Μια γιατρός στην Γάζα πήγε στη δουλειά της, στα επείγοντα του τοπικού νοσοκομείου, για να σώσει ζωές. Μερικές ώρες αργότερα της έφεραν τα εννέα από τα 10 παιδιά της νεκρά από ισραηλινές βόμβες.
Είναι η τελευταία από τις θηριωδίες του Ισραήλ στην Λωρίδα της Γάζας, την οποία το εβραϊκό κράτος έχει σχεδόν ισοπεδώσει και τώρα την στραγγαλίζει, εμποδίζοντας την διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας.
Το Ισραήλ αντιμετωπίζει πρωτοφανείς πιέσεις από τους συμμάχους του για τις θηριωδίες του στην Γάζα. Μπορούν να το αναγκάσουν να αλλάξει τους τρόπους του;
Η υπομονή των συμμάχων του Ισραήλ εξαντλείται λόγω της απόφασης του πρωθυπουργού Νετανιάχου να επεκτείνει τον πόλεμο και, σύμφωνα με τα λόγια ενός Ισραηλινού υπουργού, να “κατακτήσει” την περιοχή – μία κίνηση που συνοδεύεται από σχέδια βίαιης μετακίνησης ολόκληρου του πληθυσμού της Γάζας προς τα νότια και αποκλεισμό κάθε ανθρωπιστικής βοήθειας για 11 εβδομάδες.
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει αναστείλει τις εμπορικές συνομιλίες και έχει επιβάλει κυρώσεις σε εξτρεμιστές εποίκους στη Δυτική Όχθη. Ο Καναδάς και η Γαλλία έχουν απειλήσει με κυρώσεις. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση – ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ισραήλ – εξετάζει τη Συμφωνία Σύνδεσης με τη χώρα.
Οι ανθρωπιστικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η κατάσταση στη Γάζα γίνεται καταστροφική, με τον επικεφαλής ανθρωπιστικών υποθέσεων του ΟΗΕ, Τομ Φλέτσερ, να καλεί την διεθνή κοινότητα να “δράσει αποφασιστικά για να αποτρέψει τη γενοκτονία”.
Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Γάζας, δεκάδες βρέφη έχουν πεθάνει από ασιτία, ενώ περισσότεροι από 53.000 άνθρωποι – ή το 4% του συνολικού πληθυσμού – έχουν σκοτωθεί από τότε που το Ισραήλ ξεκίνησε τον πόλεμο ως απάντηση στις τρομοκρατικές επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου από τη Χαμάς και τους συμμάχους της.
Το γεγονός ότι μερικοί από τους πιο στενούς συμμάχους του Ισραήλ αντιδρούν πλέον πιο έντονα σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στάσης απέναντι στη χώρα.
Ο Χιου Λόβατ, ανώτερος αναλυτής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, δήλωσε στο CNN ότι πριν από δύο μόλις χρόνια θα ήταν αδιανόητο για την Ευρώπη να εξετάσει το ενδεχόμενο επανεξέτασης της Συμφωνίας Σύνδεσης. «Ήταν κάτι που θεωρούνταν ταμπού και μη ρεαλιστικό.»
Τα τιμωρητικά μέτρα που απειλεί να επιβάλει η ΕΕ και άλλοι σύμμαχοι αποσκοπούν εν μέρει στο να επηρεάσουν τον εσωτερικό διάλογο στο Ισραήλ, όπου η κοινωνία είναι ήδη βαθιά διχασμένη για τον πόλεμο, αναφέρει το CNN σε ανάλυσή του.
Η κυβέρνηση, που στηρίζεται από ακροδεξιά κόμματα, είναι αποφασισμένη να συνεχίσει τις μάχες στη Γάζα. Όμως, εκατοντάδες χιλιάδες Ισραηλινοί διαδηλώνουν κάθε εβδομάδα, απαιτώντας συμφωνία κατάπαυσης του πυρός για την απελευθέρωση όλων των ομήρων που κρατούνται στη Λωρίδα.
Σε δημοσκόπηση του καναλιού Channel 12 του Ισραήλ στις αρχές του μήνα, το 61% των ερωτηθέντων υποστήριζε τον τερματισμό του πολέμου με αντάλλαγμα την απελευθέρωση των ομήρων, ενώ μόνο το 25% τάχθηκε υπέρ της συνέχισης των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ωστόσο, ο Άρι Ράιχ, νομικός από το Πανεπιστήμιο Μπαρ-Ιλάν του Ισραήλ, ειδικός στο διεθνές εμπόριο και το ευρωπαϊκό δίκαιο, υποστήριξε ότι η εξωτερική πίεση ενδέχεται να μην έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα.
