Την περίοδο που η Ουκρανία προσπαθεί να διατηρήσει σταθερή τη διεθνή στήριξη απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα, ένα νέο σκάνδαλο διαφθοράς δημιουργεί έντονες ανησυχίες στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, με τους συμμάχους του Κιέβου να ζητούν ξεκάθαρες απαντήσεις για τον τρόπο με τον οποίο δαπανάται η διεθνής βοήθεια.

Σύμφωνα με το Politico, η ΕΕ αναζητά πλέον διαβεβαιώσεις από την Ουκρανία σχετικά με τη μελλοντική οικονομική στήριξη προς τη χώρα, μετά τις αποκαλύψεις μιας εκτεταμένης έρευνας διαφθοράς που αποκάλυψε ένα σύστημα μίζας ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων, συνδεδεμένο με τον ενεργειακό τομέα.

Όπως σημειώνει ο ιστότοπος, οι ουκρανικές υπηρεσίες κατά της διαφθοράς αποκάλυψαν ότι ορισμένοι στενοί συνεργάτες του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι φέρονται να εμπλέκονται στο κύκλωμα, γεγονός που τον οδήγησε στην επιβολή κυρώσεων εις βάρος πρώην επιχειρηματικού του συνεργάτη και στην αποπομπή αρκετών ανώτερων υπουργών.

Διχασμός

Οι αποκαλύψεις, όπως αναφέρει το Politico, έχουν διχάσει τους Ευρωπαίους εταίρους του Κιέβου.

Για πολλούς, η εξέλιξη θεωρείται θετικό δείγμα ότι οι ουκρανικοί μηχανισμοί κατά της διαφθοράς συνεχίζουν να δρουν ανεξάρτητα. Άλλοι, ωστόσο, ζητούν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για να διασφαλιστεί ότι δεν θα επαναληφθούν ανάλογα περιστατικά.

«Η ενδημική διαφθορά» που αποκαλύφθηκε από την έρευνα είναι «αποκρουστική» και «δεν θα βοηθήσει» τη διεθνή εικόνα της χώρας, δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ, σύμφωνα με το Politico, επισημαίνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα χρειαστεί «σίγουρα να επανεξετάσει τον τρόπο» με τον οποίο δαπανά χρήματα στον ενεργειακό τομέα της Ουκρανίας.

Ο αξιωματούχος πρόσθεσε ότι στο μέλλον «η Ουκρανία θα πρέπει να δώσει μεγαλύτερη προσοχή και διαφάνεια ως προς τον τρόπο που δαπανά τα χρήματα».

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε την Πέμπτη, έπειτα από τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ζελένσκι: «Περιμένουμε η Ουκρανία να συνεχίσει με τα μέτρα κατά της διαφθοράς και τις μεταρρυθμίσεις στη χώρα της».

Ένας ακόμη Ευρωπαίος κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Ζελένσκι «πρέπει να καθησυχάσει τους πάντες, πιθανότατα με ένα σχέδιο για το πώς θα διορθωθεί το ζήτημα της διαφθοράς».

Σκάνδαλο

Όπως τονίζει το Politico, το σκάνδαλο ξέσπασε σε μια εξαιρετικά κρίσιμη χρονική στιγμή για την Ουκρανία, η οποία αντιμετωπίζει ένα δημοσιονομικό κενό 41 δισεκατομμυρίων ευρώ για το επόμενο έτος, ενώ τα κράτη-μέλη της ΕΕ παραμένουν διχασμένα ως προς την αποδέσμευση δανείου 140 δισ. ευρώ προς το Κίεβο από παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.

Τα ουκρανικά υπουργεία Εξωτερικών και Ενέργειας δεν απάντησαν στο αίτημα του Politico για σχόλιο.

Ωστόσο, την Τετάρτη ο Ζελένσκι δήλωσε ότι «πρέπει να υπάρχει μέγιστη ακεραιότητα στον ενεργειακό τομέα, σε απολύτως όλες τις διαδικασίες», προσθέτοντας: «Υποστηρίζω κάθε έρευνα που διεξάγεται από τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου και κατά της διαφθοράς».

