαλείας. Το ίδιο ισχύει για τα backups: αν χάσεις το τηλέφωνο χωρίς αντίγραφο, έχεις χάσει και δεδομένα.

Επιτέλους, πίεσε το κουμπί update — και στήσε αυτόματο backup.

• Ενεργοποίησε αυτόματες ενημερώσεις για λειτουργικό και εφαρμογές
• Κράτα αυτόματα back ups στο cloud ή σε εξωτερικό δίσκο
• Ελέγχεις περιστασιακά το backup σου ότι είναι πρόσφατο και λειτουργικό

Συμπέρασμα: 7 απλά βήματα για να μην «χαρίζεις» τα δεδομένα σου

Δεν χρειάζεται να γίνεις hacker για να προστατεύσεις την ιδιωτικότητά σου. Ακολούθησε αυτά τα 7 βασικά βήματα και θα έχεις ήδη καλύψει το μεγαλύτερο μέρος των κινδύνων.

• Μοναδικά passwords + password manager
• Μη δημοσιοποιείς προσωπικά στοιχεία στα social
• Μην εμπιστεύεσαι public Wi‑Fi χωρίς VPN
• Ενεργοποίησε 2FA παντού όπου υπάρχει
• Έλεγξε τα permissions των εφαρμογών
• Κάνε ενημερώσεις και back ups τακτικά
• Μάθε να αναγνωρίζεις phishing μηνύματα και ύποπτες συνδέσεις

Θες ένα μικρό challenge; Εφάρμοσε τρία από τα παραπάνω μέσα στην επόμενη ώρα και γράψε στα σχόλια ποια επέλεξες — θα εκπλαγείς πόσο διαφορετικά θα νιώσεις. Μοιράσου το άρθρο με φίλους — γιατί η ψηφιακή ασφάλεια είναι κοινωνική υπόθεση