Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, το Ισραήλ φαίνεται έτοιμο να επιτεθεί στο Ιράν, προκαλώντας ανησυχίες για γενικευμένο πόλεμο στην Μέση Ανατολή. Η αυξανόμενη ένταση στην περιοχή, με την αποχώρηση διπλωματών από τις ΗΠΑ, ενδέχεται να εκτροχιάσει τις διπλωματικές προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ για περιορισμό της πυρηνικής ικανότητας της Τεχεράνης.
Ο Ιρανός υπουργός Άμυνας προειδοποίησε για σοβαρές συνέπειες σε περίπτωση σύγκρουσης, ενώ οι αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν πλησιάζει στην ικανότητα κατασκευής πυρηνικών όπλων. Οι πρόσφατες ισραηλινές επιτυχίες κατά της Χεζμπολάχ και της Χαμάς ενισχύουν την αίσθηση ευκαιρίας για το Ισραήλ.
Πιο αναλυτικά
Η έντονη κινητικότητα στην Μέση Ανατολή, με τις μαζικές αποχωρήσεις διπλωματών, μαρτυρούν την αυξανόμενη ανησυχία για ένα ενδεχόμενο νέο μέτωπο πολέμου. Σύμφωνα με Αμερικανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους, που επικαλούνται οι New York Times, το Ισραήλ φαίνεται έτοιμο να εξαπολύσει επίθεση κατά του Ιράν.
Αυτή η κίνηση, ενδέχεται να επιδεινώσει την ήδη τεταμένη κατάσταση στην περιοχή και να εκτροχιάσει τις προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ για μια συμφωνία που θα ανακόψει την πορεία της Τεχεράνης προς την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Η ανησυχία για μια πιθανή ισραηλινή επίθεση και ο φόβος ιρανικών αντιποίνων οδήγησαν τις ΗΠΑ την Τετάρτη να αποσύρουν διπλωμάτες από το Ιράκ και να εγκρίνουν την εθελοντική αποχώρηση οικογενειών Αμερικανών στρατιωτικών από τη Μέση Ανατολή.
Δεν είναι σαφές πόσο εκτεταμένη επίθεση ενδέχεται να σχεδιάζει το Ισραήλ.
Ωστόσο, οι αυξανόμενες εντάσεις έρχονται έπειτα από μήνες πίεσης του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου προς τον Πρόεδρο Τραμπ, να εκμεταλλευτεί αυτό που το Ισραήλ βλέπει ως ευνοϊκή συγκυρία για ένα πλήγμα στο Ιράν.
Ο Τραμπ είχε απορρίψει πριν από μερικούς μήνες ένα προηγούμενο ισραηλινό σχέδιο επίθεσης, δηλώνοντας ότι επιθυμεί να δώσει μια ευκαιρία στις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, προκειμένου να σταματήσει η ικανότητά της να παράγει πυρηνικά όπλα.
Δύο εβδομάδες πριν, ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε πει πως είχε προειδοποιήσει τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό να μην προχωρήσει σε επίθεση όσο διαρκούν οι διαπραγματεύσεις.
Δεν είναι σαφές σε ποιο βαθμό ο Τραμπ προσπάθησε να τον αποτρέψει αυτή τη φορά, ωστόσο το τελευταίο διάστημα έχει εμφανιστεί λιγότερο αισιόδοξος σχετικά με τις πιθανότητες για διπλωματική επίλυση, αφότου ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν απέρριψε πρόταση της Ουάσινγκτον που θα περιόριζε σταδιακά την ικανότητα της Τεχεράνης να εμπλουτίζει ουράνιο στο έδαφός της.
Ο Νετανιάχου έχει στο παρελθόν φτάσει κοντά στο να βομβαρδίσει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, αλλά τελικά υπαναχώρησε την τελευταία στιγμή.
Η πληροφορία για την απόσυρση Αμερικανών, μαζί με προειδοποίηση της Βρετανίας για νέες απειλές προς τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, ήρθαν στο φως λίγες ώρες αφότου ο Τραμπ δήλωσε στο podcast της New York Post, που κυκλοφόρησε την Τετάρτη, πως έχει γίνει «λιγότερο αισιόδοξος» για μια συμφωνία με το Ιράν που θα περιόριζε την ικανότητά του να αναπτύξει πυρηνικά όπλα.
