Ένα απολίθωμα «μυρμήγκι της κόλασης» που ανακαλύφθηκε πρόσφατα μπορεί να είναι το παλαιότερο μυρμήγκι που έχει βρεθεί ποτέ, λένε οι επιστήμονες.

Αυτό το απολιθωμένο έντομο ανακαλύφθηκε στη σημερινή βορειοανατολική Βραζιλία και έζησε περίπου 113 εκατομμύρια χρόνια πριν, κατά την Κρητιδική περίοδο (145 εκατομμύρια έως 66 εκατομμύρια χρόνια πριν), σύμφωνα με μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στις 24 Απριλίου στο περιοδικό Current Biology .

«Η ομάδα μας ανακάλυψε ένα νέο απολιθωμένο είδος μυρμηγκιών που αντιπροσωπεύει το αρχαιότερο αδιαμφισβήτητο γεωλογικό αρχείο μυρμηγκιών», δήλωσε ο συν-συγγραφέας της μελέτης Anderson Lepeco, ερευνητής στο Ζωολογικό Μουσείο του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο στη Βραζιλία. «Αυτό που κάνει αυτή την ανακάλυψη ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι ότι ανήκει στο εξαφανισμένο «μυρμήγκι της κόλασης», γνωστό για τις παράξενες αρπακτικές προσαρμογές του».

Το νεοανακαλυφθέν αρχαίο είδος μυρμηγκιών, το οποίο οι ερευνητές ονόμασαν Vulcanidris cratensis , είχε σαγόνια που έμοιαζαν με δρεπάνι, στραμμένα προς τα πάνω, τα οποία μπορεί να χρησιμοποίησε για να αρπάξει και να καρφώσει το θήραμά του. “Παρά το γεγονός ότι είναι μέρος μιας αρχαίας καταγωγής, αυτό το είδος είχε ήδη εξαιρετικά εξειδικευμένα ανατομικά χαρακτηριστικά, υποδηλώνοντας μοναδικές συμπεριφορές κυνηγιού”, δήλωσε ο Lepeco.

Υπάρχουν περισσότερα από 12.000 είδη μυρμηγκιών στη Γη σήμερα και μπορούν να βρεθούν σε διαφορετικά περιβάλλοντα, από τροπικά δάση έως ερήμους. Ανήκουν στην οικογένεια Formicidae, η οποία ανήκει στην τάξη των Hymenoptera (που περιλαμβάνει επίσης τις μέλισσες και τις σφήκες). Τα μυρμήγκια πιστεύεται ότι έχουν εξελιχθεί από προγόνους που μοιάζουν με σφήκες πριν από περίπου 140 εκατομμύρια χρόνια .

Οι Haidomyrmecinae, που ονομάζονται επίσης «μυρμήγκια της κόλασης», ήταν μια εξαφανισμένη υποοικογένεια αρχαίων μυρμηγκιών που έζησαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Μια χούφτα προηγούμενων ειδών μυρμηγκιών της κόλασης έχουν ανακαλυφθεί σε απολιθώματα κεχριμπαριού στη Μιανμάρ, τη Γαλλία και τον Καναδά, που χρονολογούνται πριν από περίπου 100 εκατομμύρια χρόνια, τα οποία μέχρι τώρα ήταν τα πρώτα γνωστά απολιθώματα μυρμηγκιών.

Αυτά τα μυρμήγκια της κόλασης είχαν μια περίεργη δομή κεφαλιού και γνάθου σε αντίθεση με οτιδήποτε φαίνεται στα σύγχρονα μυρμήγκια, με σαγόνια με καμπύλες προς τα πάνω αντί για σαγόνια με καμπύλες προς τα μέσα ή προς τα κάτω, όπως τα σύγχρονα μυρμήγκια, τα οποία μπορούσαν να κλείσουν κάθετα. Πολλά είδη είχαν επίσης προεξοχές σαν κέρατο πάνω από το στόμα τους, οι οποίες πιστεύεται ότι σφίγγονταν στα σαγόνια για να παγιδεύσουν το θήραμα. Ένα προηγουμένως ανακαλυφθέν απολίθωμα 99 εκατομμυρίων ετών αιχμαλώτισε ακόμη και ένα μυρμήγκι της κόλασης να σκοτώνει θηράματα , παγωμένο στη μέση της επίθεσης.

