Τα smartphones αποθηκεύουν μεγάλο όγκο προσωπικών πληροφοριών, από επαφές και μηνύματα έως φωτογραφίες και τραπεζικά δεδομένα. Η προστασία αυτών δεν είναι μόνο για τεχνολόγους αλλά για όλους τους χρήστες, ανεξάρτητα από ηλικία ή δεξιότητες. Με λίγες βασικές συνήθειες μπορείτε να μειώσετε σημαντικά τον κίνδυνο διαρροών και κακόβουλων επιθέσεων. Αυτό το άρθρο δίνει πρακτικά βήματα και παραδείγματα για την καθημερινή ασφάλεια του κινητού σας.

Ενημερώσεις λογισμικού και εφαρμογών

Η πιο απλή αλλά κρίσιμη ενέργεια για ασφάλεια είναι να κρατάτε το λειτουργικό σύστημα και τις εφαρμογές ενημερωμένα. Οι ενημερώσεις κλείνουν ευπάθειες που ανακαλύπτονται και συχνά περιλαμβάνουν κρίσιμες διορθώσεις για αποφυγή επιθέσεων. Ενεργοποιήστε τις αυτόματες ενημερώσεις στο iOS ή στο Android και, αν θέλετε έλεγχο, ελέγχετε χειροκίνητα τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.

Επίσης, αδειάστε ή απεγκαταστήστε παλιές εφαρμογές που δεν χρησιμοποιείτε, καθώς παραμελημένες εφαρμογές μπορούν να γίνουν πύλες εισόδου για κακόβουλο λογισμικό. Πριν εγκαταστήσετε νέα εφαρμογή, διαβάστε σχόλια και ελέγξτε τον εκδότη για αξιοπιστία. Χρησιμοποιείτε επίσημα καταστήματα εφαρμογών και ενεργοποιήστε λειτουργίες όπως Google Play Protect ή αντίστοιχες υπηρεσίες για πρόσθετο έλεγχο.

Ισχυροί κωδικοί και έλεγχος ταυτότητας δύο παραγόντων

Οι ισχυροί και μοναδικοί κωδικοί για κάθε υπηρεσία μειώνουν τον κίνδυνο παραβίασης από διαρροές αλλού. Χρησιμοποιήστε φράσεις-κλειδιά (passphrases) ή έναν password manager για να δημιουργήσετε και να αποθηκεύσετε πολύπλοκους κωδικούς χωρίς να τους θυμάστε. Αποφύγετε επαναχρησιμοποίηση κωδικών για σημαντικούς λογαριασμούς όπως email και τραπεζικά.

Ενεργοποιήστε τον έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA) όπου είναι διαθέσιμος, προτιμώντας εφαρμογές-επαληθευτές (π.χ. Authenticator) αντί για SMS όταν μπορείτε. Το 2FA με εφαρμογή ή φυσικό κλειδί προσφέρει πολύ καλύτερη προστασία από απλά μηνύματα κειμένου. Φυλάξτε τα backup codes σε ασφαλές μέρος, όπως σε offline σημείωση ή ασφαλές αρχείο κρυπτογραφημένο.

Διαχείριση δικαιωμάτων εφαρμογών

Πολλές εφαρμογές ζητούν πρόσβαση σε δεδομένα που δεν χρειάζονται για τη βασική λειτουργία τους, όπως πρόσβαση στις επαφές ή στο μικρόφωνο. Ελέγχετε τα δικαιώματα στις ρυθμίσεις και αφαιρείτε όσα δεν είναι απαραίτητα. Για παράδειγμα, μια εφαρμογή καιρού δεν χρειάζεται πρόσβαση στις επαφές σας.

Χρησιμοποιήστε τις επιλογές «μοριακής» πρόσβασης που προσφέρουν τα σύγχρονα λειτουργικά, επιτρέποντας πρόσβαση μόνο όταν χρησιμοποιείται η εφαρμογή. Μπορείτε να δείτε ποια apps έχουν πρόσφατα χρησιμοποιήσει ευαίσθητα δικαιώματα και να απενεργοποιήσετε πρόσβαση για όσα θεωρείτε περιττά. Αυτές οι ρυθμίσεις μειώνουν και τον κίνδυνο κατασκοπείας από κακόβουλο λογισμικό.

