Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο της νόμιμης μετανάστευσης εισάγει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, με στόχο την αντιμετώπιση χρόνιων δυσλειτουργιών στην έκδοση και ανανέωση αδειών διαμονής, τη μείωση της γραφειοκρατίας και την κάλυψη αναγκών της ελληνικής οικονομίας σε εργατικό δυναμικό.
Το σχέδιο νόμου, το οποίο θα εισαχθεί στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής το επόμενο διάστημα, έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η συζήτηση για τη μετανάστευση αποκτά εκ νέου κεντρική θέση τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με την κυβέρνηση να επιδιώκει σαφή διάκριση ανάμεσα στη νόμιμη και την παράνομη μετανάστευση. «Με το νέο νομοσχέδιο για τη νόμιμη μετανάστευση βάζουμε τέλος σε χρόνιες καθυστερήσεις και γραφειοκρατικά αδιέξοδα που ταλαιπωρούσαν εργαζόμενους και επιχειρήσεις», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης.
Στην Ελλάδα διαμένουν σήμερα περίπου 793.000 νόμιμοι μετανάστες, ωστόσο σχεδόν 293.000 αιτήσεις για άδειες διαμονής παραμένουν σε εκκρεμότητα. Οι καθυστερήσεις στην εξέτασή τους έχουν οδηγήσει σε προβλήματα για τους δικαιούχους, καθώς οι άδειες εκδίδονται συχνά αφού έχουν λήξει, δημιουργώντας ανασφάλεια και δυσχέρειες στην εργασία και στην κοινωνική ένταξη. Με τις νέες ρυθμίσεις, αναμένεται άμεσα να ξεμπλοκάρουν περίπου 90.000 εκκρεμείς άδειες, ενώ σε βάθος δύο ετών εκτιμάται ότι θα τακτοποιηθούν επιπλέον άλλες τόσες.
Το νομοσχέδιο εισάγει ρυθμίσεις που στοχεύουν στη διευκόλυνση των μεταναστών που βρίσκονται ήδη νόμιμα στη χώρα. Προβλέπεται η αυτόματη ανανέωση συγκεκριμένων κατηγοριών αδειών διαμονής, κυρίως όταν ο μετανάστης συνεχίζει να εργάζεται στον ίδιο εργοδότη, ώστε να αποφεύγεται η επαναλαμβανόμενη υποβολή φακέλων χωρίς ουσιαστικό λόγο. Παράλληλα, κάθε νέα άδεια θα έχει ελάχιστη διάρκεια δύο ετών, ώστε η καθυστέρηση της διοίκησης να μην επιβαρύνει τον ίδιο τον μετανάστη και να μην οδηγεί σε τυπική απώλεια της νομιμότητάς του.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για μετανάστες που διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα επί πέντε χρόνια ή περισσότερο και των οποίων η αίτηση είχε απορριφθεί στο παρελθόν για καθαρά τυπικούς λόγους. Στους ενδιαφερόμενους δίνεται η δυνατότητα να επανυποβάλουν αίτηση και να λάβουν άδεια διαμονής, εφόσον αποκατασταθούν οι τυπικές παραλείψεις, διασφαλίζοντας την πλήρη ένταξή τους στη χώρα.
Παράλληλα, το υπουργείο ενισχύει τις αποκεντρωμένες διοικήσεις που εξετάζουν τις αιτήσεις και εισάγει τη δυνατότητα μεταφοράς φακέλων μεταξύ περιφερειών, ώστε να αποσυμφορηθούν υπηρεσίες με μεγάλο φόρτο εργασίας και να επιταχυνθεί συνολικά η διαδικασία. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η πρόβλεψη για μετανάστες άνω των 65 ετών, κυρίως της πρώτης γενιάς, που έχουν ζήσει και εργαστεί νόμιμα στην Ελλάδα για τουλάχιστον 20 χρόνια. Σε αυτούς παρέχεται η δυνατότητα παραμονής χωρίς υποχρέωση εργασίας, με την προϋπόθεση ότι θα διαθέτουν ιδιωτική ασφάλιση υγείας και σύνταξης, αποφεύγοντας έτσι την επιβάρυνση του δημόσιου συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.
Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης σημαντικές αλλαγές στη διαδικασία μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ταχύτερη κάλυψη κενών θέσεων. Οι διαδικασίες απλοποιούνται, ενώ εταιρίες προσωρινής απασχόλησης αποκτούν τη δυνατότητα να προχωρούν σε μετακλήσεις για λογαριασμό επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν άμεσες ανάγκες σε προσωπικό. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στα μεγάλα έργα, όπου προβλέπεται άμεση μετάκληση έως και 500 εργαζομένων, ενώ απλουστεύονται οι διαδικασίες στα προξενεία, μειώνοντας τον χρόνο έκδοσης των απαραίτητων εγγράφων.
Σημαντική καινοτομία αποτελεί η δυνατότητα αλλαγής εργοδότη για όσους εισέρχονται στη χώρα μέσω μετάκλησης, χωρίς να χάνουν το καθεστώς νόμιμης διαμονής τους, ενισχύοντας την κινητικότητα στην αγορά εργασίας και περιορίζοντας φαινόμενα εξάρτησης ή εκμετάλλευσης. Επιπλέον, ενισχύονται οι διακρατικές συμφωνίες με τρίτες χώρες, όπως οι Φιλιππίνες, η Αρμενία και η Αίγυπτος, ιδίως σε τομείς όπως η αγροτική παραγωγή, με τη ρητή προϋπόθεση συνεργασίας για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης.
Με το νέο πλαίσιο, το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα πιο αποτελεσματικό και λειτουργικό σύστημα νόμιμης μετανάστευσης, που θα στηρίζει την οικονομία και την αγορά εργασίας, θα αποκαθιστά την ασφάλεια δικαίου για τους νόμιμα διαμένοντες μετανάστες και ταυτόχρονα θα διατηρεί αυστηρή στάση απέναντι στην παράνομη μετανάστευση.
«Απελευθερώνουμε και επιταχύνουμε τις διαδικασίες έκδοσης και ανανέωσης αδειών διαμονής και εργασίας, με πιο απλές διαδικασίες. Η Ελλάδα παραμένει απολύτως αυστηρή απέναντι στην παράνομη μετανάστευση όμως αναδιαμορφώνει τη νόμιμη οδό για όσους θέλουν να εργαστούν καλύπτοντας τα κενά που υπάρχουν σε εργατικό δυναμικό σε τομείς όπως η αγροτική παραγωγή, οι κατασκευές και ο τουρισμός», υπογραμμίζει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Πλεύρης.
