Η προστασία των προσωπικών δεδομένων στο διαδίκτυο δεν είναι πολυτέλεια αλλά καθημερινή ανάγκη. Κάθε λογαριασμός, μήνυμα και εφαρμογή μπορεί να αποτελέσει πιθανό σημείο εισόδου για κακόβουλους. Με μεθοδικά βήματα και μερικές απλές συνήθειες μπορείτε να μειώσετε σημαντικά τον κίνδυνο διαρροής ή κατάχρησης πληροφοριών. Το παρακάτω άρθρο δίνει πρακτικές οδηγίες και παραδείγματα που μπορείτε να εφαρμόσετε άμεσα.
Δημιουργία ισχυρών και μοναδικών κωδικών
Ένας ισχυρός κωδικός είναι βασικό μέτρο ασφάλειας αλλά συχνά υποτιμάται. Χρησιμοποιείτε μακρούς κωδικούς (τουλάχιστον 12 χαρακτήρες) που συνδυάζουν γράμματα, αριθμούς και σύμβολα, και αποφύγετε λέξεις ή ημερομηνίες που μπορούν εύκολα να μαντέψει κάποιος. Το πιο σημαντικό είναι να μην επαναχρησιμοποιείτε τον ίδιο κωδικό σε πολλαπλούς λογαριασμούς, γιατί αν ένας κωδικός διαρρεύσει, κινδυνεύουν όλα τα υπόλοιπα.
Για να διαχειριστείτε πολλούς μοναδικούς κωδικούς, χρησιμοποιήστε έναν αξιόπιστο password manager. Παραδείγματα: Bitwarden, 1Password, KeePassXC — αυτά αποθηκεύουν κωδικούς σε κρυπτογραφημένο θησαυροφυλάκιο και γεμίζουν αυτόματα τα πεδία σύνδεσης. Έτσι δεν χρειάζεται να θυμάστε εκατοντάδες κωδικούς και μειώνεται η πιθανότητα λήψης κακών πρακτικών, όπως η αποθήκευση σε σημειώσεις.
Ενεργοποίηση δύο παραγόντων ταυτοποίησης 2FA
Η ενεργοποίηση του 2FA προσθέτει ένα δεύτερο επίπεδο προστασίας, πέρα από τον κωδικό. Ακόμα κι αν κάποιος αποκτήσει τον κωδικό σας, χωρίς το δεύτερο παράγοντα (π.χ. κωδικός από εφαρμογή ή SMS) δεν μπορεί να συνδεθεί. Συνιστάται η χρήση εφαρμογών αυθεντικοποίησης αντί για SMS, καθώς τα SMS μπορούν να υποκλαπούν μέσω SIM swapping.
Χρήσιμες επιλογές για δεύτερο παράγοντα περιλαμβάνουν εφαρμογές όπως Google Authenticator, Authy ή μια hardware security key (π.χ. YubiKey). Όπου είναι διαθέσιμη, ενεργοποιήστε τη δυνατότητα πρόσβασης με κλειδί ασφαλείας για υπηρεσίες που υποστηρίζουν FIDO2. Κρατήστε σε ασφαλές μέρος τα backup codes που παρέχουν οι υπηρεσίες για την περίπτωση απώλειας πρόσβασης.
Διαχείριση ρυθμίσεων ιδιωτικότητας στα κοινωνικά δίκτυα
Τα κοινωνικά δίκτυα συλλέγουν πολύ προσωπική πληροφορία, γι’ αυτό είναι σημαντικό να ρυθμίζετε τις επιλογές ιδιωτικότητας. Ελέγξτε ποιος μπορεί να βλέπει τις αναρτήσεις σας, ποιος μπορεί να στείλει αιτήματα φιλίας και ποιες εφαρμογές τρίτων έχουν πρόσβαση στον λογαριασμό σας. Περιορίστε τις δημόσιες πληροφορίες, όπως τηλέφωνο, διεύθυνση και ημερομηνία γέννησης.
Κάντε τακτικό έλεγχο στις εφαρμογές που συνδέονται με το λογαριασμό σας και αποσυνδέστε ό,τι δεν χρησιμοποιείτε πλέον. Ρυθμίστε τον εντοπισμό τοποθεσίας και τις διαφημιστικές ρυθμίσεις ώστε να μειώσετε τη συλλογή δεδομένων για στοχευμένες διαφημίσεις. Ένα παράδειγμα: σε Facebook και Instagram απενεργοποιήστε την κοινή χρήση τοποθεσίας και τον εντοπισμό για εφαρμογές τρίτων.
