Κοντά στο Ασουάν, ο Νείλος ελίσσεται μέσα από βραχώδεις σχηματισμούς χιλιετιών, όπου μια ομάδα ερευνητών ανακάλυψε μια εξαιρετική βραχογραφία που μπορεί να απεικονίζει ένα μέλος της άρχουσας ελίτ κατά τις πρώτες ημέρες του αιγυπτιακού κράτους, μια βασική περίοδο που έθεσε τα θεμέλια για αυτό που αργότερα θα γινόταν ένας από τους πιο σημαντικούς πολιτισμούς στην ιστορία.
Η βραχογραφία, σχολαστικά σκαλισμένη στον βράχο, δείχνει μια διακοσμημένη βάρκα που σύρεται από πέντε ανθρώπινες φιγούρες, ενώ μια έκτη φιγούρα, όρθια, κινεί τη βάρκα με ένα κουπί.
Αλλά αυτό που έχει τραβήξει ιδιαίτερα την προσοχή των ειδικών είναι η παρουσία ενός καθισμένου χαρακτήρα πάνω σε μια κατασκευή που οι ερευνητές ερμηνεύουν ως παλακάν , ένα σύμβολο κοινωνικής θέσης που προορίζεται για άτομα υψηλού βαθμού.
Η μορφή απεικονίζεται με επίμηκες πηγούνι που θυμίζει τις ψεύτικες γενειάδες που φορούσαν οι Αιγύπτιοι βασιλιάδες από την εποχή της Πρώτης Δυναστείας, ένα σημάδι ότι αυτή η χαρακτική θα μπορούσε να είναι μια από τις πρώτες αναπαραστάσεις ενός ηγεμόνα ή ευγενή στο πλαίσιο της πολιτικής ενοποίησης της κοιλάδας του Νείλου.
Το τέλος της 4ης χιλιετίας π.Χ. ήταν μια εποχή ριζικών μετασχηματισμών στην Αίγυπτο, που χαρακτηρίστηκε από την ενοποίηση των διάσπαρτων κοινοτήτων κατά μήκος του Νείλου υπό μια κεντρική εξουσία, μια διαδικασία που κορυφώθηκε με τη βασιλεία του Νάρμερ , ο οποίος θεωρείται από πολλούς Αιγυπτιολόγους ο πρώτος Φαραώ γύρω στο 3100 π.Χ. Ωστόσο, οι μηχανισμοί που οδήγησαν στο σχηματισμό του αιγυπτιακού κράτους παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ένα μυστήριο.
Ο σχηματισμός του κράτους στην αρχαία Αίγυπτο και οι διαδικασίες που τον κατέστησαν δυνατό παραμένουν δύσκολο να κατανοηθούν , εξηγεί ο Δρ. Dorian Vanhulle, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και ερευνητής στο Musée du Malgré-Tout. Η βραχογραφία από την Κάτω Κοιλάδα του Νείλου έχει τη δυνατότητα να μας βοηθήσει να εντοπίσουμε και να αναλύσουμε τις πρώτες μορφές πολιτικής εξουσίας σε αυτήν την περιοχή, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο το τοπίο χρησιμοποιήθηκε για την έκφραση και την εδραίωση της εξουσίας. Ωστόσο, τα σχετικά παραδείγματα είναι λιγοστά.
Γι’ αυτόν τον λόγο η ανακάλυψη αυτής της βραχογραφίας είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς βρίσκεται σε αξιοσημείωτη κατάσταση διατήρησης και η εικονογραφία του φαίνεται να αντανακλά ένα μήνυμα εξουσίας και ιεραρχίας σε μια εποχή που οι αιγυπτιακές πολιτικές δομές άρχιζαν να διαμορφώνονται.
Μία από τις πιο εντυπωσιακές πτυχές της χαρακτικής είναι η παρουσία της βάρκας, ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στην προδυναστική και πρωτοδυναστική τέχνη (περίπου μεταξύ 4500 και 3085 π.Χ.). Οι βάρκες είναι από τα πιο συχνά επαναλαμβανόμενα μοτίβα στην αιγυπτιακή εικονογραφία , σημειώνει ο Vanhulle. Στις περιόδους που προηγήθηκαν της Φαραωνικής Αιγύπτου, η βάρκα δεν ήταν απλώς ένα μέσο μεταφοράς, αλλά ένα σύμβολο φορτωμένο με σύνθετες ιδεολογικές και συμβολικές έννοιες.
Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Antiquity , αποκαλύπτουν ότι η βραχογραφία δημιουργήθηκε κατά τη μετάβαση μεταξύ της Πρωτοδυναστικής και της Πρώιμης Δυναστικής περιόδου – δηλαδή, ακριβώς τη στιγμή που το αιγυπτιακό κράτος άρχιζε να εδραιώνεται, αιώνες πριν από την κατασκευή των πυραμίδων .
Το ύφος της χαρακτικής παρουσιάζει αξιοσημείωτες ομοιότητες με την επίσημη εικονογραφία που δημιουργήθηκε στο τέλος της Πρωτοδυναστικής περιόδου, συμπεριλαμβανομένης της βασιλείας του Νάρμερ. Η καθιστή μορφή, με το προεξέχον πηγούνι της, παραπέμπει σε μεταγενέστερες αναπαραστάσεις των Φαραώ , γεγονός που ενισχύει την υπόθεση ότι πρόκειται για άτομο που ανήκει στην άρχουσα ελίτ.
Η τέχνη των βράχων ως εργαλείο δύναμης
Η ποιότητα της χαρακτικής δεν φαίνεται να είναι έργο ερασιτέχνη καλλιτέχνη, αλλά μάλλον πρέπει να είχε ανατεθεί από μια αναδυόμενη πολιτική εξουσία, ως βασικό εργαλείο για τη μετάδοση μηνυμάτων εξουσίας σε ένα τοπίο που κυριαρχείται ολοένα και περισσότερο από ιεραρχικές δομές.
Δείτε ΦΩΤΟ ΕΔΩ
