Στον ψηφιακό κόσμο που ζούμε, τα προσωπικά δεδομένα αποτελούν πολύτιμο αγαθό και ταυτόχρονα ευάλωτο στόχο. Η σωστή προστασία δεν είναι αποκλειστικά τεχνικό θέμα αλλά συνδυασμός γνώσης, απλών συνηθειών και χρήσης κατάλληλων εργαλείων. Σκοπός αυτού του οδηγού είναι να δώσει πρακτικές συμβουλές που μπορείτε να εφαρμόσετε άμεσα για να μειώσετε τον κίνδυνο παραβίασης προσωπικών πληροφοριών.

Κατανόηση των προσωπικών δεδομένων

Πριν δράσετε, είναι σημαντικό να ξέρετε τι θεωρείται προσωπικό δεδομένο: όνομα, διεύθυνση, αριθμός κινητού, στοιχεία τραπεζικού λογαριασμού, αλλά και ψηφιακά ίχνη όπως ενέργειες σε ιστότοπους. Κάποια δεδομένα είναι «ευαίσθητα» και χρήζουν επιπλέον προστασίας, όπως ιατρικές πληροφορίες ή εθνικοί αριθμοί ταυτότητας.

Κάντε έναν απολογισμό των πληροφοριών που μοιράζεστε διαδικτυακά και σκεφτείτε ποια μπορούν να αφαιρεθούν ή να περιοριστούν. Η μείωση της «ψηφιακής παρουσίας» μειώνει και την πιθανότητα στοχοποίησης από επιτήδειους.

Ισχυροί κωδικοί και διαχείριση κωδικών

Ένας ισχυρός κωδικός πρέπει να είναι τουλάχιστον 12 χαρακτήρων, να περιέχει γράμματα (κεφαλαία και πεζά), αριθμούς και ειδικούς χαρακτήρες. Αποφύγετε εύκολα μνημονεύσιμες φράσεις, ημερομηνίες γενεθλίων ή κοινές λέξεις που μαντεύονται εύκολα.

Χρησιμοποιήστε διαχειριστή κωδικών για να αποθηκεύετε με ασφάλεια μοναδικούς κωδικούς ανά λογαριασμό. Παραδείγματα καλών πρακτικών:

• Ενεργοποιήστε τον διαχειριστή κωδικών στο πρόγραμμα περιήγησης ή χρησιμοποιήστε εφαρμογές όπως Bitwarden ή 1Password
• Μην αποθηκεύετε κωδικούς σε σημειωματάρια ή μη κρυπτογραφημένα αρχεία

Διπλός έλεγχος ταυτότητας (2FA)

Ο διπλός έλεγχος ταυτότητας προσθέτει ένα δεύτερο επίπεδο ασφαλείας πέρα από τον κωδικό και είναι από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης. Προτιμήστε εφαρμογές αυθεντικοποίησης (π.χ. Google Authenticator, Authy) αντί για SMS, καθώς τα SMS μπορούν να υποκλαπούν με SIM swap επιθέσεις.

Ενεργοποιήστε 2FA σε κάθε δυνατό λογαριασμό: email, κοινωνικά δίκτυα, τράπεζες και υπηρεσίες cloud. Φυλάξτε τα backup codes σε ασφαλές μέρος (εκτυπωμένα ή σε ασφαλές ψηφιακό θησαυροφυλάκιο) για περίπτωση που χάσετε πρόσβαση στο κινητό σας.

Προστασία συσκευών και δικτύου

Κρατήστε τα λειτουργικά συστήματα και τις εφαρμογές ενημερωμένα, καθώς οι ενημερώσεις κλείνουν ευπάθειες που εκμεταλλεύονται οι επιτιθέμενοι. Ενεργοποιήστε antivirus/antimalware και firewall, ειδικά σε Windows, και κάνετε τακτικό σκανάρισμα.

Προστατέψτε το οικιακό σας δίκτυο: αλλάξτε τον προεπιλεγμένο κωδικό του router, ενεργοποιήστε WPA2/3 κρυπτογράφηση και εξετάστε τη χρήση VPN όταν συνδέεστε σε δημόσια Wi‑Fi. Για τηλεργασία, χρησιμοποιήστε ξεχωριστό δίκτυο επισκεπτών για επισκέπτες ή συσκευές με χαμηλή ασφάλεια.

Προσοχή στα κοινωνικά δίκτυα και στην κοινή χρήση

Οι ρυθμίσεις απορρήτου στα κοινωνικά δίκτυα καθορίζουν ποιος βλέπει τις πληροφορίες σας — ελέγξτε τα προφίλ σας και περιορίστε τα κοινόχρηστα δεδομένα. Αποφύγετε να δημοσιεύετε ευαίσθητες πληροφορίες όπως η διεύθυνση κατοικίας ή λεπτομέρειες ταξιδιών που δείχνουν ότι λείπετε από το σπίτι.

Σκεφτείτε δύο φορές πριν αποδεχτείτε αιτήματα φιλίας ή να κάνετε κλικ σε συνδέσμους από άγνωστους χρήστες. Οι phishing επιθέσεις συχνά ξεκινούν από ψευδείς προφίλ ή παραπλανητικά μηνύματα που ζητούν πρόσβαση ή προσωπικά δεδομένα.

Τι να κάνετε σε περίπτωση παραβίασης

Αν υποψιαστείτε παραβίαση λογαριασμού, αλλάξτε άμεσα τον κωδικό και ενεργοποιήστε 2FA αν δεν είναι ήδη ενεργό. Ελέγξτε την πρόσφατη δραστηριότητα του λογαριασμού και αποσυνδέστε συσκευές που δεν αναγνωρίζετε.

Ενημερώστε τράπεζες και πάροχους υπηρεσιών εάν έχουν διαρρεύσει οικονομικά δεδομένα και προχωρήστε σε κατάψυξη πιστωτικών αρχείων αν χρειάζεται. Τέλος, αναφέρετε το περιστατικό στην πλατφόρμα που παραβιάστηκε και, αν υπάρχει σοβαρή διαρροή, εξετάστε την υποβολή αναφοράς στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων.

Η προστασία των προσωπικών δεδομένων στο διαδίκτυο απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση και απλές αλλά σταθερές συνήθειες. Εφαρμόζοντας τα βήματα που περιγράψαμε — ισχυροί κωδικοί, 2FA, ενημερώσεις, επιτήρηση κοινωνικών δικτύων και γρήγορα αντίμετρα — μειώνετε δραστικά τον κίνδυνο παραβίασης. Η επένδυση λίγων λεπτών για να ενισχύσετε την ασφάλειά σας σήμερα μπορεί να σας γλυτώσει από πολύ μεγαλύτερα προβλήματα αύριο.