Ασφαλής χρήση δημόσιων Wi Fi και VPN
Τα δημόσια δίκτυα Wi‑Fi σε καφετέριες ή αεροδρόμια είναι βολικά αλλά μη ασφαλή, επειδή η κίνηση μπορεί να παρακολουθηθεί. Αποφεύγετε την πρόσβαση σε ευαίσθητες υπηρεσίες (τράπεζες, email) όταν είστε συνδεδεμένοι σε δημόσιο Wi‑Fi. Αν χρειαστείτε πρόσβαση, χρησιμοποιήστε VPN για να κρυπτογραφήσετε τη σύνδεσή σας και να προστατεύσετε τα δεδομένα σας.
Όταν επιλέγετε VPN ελέγξτε τα εξής χαρακτηριστικά:
- Πολιτική μη τήρησης logs (no‑logs policy)
- Ισχυρή κρυπτογράφηση και πρωτόκολλα (OpenVPN, WireGuard)
- Καλές κριτικές και διαφάνεια στην εταιρεία παροχής
Ένα αξιόπιστο VPN μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο υποκλοπής δεδομένων σε δημόσια δίκτυα και προστατεύει την ιδιωτικότητά σας.
Προστασία ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και αποφυγή phishing
Το phishing παραμένει ο πιο κοινός τρόπος για απόκτηση πρόσβασης σε λογαριασμούς. Μην κάνετε κλικ σε συνδέσμους ή συνημμένα από άγνωστα ή ύποπτα email και ελέγξτε πάντα τη διεύθυνση αποστολέα. Αναζητήστε σημάδια όπως ορθογραφικά λάθη, πιεστικά μηνύματα που απαιτούν άμεση δράση ή αιτήματα για προσωπικά στοιχεία και κωδικούς.
Ενεργοποιήστε φίλτρα spam στο email σας και χρησιμοποιήστε προγράμματα που σαρώσουν συνημμένα αρχεία πριν τα ανοίξετε. Σε περιπτώσεις που ένα μήνυμα φαίνεται να προέρχεται από τράπεζα ή υπηρεσία, επισκεφτείτε τον ιστότοπο απευθείας πληκτρολογώντας τη διεύθυνση και μην ακολουθείτε συνδέσμους. Επίσης, επιβεβαιώστε την εγκυρότητα ενός αιτήματος μέσω τηλεφώνου ή επίσημου καναλιού πριν κοινοποιήσετε πληροφορίες.
Διατήρηση συσκευών και εφαρμογών ενημερωμένων
Οι ενημερώσεις λογισμικού συχνά περιλαμβάνουν διορθώσεις ασφαλείας που κλείνουν γνωστές ευπάθειες. Αφήστε τις αυτόματες ενημερώσεις ενεργοποιημένες στο λειτουργικό σύστημα, τις εφαρμογές και τους browsers για να είστε προστατευμένοι. Αγνοώντας τις ενημερώσεις εκθέτετε τη συσκευή σας σε επιθέσεις που εκμεταλλεύονται παλαιά κενά ασφαλείας.
Επιπλέον, απεγκαταστήστε εφαρμογές που δεν χρησιμοποιείτε και απενεργοποιήστε υπηρεσίες που ζητούν ανεπαρκείς άδειες πρόσβασης. Στα κινητά, ελέγξτε τα δικαιώματα εφαρμογών για πρόσβαση σε κάμερα, μικρόφωνο και τοποθεσία και περιορίστε αυτά που δεν χρειάζονται. Μικρές συνήθειες προληπτικής συντήρησης κρατούν τα δεδομένα σας ασφαλή μακροπρόθεσμα.
Συμπερασματικά, η προστασία των προσωπικών δεδομένων απαιτεί συνειδητές επιλογές και συστηματική φροντίδα. Εφαρμόστε ισχυρούς, μοναδικούς κωδικούς, ενεργοποιήστε 2FA, ρυθμίστε την ιδιωτικότητα στα κοινωνικά δίκτυα, χρησιμοποιείτε VPN σε δημόσια δίκτυα, προσέχετε το phishing και διατηρείτε τις συσκευές σας ενημερωμένες. Με αυτά τα βήματα μειώνετε δραστικά τον κίνδυνο και αποκτάτε μεγαλύτερο έλεγχο στην ψηφιακή σας ζωή.
