Η απόφαση του Ισραήλ να ξεκινήσει την επιχείρηση «Rising Lion», στοχεύοντας τις στρατιωτικές και πυρηνικές υποδομές του Ιράν, εντάσσεται στη συνεχιζόμενη στρατηγική που έχει υιοθετήσει εδώ και χρόνια ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και η οποία ενισχύθηκε μετά τις σφαγές που διέπραξε η Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, σχολιάζει η εφημερίδα Le Monde.

Η στρατηγική αυτή είχε ξεκινήσει ήδη από το 2010 με την ανάπτυξη του ιού Stuxnet, ο οποίος έπληξε τους ιρανικούς φυγοκεντρητές και έτσι επιβράδυνε το πυρηνικό τους πρόγραμμα. Επιπλέον, με την πάροδο των ετών, είχαν δολοφονηθεί και αρκετοί επιστήμονες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα. Παρόλο που αυτές οι επιχειρήσεις δεν έχουν επισήμως αναληφθεί, για όλες τα βλέμματα στράφηκαν προς το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η απάντηση στην 7η Οκτωβρίου, με ταυτόχρονη καταγγελία του ρόλου της Τεχεράνης, είχε στόχο την καταστροφή των υποδομών της Χαμάς, τον αποκεφαλισμό της ηγεσίας της και στη συνέχεια την επίθεση στη Χεζμπολάχ, τη σιιτική λιβανέζικη οργάνωση, ενώ βομβαρδίζονταν τακτικά και στρατιωτικές βάσεις στη Συρία, ιδιαίτερα μετά την πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ Αλ Άσαντ [στις 8 Δεκεμβρίου 2024]. Στόχος ήταν να πληγεί και να αποδυναμωθεί ο «άξονας της αντίστασης» που στηρίζεται από το Ιράν.

Έτσι, τον Απρίλιο του 2024, το Ισραήλ εξαπέλυσε επιχείρηση κατά του ιρανικού προξενείου στη Δαμασκό, γεγονός που προκάλεσε ιρανικά αντίποινα κατά του ισραηλινού εδάφους, και νέα αντίποινα τον Οκτώβριο, μετά τη δολοφονία του γενικού γραμματέα της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα [στις 27 Σεπτεμβρίου]. Οι ιρανικές απαντήσεις τότε θεωρήθηκαν «μετρημένες», καθώς η Τεχεράνη δεν θέλει να διακινδυνεύσει έναν πόλεμο από τον οποίο θα έβγαινε χαμένη.

Ανησυχία στις σουνιτικές χώρες

Το Ισραήλ είχε ξεκαθαρίσει πως δεν θα δεχτεί σε καμία περίπτωση την απόκτηση πυρηνικών όπλων από οποιαδήποτε χώρα της περιοχής — ο πυρηνικός αντιδραστήρας Osirak στο Ιράκ, που είχε κατασκευαστεί με τη βοήθεια της Γαλλίας, βομβαρδίστηκε τον Ιούνιο του 1981, σημειώνει η Agnès Levallois, στην Le Monde. Ο Νετανιάχου επαναλαμβάνει διαρκώς ότι είναι αδιανόητο να αποκτήσει το Ιράν πυρηνικές δυνατότητες, ακόμα και για ειρηνικούς σκοπούς. Αυτός είναι και ο λόγος που είχε αντιταχθεί στη συμφωνία που υπέγραψε το 2015 ο Μπαράκ Ομπάμα με το ιρανικό καθεστώς, από την οποία αποσύρθηκαν οι ΗΠΑ το 2018 με την άνοδο του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία.

Σήμερα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενισχυμένος από τις στρατιωτικές του επιτυχίες απέναντι στη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ, που είχαν ως αποτέλεσμα την αποδυνάμωση του Ιράν και την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, επιδιώκει να ολοκληρώσει τον στόχο του: την πλήρη καταστροφή των ιρανικών δυνατοτήτων. Η κλιμάκωση αυτή είναι εξαιρετικά επικίνδυνη, καθώς, όπως υπενθύμισε ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), οι πυρηνικές εγκαταστάσεις δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να γίνονται στόχος, ανεξαρτήτως συνθηκών, για λόγους ασφαλείας.

Η τελευταία έκθεση του IAEA ανέφερε την επιτάχυνση του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου, με εμπλουτισμό στο 60%, ποσοστό κοντά στο 90%, που απαιτείται για την κατασκευή ατομικής βόμβας, και αυτό χρησιμοποιήθηκε ως πρόσχημα για την έναρξη των επιθέσεων.

Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν βαθιά ανησυχία στις σουνιτικές χώρες της περιοχής, που προτιμούν να τηρούν ουδέτερη στάση απέναντι στα τελευταία γεγονότα, παρότι ικανοποιούνται από την αποδυνάμωση του Ιρανού γείτονά τους. Ο κίνδυνος μιας περιφερειακής ανάφλεξης δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους.

Ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου [Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν] έχει δρομολογήσει μεγάλα έργα για την οικονομική διαφοροποίηση του βασιλείου, η υλοποίηση των οποίων καθυστερεί λόγω της γεωπολιτικής κατάστασης, σημειώνει η Le Monde.

Η επίθεση στο Ιράν καθιστά ακόμη πιο απίθανη σήμερα την προοπτική εξομάλυνσης των σχέσεων των αραβικών χωρών με το Ισραήλ, σαν να έχει εγκαταλείψει η χώρα αυτή τη διαδικασία που ξεκίνησε το 2020 με τις Συμφωνίες του Αβραάμ, στις οποίες είχε φανεί ότι δίνει ιδιαίτερη σημασία. Είναι γεγονός ότι η καταστροφή της Λωρίδας της Γάζας και ο απόλυτος αποκλεισμός της, που  έχει ως αποτέλεσμα την πείνα του πληθυσμού, είχαν ήδη καταστήσει αδύνατο έναν τέτοιο διάλογο — πλήγμα και για τον Ντόναλντ Τραμπ που τον είχε ξεκινήσει.

Ένα απομονωμένο έδαφος

Από την πλευρά του Ιράν, τα περιθώρια ελιγμών είναι εξαιρετικά περιορισμένα. Η απάντηση της Τεχεράνης πρέπει να παραμείνει μετριοπαθής, καθώς η χώρα δεν έχει τα μέσα να εμπλακεί στρατιωτικά με το Ισραήλ και, αν επιτεθεί σε Αμερικανούς στρατιώτες που σταθμεύουν στην περιοχή, η αντίδραση της Ουάσιγκτον θα είναι συντριπτική.

Φαίνεται επίσης ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι δεν ανέμεναν την ισραηλινή επίθεση πριν από τον έκτο γύρο διαπραγματεύσεων που επρόκειτο να διεξαχθεί στις 15 Ιουνίου στο Ομάν.

Το Ισραήλ σπρώχνει τη Μέση Ανατολή σε ένα φαύλο κύκλο πολέμου, γεγονός που εξυπηρετεί τον Ισραηλινό πρωθυπουργό. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεχόταν πιέσεις για την απαράδεκτη ανθρωπιστική κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας, ενώ το πιο ακραίο τμήμα της κυβέρνησής του τον πιέζει να συνεχίσει χωρίς καμία διαπραγμάτευση.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης προσπάθησαν να τον ανατρέψουν την Πέμπτη 12 Ιουνίου, καταθέτοντας πρόταση διάλυσης του Κοινοβουλίου με στόχο τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών, χωρίς επιτυχία. Η ανησυχία που προκαλεί η κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή αποσπά την προσοχή από τη φρίκη που επικρατεί στη Γάζα.

Το έδαφός της είναι αποκομμένο από τον κόσμο τις τελευταίες ημέρες, καθώς τα δίκτυα τηλεφωνίας και Ίντερνετ δεν λειτουργούν, ενώ ο αριθμός των θυμάτων αυξάνεται καθημερινά, παρά τη δημιουργία του συστήματος διανομής βοήθειας μέσω του Gaza Humanitarian Foundation, που δεν έχει καταφέρει να βελτιώσει την κατάσταση των Παλαιστινίων.

Οι ευρωπαϊκές χώρες, ανάμεσά τους και η Γαλλία, που είχαν αρχίσει να επικρίνουν την πολιτική Νετανιάχου, πλέον σιωπούν για την κατάσταση στη Γάζα ώστε να του προσφέρουν υποστήριξη — μια τραγική μεταστροφή που αφήνει για άλλη μια φορά τους Παλαιστίνιους βυθισμένους στην απόγνωση, εγκαταλειμμένους στη μοίρα τους, εξαιτίας σκοτεινών πολιτικών υπολογισμών.