Ο Φαμπρίς Λεμάν εντοπίζει τον στόχο του να βγαίνει από το σπίτι του σε προάστιο του Παρισιού, στην Γαλλία με τα ρούχα της δουλειάς. Τον ακολουθεί προσπαθώντας να γίνει ένα με το πλήθος που κατευθύνεται στο κέντρο της πόλης.

Ιδιωτικός ντετέκτιβ από το 1994, αναλαμβάνει όλο και περισσότερες υποθέσεις παρακολούθησης εργαζομένων σε επιχειρήσεις, όπως ο χρηματοπιστωτικός τομέας, ο οποίος θεωρείται ένας από εκείνους, όπου γίνεται κατάχρηση της αναρρωτικής άδειας.

Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί πόσο εκτεταμένο είναι το φαινόμενο της αδικαιολόγητης απουσίας από τον εργασιακό χώρο στη Γαλλία, αλλά ειδικοί λένε ότι το φαινόμενο παρουσιάζει αυξητική τάση παράλληλα με μια αύξηση 60% στις αναρρωτικές άδειες από το 2012, η οποία σήμερα κοστίζει πάνω από 10 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως–ένα ποσό το οποίο επιβαρύνει σημαντικά την οικονομία της χώρας που αντιμετωπίζει χρόνια δημοσιονομική κρίση.

Ο πρώην Πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού, ο οποίος πολύ πρόσφατα αναγκάστηκε να παραιτηθεί έπειτα από τις προτάσεις του για μείωση του μεγαλύτερου ελλείμματος στην ευρωζώνη, είχε ασχοληθεί με το αυξανόμενο κόστος της αναρρωτικής άδειας στη χώρα στο πλαίσιο ενός σχεδίου του να ψαλιδίσει πέντε δισεκατομμύρια ευρώ σε υγειονομικές δαπάνες από τον προϋπολογισμό του 2026. Είχε επίσης δεσμευτεί να πατάξει την απάτη.

Χρήματα ή απιστία

Ο φορέας δημόσιας ασφάλισης υγείας στη Γαλλία λέει ότι απέτρεψε απάτες με αναρρωτικές άδειες ύψους 42 εκατομμυρίων ευρώ, ποσό υπερδιπλάσιο από το αντίστοιχο συνολικό ποσό του 2023.

Ο αριθμός αυτός δύσκολα αντανακλά την ακριβή έκταση του προβλήματος καθώς ο φορέας ξεκίνησε να αυστηροποιεί τους ελέγχους του κατά της απάτης το 2022 και πολλοί έλεγχοι πραγματοποιούνται από ιδιωτικούς ερευνητές που έχουν προσληφθεί από ιδιωτικές εταιρείες οι οποίες υποπτεύονται τη συμπεριφορά των υπαλλήλων τους.

Το Reuters μίλησε με πέντε ιδιωτικούς ερευνητές και όλοι τους είπαν ότι η απάτη με τις αναρρωτικές άδειες γνωρίζει άνθηση–σε τέτοιο βαθμό μάλιστα που κάποιοι από αυτούς έχουν εγκαταλείψει τις συνήθεις υποθέσεις, όπως οι εξωσυζυγικές σχέσεις, για να επικεντρωθούν αποκλειστικά στην παρακολούθηση εργαζομένων που θεωρούνται ύποπτοι ότι κάνουν χρήση αναρρωτικής άδειας χωρίς λόγο.

Ο ντετέκτιβ Μπατίστ Πανό δήλωσε ότι τα συμβόλαιά του που συνδέονται με ύποπτες αναρρωτικές άδειες έχουν υπερδιπλασιαστεί κατά την τελευταία τετραετία.

Όπως εξηγεί ο Λεμάν, ένας από τους “στόχους” του ήταν ύποπτος ότι εργαζόταν για αντίπαλη εταιρεία, ενώ άλλοι χρησιμοποιούσαν την αναρρωτική τους άδεια για να ιδρύσουν δικές τους εταιρείες.

Ο συνεργάτης του Λεμάν, ο Πατρίς Λεμπέκ, ο οποίος προσλήφθηκε για να πραγματοποιήσει την έρευνα στο Παρίσι, λέει ότι έχει δει ανθρώπους να δηλώνουν ασθένεια και να πηγαίνουν κατευθείαν στο αεροδρόμιο για να φύγουν για διακοπές.

“Είτε πρόκειται για τον εργασιακό χώρο είτε για ένα παντρεμένο ζευγάρι, πάντα καταλήγει σε δύο πράγματα: χρήματα ή απιστία”, δηλώνει χαρακτηριστικά.

