Το «πείραμα του μικρού Άλμπερτ» θεωρείται ένα από τα πιο ανήθικα και αμφιλεγόμενα ψυχολογικά πειράματα στην ιστορία, καθώς ο ψυχολόγος John B.
Watson και η βοηθός του Rosalie Rayner προκάλεσαν τεχνητό φόβο σε ένα εννιάμηνο βρέφος, τον Άλμπερτ Β., μέσω της κλασικής εξαρτημένης μάθησης.
Το παιδί εκτέθηκε σε διάφορα αντικείμενα, αλλά ο φόβος δημιουργήθηκε όταν ο Watson συνδύασε την παρουσία ενός λευκού αρουραίου με έναν δυνατό θόρυβο.
Η ταυτότητα του Άλμπερτ παραμένει αμφιλεγόμενη, με δύο διαφορετικές θεωρίες να προτείνουν διαφορετικά πρόσωπα. Το πείραμα έχει κατακριθεί έντονα για την έλλειψη ηθικών περιορισμών και την ψυχολογική κακοποίηση που υπέστη το παιδί.
Πιο αναλυτικά
Το «πείραμα του μικρού Άλμπερτ» θεωρήθηκε το «πιο ανήθικο» και «αμφιλεγόμενο» ψυχολογικό πείραμα στην ιστορία, στο οποίο αποδέκτης ήταν ένα μωρό μόλις εννέα μηνών.
Η επιστήμη και η ψυχολογία στις πρώτες τους ημέρες χαρακτηρίζονταν από ελάχιστους ηθικούς περιορισμούς. Πολλά πειράματα που πραγματοποιήθηκαν εκείνη την εποχή θα ήταν αδιανόητα σήμερα.
Το 1919-1920, ένας ψυχολόγος αποφάσισε να εφαρμόσει μια μέθοδο σε ένα βρέφος, οδηγώντας σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα πειράματα όλων των εποχών.
Ο ψυχολόγος John B. Watson και η βοηθός του Rosalie Rayner πραγματοποίησαν ένα πείραμα με στόχο να δημιουργήσουν φόβο σε ένα εννιάμηνο βρέφος, γνωστό ως Άλμπερτ Β. Το παιδί εκτέθηκε αρχικά σε διάφορα αντικείμενα, όπως ένα κουνέλι, έναν πίθηκο, έναν λευκό αρουραίο και φλεγόμενες εφημερίδες. Επειδή δεν τα είχε ξαναδεί, δεν έδειξε κανένα σημάδι φόβου.
Ωστόσο, ο Watson ήθελε να αλλάξει αυτή τη φυσική του αντίδραση.
Την επόμενη φορά που ο λευκός αρουραίος εμφανίστηκε μπροστά στον Άλμπερτ, ο Watson χτύπησε δυνατά έναν μεταλλικό σωλήνα με ένα σφυρί, προκαλώντας έντονο τρόμο στο παιδί, κάνοντάς το να κλαίει. Αυτό επαναλήφθηκε πολλές φορές, μέχρι που μόνο η παρουσία του αρουραίου ήταν αρκετή για να κάνει τον Άλμπερτ να ξεσπάσει σε κλάματα.
Το πείραμα έγινε γνωστό ως το «Πείραμα του Μικρού Άλμπερτ», καθώς ο Watson ήθελε να αποδείξει ότι ο φόβος μπορεί να δημιουργηθεί μέσω της κλασικής εξαρτημένης μάθησης. Η τύχη του παιδιού που υποβλήθηκε σε αυτή την ψυχολογική κακοποίηση παρέμενε άγνωστη για χρόνια.
Ο ερευνητής Hall Beck από το Πανεπιστήμιο Appalachian State ισχυρίστηκε ότι το πραγματικό όνομα του Άλμπερτ ήταν Douglas Merritte, γιος μιας υπαλλήλου του νοσοκομείου Johns Hopkins. Πέθανε σε ηλικία έξι ετών από υδροκεφαλία, μια πάθηση που πιθανώς του προκαλούσε τύφλωση κατά διαστήματα.
Ωστόσο, ο ψυχολόγος Russ Powell και η ομάδα του από το Πανεπιστήμιο MacEwan στον Καναδά είχαν διαφορετική άποψη. Πίστευαν ότι ο Άλμπερτ ήταν στην πραγματικότητα ο William Albert Barger, ο οποίος γεννήθηκε την ίδια μέρα στο ίδιο νοσοκομείο.
Ο William έζησε μια μακρά και ευτυχισμένη ζωή πριν πεθάνει το 2007. Αν ήταν πράγματι εκείνος το υποκείμενο του πειράματος, δεν θυμόταν τίποτα από αυτό, αν και είχε φοβία προς τα ζώα σε όλη του τη ζωή.
Ανεξάρτητα από το ποιος ήταν τελικά ο Άλμπερτ, το πείραμα έχει κατακριθεί έντονα ως ανήθικο, καθώς επέβαλε φόβο σε ένα παιδί χωρίς τη δυνατότητα αποκατάστασης του τραύματος.