«Όταν ξένες χώρες προσπαθούν να παρέμβουν σε εσωτερικά ζητήματα, ειδικά σε ζητήματα που είναι πολύ σημαντικά, όπως η εθνική ασφάλεια, συνήθως λειτουργεί αντίστροφα και κάνει τον λαό να στηρίζει ακόμη περισσότερο την κυβέρνηση», είπε και κατέληξε: «Αν συνεχιστεί για πολύ ακόμη αυτό, πιστεύω ότι θα είναι πολύ δύσκολο να διατηρηθούν φυσιολογικές σχέσεις με πολλές χώρες της Δύσης».
Το Ισραήλ μέχρι στιγμής απορρίπτει τις απειλές των δυτικών συμμάχων. Αυτή η αποφασιστικότητα ίσως οφείλεται στο ότι ο Νετανιάχου πιστεύει πως μπορεί, τουλάχιστον προς το παρόν, να στηρίζεται στις ΗΠΑ.
Ο Όμαρ Μπαργκούτι, συνιδρυτής του κινήματος BDS (Μποϊκοτάζ, Απόσυρση Επενδύσεων και Κυρώσεις), δήλωσε στο CNN ότι αν οι σύμμαχοι του Ισραήλ δεν διακόψουν πλήρως την υποστήριξή τους, δεν θα υπάρξουν ουσιαστικά αποτελέσματα.
Χωρίς εμπάργκο όπλων και πλήρη αναστολή οικονομικών σχέσεων, το Ισραήλ δύσκολα θα αλλάξει πορεία, είπε, κατηγορώντας τον Καναδά, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο ότι υπήρξαν «συνένοχοι» στις ενέργειες του Ισραήλ στη Γάζα, προσφέροντάς του «στρατιωτική, μυστική, οικονομική και διπλωματική υποστήριξη».
Ο πιο ισχυρός υποστηρικτής του Ισραήλ – οι ΗΠΑ – παραμένει στο πλευρό του
Ως ο ισχυρότερος σύμμαχος του Ισραήλ, οι ΗΠΑ έχουν τη μεγαλύτερη επιρροή στη κυβέρνηση Νετανιάχου. Αν και ορισμένα στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ έχουν επικρίνει το Ισραήλ για την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ΗΠΑ θα λάβουν τιμωρητικά μέτρα. Ωστόσο, «δεν είναι δεδομένο ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν το Ισραήλ άνευ όρων», τόνισε ο Λόβατ.
Πρόσφατες κινήσεις δείχνουν ότι οι ΗΠΑ έχουν διαφοροποιηθεί από το Ισραήλ σε διάφορα ζητήματα: Έχουν συνάψει εκεχειρία με τους Χούθι της Υεμένης χωρίς να ενημερώσουν το Ισραήλ.
Διαπραγματεύθηκαν μονομερώς με τη Χαμάς την απελευθέρωση του Αμερικανού πολίτη Ένταν Αλεξάντερ. Φέρονται να εγκατέλειψαν την απαίτηση εξομάλυνσης σχέσεων Ισραήλ-Σαουδικής Αραβίας ως όρο για επενδύσεις και συμφωνίες όπλων.
Ο Λόβατ παρατήρησε ότι η παραμικρή ρήξη μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και του Ισραήλ «ασκεί πίεση στον Νετανιάχου». Ορισμένοι στο Ισραήλ ανησυχούν για τις συνέπειες των ενεργειών στη Γάζα.
«Περισσότερο ως απειλή»
Ακόμα κι αν οι ΗΠΑ δεν χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους για να πιέσουν το Ισραήλ να αλλάξει τη στρατηγική του στη Γάζα με πιο ουσιαστικό τρόπο, αυτό δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να ασκήσει πίεση από μόνη της, λένε ειδικοί.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ισραήλ, καλύπτοντας περίπου το ένα τρίτο του εμπορίου αγαθών της χώρας.
Η πλήρης αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης μεταξύ ΕΕ και Ισραήλ θεωρείται απίθανη, καθώς θα απαιτούσε ομόφωνη έγκριση από όλα τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και αρκετά έχουν ήδη δηλώσει ότι δεν θα τη στηρίξουν – μεταξύ αυτών και η Ουγγαρία, ένθερμος υποστηρικτής του Ισραήλ.
Ο Ράιχ εκτιμά κατά συνέπεια ότι η απώλεια της στήριξης από την Ευρώπη είναι μόνον απειλή «για άσκηση πίεσης» στο Ισραήλ. Επιπλέον, σύμφωνα με τον Λόβατ, πολλές ευρωπαϊκές χώρες γνωρίζουν πως ίσως χρειαστούν τη βοήθεια του Ισραήλ στο μέλλον.
«Η ουσία είναι ότι μέχρι τώρα η ΕΕ έχει μεταχειριστεί το Ισραήλ με έναν τρόπο πολύ διαφορετικό σε σχέση με τα μέτρα που έχει λάβει σε άλλες περιπτώσεις παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή εδαφικής προσάρτησης», δήλωσε ο Λόβατ.