Το νεοανακαλυφθέν είδος μυρμηγκιού της κόλασης διατηρήθηκε σε ασβεστόλιθο στον γεωλογικό σχηματισμό Crato Konservat-Lagerstätte στη Βραζιλία, που κάποτε βρισκόταν στα βόρεια της αρχαίας υπερηπείρου Gondwana. Το απολίθωμα στη συνέχεια ανακαλύφθηκε ξανά από ερευνητές σε μια συλλογή που στεγάζεται στο Ζωολογικό Μουσείο του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο.

«Όταν αντιμετώπισα αυτό το εξαιρετικό δείγμα, αναγνωρίσαμε αμέσως τη σημασία του, όχι μόνο ως νέο είδος αλλά ως δυνητικά η οριστική απόδειξη των μυρμηγκιών στον Σχηματισμό του Crato», είπε ο Lepeco.

Σε ηλικία 113 εκατομμυρίων ετών, αυτό το μυρμήγκι είναι το αρχαιότερο δείγμα μυρμηγκιού που ανακαλύφθηκε ποτέ, και είναι επίσης το πρώτο μυρμήγκι κόλασης που ανακαλύφθηκε διατηρημένο σε βράχο, σημείωσε ο Lepeco.

Χρησιμοποιώντας απεικόνιση μικροϋπολογιστικής τομογραφίας, μια τεχνική που χρησιμοποιεί ακτίνες Χ για να δει μέσα σε ένα αντικείμενο, οι ερευνητές επιβεβαίωσαν ότι το είδος του μυρμηγκιού ήταν ένα μυρμήγκι της κόλασης, εντοπίζοντας τις χαρακτηριστικές σιαγόνες που βλέπουν προς τα πάνω.

Το γεγονός ότι αυτό το μυρμήγκι είναι το πιο πρώιμο μυρμήγκι που βρέθηκε ποτέ και είχε ήδη τα ίδια σαγόνια που μοιάζουν με δρεπάνι με άλλα μυρμήγκια της κόλασης, υποδηλώνει ότι αυτά τα χαρακτηριστικά εξελίχθηκαν νωρίς μετά την πρώτη εμφάνιση των μυρμηγκιών.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν επίσης ότι αυτό το νεοανακαλυφθέν είδος μυρμηγκιού ήταν πιθανότατα στενά συνδεδεμένο με άλλα μυρμήγκια της κόλασης που βρέθηκαν διατηρημένα σε κεχριμπάρι στη Μιανμάρ, πράγμα που σημαίνει ότι τα μυρμήγκια είχαν ήδη διαδοθεί ευρέως σε όλο τον κόσμο νωρίτερα από ό,τι είχαν υποθέσει οι επιστήμονες.

«Η εύρεση ενός τέτοιου ανατομικά εξειδικευμένου μυρμηγκιού πριν από 113 εκατομμύρια χρόνια αμφισβητεί τις υποθέσεις μας σχετικά με το πόσο γρήγορα αυτά τα έντομα ανέπτυξαν περίπλοκες προσαρμογές», είπε ο Lepeco. «Η περίπλοκη μορφολογία υποδηλώνει ότι ακόμη και αυτά τα πρώτα μυρμήγκια είχαν ήδη εξελίξει εξελιγμένες αρπακτικές στρατηγικές σημαντικά διαφορετικές από τις σύγχρονες αντίστοιχές τους».

Δείτε ΦΩΤΟ ΕΔΩ