Κρυπτογράφηση και αντίγραφα ασφαλείας

Η κρυπτογράφηση συσκευής είναι ένα βασικό μέτρο: αν κάποιος αποκτήσει φυσική πρόσβαση στο κινητό, η κρυπτογράφηση προστατεύει τα δεδομένα. Στα περισσότερα σύγχρονα τηλέφωνα η κρυπτογράφηση είναι ενεργή από προεπιλογή, αλλά αξίζει να το επιβεβαιώσετε στις ρυθμίσεις ασφαλείας. Επίσης, ενεργοποιήστε κρυπτογραφημένα αντίγραφα ασφαλείας για επαφές, φωτογραφίες και μηνύματα.

Κάντε τακτικά αντίγραφα σε ασφαλές σημείο, όπως σε κρυπτογραφημένο cloud ή σε εξωτερικό σκληρό δίσκο που φυλάσσετε σε ασφαλές μέρος. Ελέγξτε ότι τα αντίγραφα αποκαθιστούν σωστά τα δεδομένα πριν απεγκαταστήσετε ή επαναφέρετε τη συσκευή. Η σωστή στρατηγική backup σας γλιτώνει από απώλεια δεδομένων σε περίπτωση κλοπής ή βλάβης.

Χρήση δημόσιων Wi-Fi και VPN

Τα δημόσια δίκτυα Wi‑Fi σε καφετέριες ή αεροδρόμια είναι ευάλωτα σε υποκλοπές δεδομένων και man-in-the-middle επιθέσεις. Αποφύγετε την εκτέλεση ευαίσθητων εργασιών, όπως online τραπεζικές συναλλαγές, όταν είστε συνδεδεμένοι σε αμφίβολο δίκτυο. Αν χρειαστεί να χρησιμοποιήσετε δημόσιο Wi‑Fi, προτιμήστε websites με HTTPS και αποφεύγετε εφαρμογές που επικοινωνούν χωρίς κρυπτογράφηση.

Η χρήση αξιόπιστου VPN κρυπτογραφεί την επικοινωνία σας και αυξάνει την ασφάλεια σε δημόσια δίκτυα. Επιλέξτε γνωστούς παρόχους VPN με διαφανείς πολιτικές απορρήτου και αποφύγετε δωρεάν υπηρεσίες που μπορεί να πουλάνε δεδομένα. Θυμηθείτε ότι το VPN δεν αντικαθιστά άλλες πρακτικές ασφάλειας, αλλά αποτελεί συμπλήρωμα όταν χρειάζεται.

Ασφαλής αποθήκευση και διαγραφή δεδομένων

Προστατεύστε ευαίσθητα αρχεία με κωδικό ή εφαρμογή κρυπτογράφησης και αποφύγετε την αποθήκευση σημαντικών εγγράφων χωρίς πρόσθετη προστασία. Χρησιμοποιήστε encrypted folders ή εφαρμογές που ζητούν ξεχωριστό PIN για πρόσβαση σε ιδιωτικό περιεχόμενο. Για φωτογραφίες και βίντεο που δεν θέλετε προσβάσιμα στο κοινό, ενεργοποιήστε λειτουργίες ιδιωτικού φακέλου που προσφέρεται στο λειτουργικό.

Όταν πουλάτε ή χαρίζετε το τηλέφωνο, βεβαιωθείτε ότι έχετε κάνει πλήρη επαναφορά εργοστασιακών ρυθμίσεων και έχετε διαγράψει κάρτες SIM και κάρτες μνήμης. Κάντε προηγουμένως ένα ασφαλές wipe και ελέγξτε ότι τα προσωπικά σας αρχεία δεν υπάρχουν πλέον. Αν η συσκευή έχει δυνατότητα κρυπτογράφησης, απενεργοποιήστε την μετά την επαναφορά για να σιγουρευτείτε ότι τα δεδομένα δεν είναι ανακτήσιμα.

Συμπερασματικά, η προστασία των προσωπικών δεδομένων στο smartphone απαιτεί συνδυασμό απλών συνηθειών και προσεκτικών ρυθμίσεων. Με ενημερώσεις, ισχυρούς κωδικούς, σωστή διαχείριση δικαιωμάτων, κρυπτογράφηση, ασφαλή σύνδεση και σωστή διαγραφή, μειώνετε σημαντικά τον κίνδυνο. Αφιερώστε λίγια λεπτά τώρα για να εφαρμόσετε αυτές τις πρακτικές και θα έχετε καθημερινή ασφάλεια και ηρεμία.