Υπερασπιστές της Ουκρανίας τονίζουν ότι η έρευνα περιορίζεται σε μία μόνο εταιρεία και ότι οι διεθνείς υποστηρικτές δεν θα πρέπει να τιμωρήσουν συνολικά τον ενεργειακό τομέα. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένοι σύμμαχοι ζητούν να συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις.

Μέχρι στιγμής, η έρευνα έχει επικεντρωθεί κυρίως στην Energoatom, την κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας της Ουκρανίας, κατηγορώντας επτά στελέχη της ότι χειραγώγησαν συμβάσεις ώστε να αποσπούν μίζες 10% έως 15% της αξίας των έργων. «Θα υπάρξει κάθαρση και επανεκκίνηση της διοίκησης της Energoatom», δήλωσε ο Ζελένσκι την Τετάρτη.

Το Politico σημειώνει ότι, μέχρι στιγμής, το σκάνδαλο -το σοβαρότερο που έχει πλήξει τον Ζελένσκι από το 2019- δεν έχει οδηγήσει τους συμμάχους να απειλήσουν με διακοπή της βοήθειας.

Την Πέμπτη, η ΕΕ επιβεβαίωσε ότι θα διαθέσει επιπλέον 6 δισ. ευρώ σε νέα βοήθεια προς την Ουκρανία. Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, η Εσθονία ενέκρινε επίσημα πρόσθετη χρηματοδότηση 150.000 ευρώ για τον ενεργειακό τομέα του Κιέβου, ενώ η Γερμανία εξετάζει πρόσθετη ενίσχυση 3 δισ. ευρώ για το επόμενο έτος.

Καθώς οι σύμμαχοι συναντήθηκαν στο G7 την Τετάρτη και στη Διάσκεψη Επενδύσεων ΕΕ–Ουκρανίας στη Βαρσοβία την Πέμπτη, προσπάθησαν να δείξουν ενιαίο μέτωπο.

Ανησυχία

Πίσω από κλειστές πόρτες, όπως μεταφέρει το Politico, Ευρωπαίοι υποστηρικτές του Κιέβου ανησυχούν ότι η υπερβολική δημόσια κριτική θα ενισχύσει την επιχειρηματολογία χωρών που θέλουν να υπονομεύσουν την Ουκρανία και τις φιλοδοξίες της να ενταχθεί στην ΕΕ.

Την Πέμπτη, ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν υποστήριξε στα social media ότι «ένα πολεμικό μαφιόζικο δίκτυο με αμέτρητους δεσμούς με τον πρόεδρο Ζελένσκι έχει αποκαλυφθεί», προσθέτοντας: «Αυτό είναι το χάος στο οποίο η ελίτ των Βρυξελλών θέλει να ρίξει τα χρήματα των Ευρωπαίων φορολογουμένων».

Ένας διπλωμάτης της ΕΕ σχολίασε στο Politico ότι «με το να υπογραμμίζουν τα σκάνδαλα διαφθοράς, δίνουν απλώς “πυρομαχικά” σε όσους, όπως η Ουγγαρία, λένε πως είναι ένα διεφθαρμένο έθνος».

Ένας δεύτερος διπλωμάτης συμπλήρωσε: «Όσοι είναι αντίθετοι στην Ουκρανία, θα το εκμεταλλευτούν στο έπακρο».

Πρώην ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος ανέφερε, σύμφωνα με το Politico, ότι αναμένει από τις Βρυξέλλες να αυστηροποιήσουν τους όρους χρηματοδότησης και να την καταστήσουν πιο εξαρτημένη από μεταρρυθμίσεις. «Όμως το γενικό ταμπού της δημόσιας κριτικής προς την Ουκρανία θα παραμείνει», είπε

Ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισημαίνουν στο Politico ότι υπάρχει ακόμη μακρύς δρόμος μέχρι την εξάλειψη της διαφθοράς στον ουκρανικό ενεργειακό τομέα. Δύο διπλωμάτες της ΕΕ και δύο κυβερνητικοί αξιωματούχοι είπαν ότι η Ουκρανία θα πρέπει στο εξής να καταστήσει τον ενεργειακό τομέα πιο διαφανή και να δώσει διαβεβαιώσεις ότι τα ευρωπαϊκά κονδύλια θα χρησιμοποιούνται ορθά.