Τρία χρόνια με επιδόματα

Η γαλλική κοινωνική ασφάλιση καταβάλλει έως και 41,47 ευρώ ημερησίως σε υπαλλήλους με αναρρωτική άδεια, για μέγιστη χρονική διάρκεια τριών ετών.

Ωστόσο, οι εργοδότες συμπληρώνουν το μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου του μισθού για μια προκαθορισμένη χρονική περίοδο.

Έκθεση του 2024 της Γενικής Επιθεώρησης Οικονομικών διαπίστωσε ότι οι υπάλληλοι στο γαλλικό δημόσιο έλαβαν 14,5 ημέρες αναρρωτικής άδειας το 2022, ενώ εκείνοι του ιδιωτικού τομέα 11,7 ημέρες.

Στη Γερμανία, όπου τα επιδόματα είναι επίσης γενναιόδωρα, οι εργαζόμενοι έλαβαν 14,8 ημέρες αναρρωτικής άδειας, κατά μέσο όρο, το 2024, σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία.

Σε ομιλία του τον Ιούλιο ο Μπαϊρού είπε ότι οι έλεγχοι αποκάλυψαν πως οι μισές αναρρωτικές άδειες που ξεπερνούσαν τους 18 μήνες ήταν αδικαιολόγητες, χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.

“Αυτό είναι απαράδεκτο σε μια χώρα σαν τη δική μας και σε αυτή την περίοδο που ζούμε”, έλεγε τότε.

Ο ιδιωτικός ερευνητής Μπρουνό Μπουαβάν λέει ότι οι κυβερνητικές δεσμεύσεις να παταχθεί η απάτη–όπως να στοχοθετηθούν οι γιατροί που χορηγούν αδικαιολόγητες αναρρωτικές άδειες–είναι “ανοησίες” καθώς οι παρατυπίες σπανίως τιμωρούνται.

Όπως εξηγεί, είχε προσληφθεί από μια μεγάλη εταιρεία δημόσιων μεταφορών, σε ένα τμήμα της οποίας το 30% των υπαλλήλων βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια.

“Στοιχειοθετήσαμε υποθέσεις, βρήκαμε εκείνους που εργάζονται αλλού, κανένας δεν τιμωρήθηκε. Ο πελάτης δεν μας προσέλαβε ξανά, μας είπε: είναι άσκοπο, δεν μπορούμε να τους απολύσουμε”, εξηγεί ο ίδιος, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Παρά τις μεταρρυθμίσεις στις αρχές της προεδρίας του Εμανουέλ Μακρόν που καθιστούσαν ευκολότερες τις προσλήψεις και τις απολύσεις εργαζομένων, ο ιδιωτικός ερευνητής Νταβίντ Λιομπάρ θεωρεί ότι οι Γάλλοι εργαζόμενοι εξακολουθούν να απολαμβάνουν υπερβολική προστασία απομυζώντας δυναμισμό από την αγορά εργασίας.

Φαντασιοπληξίες η εκτεταμένη απάτη

Οι απουσίες αυξήθηκαν μετά την πανδημία της COVID, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία. Η “κουλτούρα της επιχείρησης” που υπάρχει στη Γαλλία δεν βοηθάει, λένε ειδικοί.

“Εχουμε αυξανόμενη εργασιακή πίεση και ένα πολύ κάθετο, αυταρχικό τρόπο διαχείρισης στη Γαλλία που πλέον δεν ταιριάζει με την ανάγκη των υπαλλήλων για ενσυναίσθηση και συλλογική αλλαγή. Το σύστημα είναι καταπιεστικό”, λέει ο οικονομολόγος Ζαν-Κλοντ Ντελζέν.

Από την πλευρά της, η Σαμπρινά Αλί Μπεναλί, μια γιατρός στο τμήμα επειγόντων περιστατικών, η οποία συνυπέγραψε τις προτάσεις για το σύστημα υγείας του αριστερού κόμματος “Ανυπότακτη Γαλλία”, έχει αντίθετη άποψη πάντως.

Απορρίπτει την εικόνα που παρουσιάζουν κάποιες εταιρείες για τους υπαλλήλους τους, ότι αντιμετωπίζονται με υπερβολική επιείκεια. Παρότι κάποιοι προσφεύγουν σε εκείνη ζητώντας αναρρωτική άδεια, η ίδια εκτιμά ότι τα περί εκτεταμένης απάτης είναι “φαντασιοπληξίες”.