Οι Αμερικανοί και οι Ιρανοί διαπραγματευτές σχεδίαζαν να συναντηθούν την Κυριακή για ακόμη έναν γύρο συνομιλιών, αν και ο Τραμπ είπε τη Δευτέρα σε δημοσιογράφους πως το Ιράν έχει υιοθετήσει μια «απαράδεκτη» διαπραγματευτική στάση.
Μέχρι την Τετάρτη, σύμφωνα με αξιωματούχους, ο απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, συνέχιζε να σχεδιάζει την παρουσία του στις διαπραγματεύσεις στο Ομάν.
Όταν ρωτήθηκε για την αποχώρηση Αμερικανών υπαλλήλων και των οικογενειών τους από την περιοχή, καθώς έφθανε στο Kennedy Center στην Ουάσινγκτον για μια παράσταση των «Άθλιων», ο Τραμπ απάντησε στους δημοσιογράφους: «Ε, θα πρέπει να το καταλάβετε μόνοι σας αυτό».
Η βρετανική προειδοποίηση εκδόθηκε από έναν οργανισμό θαλάσσιου εμπορίου που επιτηρεί τη ναυσιπλοΐα στη Μέση Ανατολή και ανέφερε σε δημόσια οδηγία ότι «έχει λάβει γνώση αυξημένων εντάσεων στην περιοχή, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κλιμάκωση στρατιωτικής δραστηριότητας με άμεσο αντίκτυπο στους ναυτικούς».
Η σύσταση καλεί τα εμπορικά πλοία που διασχίζουν τον Περσικό Κόλπο, τον Κόλπο του Ομάν και τα Στενά του Ορμούζ να επιδείξουν αυξημένη προσοχή.
Σύμφωνα με ανώτατο Ιρανό αξιωματούχο, στρατιωτικοί και κυβερνητικοί αξιωματούχοι στην Τεχεράνη έχουν ήδη συσκεφθεί για την αντίδραση σε ενδεχόμενη ισραηλινή επίθεση. Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε στους NYT ότι η Τεχεράνη έχει καταρτίσει σχέδιο απάντησης, το οποίο περιλαμβάνει άμεση αντεπίθεση στο Ισραήλ με εκατοντάδες βαλλιστικούς πυραύλους.
Ο Τραμπ μίλησε τηλεφωνικά τη Δευτέρα με τον Νετανιάχου, αλλά ο Λευκός Οίκος δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες της συνομιλίας. Το βράδυ της Κυριακής ο Ρεπουμπλικανός Πρόεδρος είχε συναντηθεί στο Καμπ Ντέιβιντ με την ομάδα εθνικής ασφαλείας του.
Ο Ιρανός υπουργός Άμυνας, στρατηγός Αζίζ Νασιρζαντέχ, προκάλεσε ανησυχία την Τετάρτη δηλώνοντας πως, σε περίπτωση σύγκρουσης μετά από αποτυχία των διαπραγματεύσεων, οι ΗΠΑ θα υποστούν βαριές απώλειες.
«Η Αμερική θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει την περιοχή, επειδή όλες οι στρατιωτικές της βάσεις είναι εντός της εμβέλειάς μας και θα τις πλήξουμε χωρίς καμία επιφύλαξη στις χώρες που τις φιλοξενούν», είπε στους δημοσιογράφους.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν παρείχε λεπτομέρειες για τον αριθμό των υπαλλήλων που θα αποσυρθούν από το Ιράκ, ούτε για τους λόγους. Σύμφωνα με το Associated Press, «μη απαραίτητο προσωπικό» των ΗΠΑ θα αποχωρήσει από τη Βαγδάτη, ενώ έχει εγκριθεί η αναχώρηση «μη απαραίτητων υπαλλήλων και συγγενών διπλωματών» από τις αμερικανικές πρεσβείες στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν βρίσκεται πλέον στο κατώφλι της δυνατότητας κατασκευής επαρκούς πυρηνικού υλικού για δέκα πυρηνικά όπλα.
Πολλοί Ισραηλινοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι έχουν μια χρυσή ευκαιρία να επιλύσουν ένα πρόβλημα δεκαετιών. Το Ισραήλ έχει πρόσφατα αποδεκατίσει τη Χεζμπολάχ και τη Χαμάς, οργανώσεις-δορυφόρους του Ιράν, στις οποίες η Τεχεράνη βασιζόταν ως αποτρεπτικούς παράγοντες απέναντι σε ισραηλινές επιθέσεις.
Επιπλέον, οι αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ πέρυσι περιόρισαν σημαντικά τα ιρανικά αντιαεροπορικά συστήματα.
