Στην τελική ευθεία μπαίνει η διαδικασία παραχώρησης για το τμήμα Χανιά – Ηράκλειο του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), ένα έργο συνολικού προϋπολογισμού 1,75 δισ. ευρώ, χωρίς ΦΠΑ.
Συγκεκριμένα, η έναρξη ισχύος της σύμβασης παραχώρησης διάρκειας 35 ετών έχει οριστεί για την Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου, χωρίς να αποκλείεται να πραγματοποιηθεί και νωρίτερα, στο χρονικό διάστημα που μεσολαβεί έως τότε. Τον Μάιο του 2025 είχε λάβει χώρα στην Κρήτη εκδήλωση για την υπογραφή της σύμβασης του ΒΟΑΚ.
Στο μεσοδιάστημα απαιτήθηκε να ολοκληρωθεί σειρά προϋποθέσεων, όπως η κύρωση από τη Βουλή της σύμβασης παραχώρησης, ώστε να οδηγηθούμε στην επίσημη έναρξη παραχώρησης. Ωστόσο, ήδη πραγματοποιούνται πρόδρομες εργασίες στις παρακάμψεις Ρεθύμνου, Ηρακλείου και Χανίων, καθώς και σειρά παρεμβάσεων για την αναβάθμιση της οδικής ασφάλειας στον αυτοκινητόδρομο που έχει μακρύ ιστορικό τροχαίων.
Ο ΒΟΑΚ Χανιά-Ηράκλειο συνοδεύεται με δικαίωμα προαίρεσης για το τμήμα Χανιά-Κίσσαμος, μήκους 30 χιλιομέτρων και αξίας 243,5 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για το τμήμα που δεν είχε, αρχικά, προβλεφθεί στη σύμβαση παραχώρησης, έχοντας ενταχθεί μεταγενέστερα στον ΒΟΑΚ. Στα μέσα Δεκεμβρίου, το Υπουργείο Υποδομών προχώρησε στην υπογραφή της απόφασης για την άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης, γεγονός που σηματοδοτεί την επέκταση του ΒΟΑΚ προς τα δυτικά.
Υπενθυμίζεται ότι το τμήμα 157 χλμ. Χανιά-Ηράκλειο παραχωρείται στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, με το συνολικό μήκος του προς κατασκευή άξονα να αυξάνεται σε 187 χλμ., εάν προστεθεί η προαίρεση των 30 χλμ. Ουσιαστικά, πρόκειται για το μεγαλύτερο κομμάτι του ΒΟΑΚ, του οποίου το συνολικό μήκος είναι 300 χλμ. Η κατασκευαστική διάρκεια διαμορφώνεται σε πέντε χρόνια από την ημερομηνία έναρξης της παραχώρησης, με το έργο να καλύπτει τις περιφερειακές ενότητες Χανίων, Ρεθύμνου και Ηρακλείου Κρήτης.
Αντικείμενο του έργου είναι η μελέτη, κατασκευή, χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του τμήματος Χανιά-Ηράκλειο, ο οποίος αναβαθμίζεται σε αυτοκινητόδρομο, με μήκος περίπου 155 χλμ. και με παράπλευρο και κάθετο οδικό δίκτυο περίπου 80 χλμ. Συμπεριλαμβανομένης της προαίρεσης, ο νέος δρόμος θα περιλαμβάνει 43 κόμβους, 23 σήραγγες και 89 γέφυρες. Η χάραξη του νέου αυτοκινητοδρόμου, κατά τμήματα, συμπίπτει ή κινείται παράλληλα και σε εγγύτητα με τον υφιστάμενο ΒΟΑΚ και βεβαίως χωροθετείται και εκτός του υφιστάμενου ΒΟΑΚ.
Ο ΒΟΑΚ, στην τελική ανάπτυξή του, θα συνδέει το δυτικό με το ανατολικό άκρο της Κρήτης, αναβαθμίζοντας δραστικά την ασφάλεια των οδικών μεταφορών και διευκολύνοντας τις μετακινήσεις και τις μεταφορές στο νησί.
Το έργο περιλαμβάνει τέσσερα οδικά τμήματα και τρεις παρακάμψεις, από δυτικά προς ανατολικά:
- Παράκαμψη Χανίων, με μήκος περίπου 7,7 χλμ.
- Σούδα-Βρύσες, με μήκος περίπου 25,7 χλμ.
- Βρύσες-Ατσιπόπουλο, με μήκος περίπου 21,8 χλμ.
- Παράκαμψη Ρεθύμνου, με μήκος περίπου 7,0 χλμ.
- Αμάρι-Σκαλέτα, με μήκος περίπου 12,4 χλμ.
- Σκαλέτα-Λινοπεράματα, με μήκος περίπου 46,7 χλμ.
- Παράκαμψη Ηρακλείου, με μήκος περίπου 25,45 χλμ.
Επίσης, τα τεχνικά έργα που περιλαμβάνει ο οδικός άξονας έχουν ως εξής:
- 17 ανισόπεδοι κόμβοι / ημικόμβοι
- 75 γέφυρες
- 21 σήραγγες
- 18 σήραγγες ανοικτής εκσκαφής
- 58 ανισόπεδες διαβάσεις (53 κάτω διαβάσεις και 5 άνω)
- 136 οχετοί διαφόρων διαστάσεων
- 266 έργα αντιστήριξης (τοίχοι / πασσαλότοιχοι)
Σημειώνεται ότι η σύμβαση παραχώρησης προβλέπει προσωρινή λειτουργία μετωπικών σταθμών διοδίων κατά την περίοδο μερικής λειτουργίας, εφόσον έχουν ολοκληρωθεί συγκεκριμένα τμήματα του έργου. Τα συγκεκριμένα μετωπικά διόδια θα καταργηθούν με την ολοκλήρωση του συνόλου του έργου και τότε θα εφαρμοστεί το αναλογικό ηλεκτρονικό σύστημα επιβολής διοδίων.
