Σε συζητήσεις με την Κροατία για την ναυπήγηση κορβετών, για λογαριασμό του Πολεμικού της Ναυτικού, βρίσκεται η Τουρκία, που πλέον φαίνεται να διαμορφώνει την εξωτερική της πολιτική με βάση τις εξαγωγές οπλικών συστημάτων εγχώριας παραγωγής. Στην Ελλάδα, το Πολεμικό Ναυτικό προχωρά σε περικοπές του προγράμματος αναβάθμισης των ΜΕΚΟ και πάει τις κορβέτες για μετά το 2030.

Του Χρήστου Μαζανίτη

Η Τουρκία προχωρά σε διεθνείς συμπράξεις και συμφωνίες προτάσσοντας την αμυντική της βιομηχανία ως δέλεαρ για την προσέλκυση συμμάχων.

Πρώτα ξεκίνησε με την διπλωματία των Bayraktar, των διάσημων – πλέον – drones που κατασκευάζει η Baykar, η εταιρεία ιδιοκτησίας του γαμπρού του Ερντογάν, Σελτζούκ Μπαϊρακτάρ. Παράλληλα ξεκίνησε την σύμπραξη με το Κατάρ για την παραγωγή μέσω της BMC των τεθωρακισμένων ALTAY ενώ με σε στενή συνεργασία με την ιταλική Leonardo (σ.σ. το 30% της οποίας ανήκει στο ιταλικό δημόσιο) προχώρησε στην κατασκευή των ελικοπτέρων ATAK σειράς Τ και εσχάτως εξαγόρασε την ιταλική Piaggio Aerospace εμβαθύνοντας τους αμυντικούς και στρατηγικούς δεσμούς.

Όμως, η Τουρκία ανέπτυξε και το δικό της ναυπηγικό πρόγραμμα. Αντέγραψε τις αμερικανικές LCS (αυτές που σε ορισμένους ναυτικούς κύκλους είναι ακατάλληλες για το Πολεμικό Ναυτικό στην Ελλάδα) και κατασκεύασε τις κορβέτες ADA. Πρόκειται για το πρόγραμμα MILGEM που ξεκίνησε το 2015 και αφορά τις κορβέτες ADA μήκους 100 μέτρων, εκτοπίσματος 2.400 τόνων, με δυνατότητες ανθυποβρυχιακού πολέμου αλλά και δημιουργίας αεράμυνας περιοχής.

Η Τουρκία πέτυχε να κάνει εξαγωγή της κορβέτας ADA στο Πακιστάν, το οποίο παρήγγειλε 4 μονάδες. Το 2021 κατάφερε να πουλήσει 2 κορβέτες στην Ουκρανία, η μία εκ των οποίων δεν έχει παραδοθεί λόγω της Σύμβασης του Μοντρέ για τα Στενά και την διέλευση πολεμικών πλοίων κατά τη διάρκεια πολέμου. Παράλληλα βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Μαλαισία για 3+5 πλοία και τώρα συζητά με την Κροατία, διεμβολίζοντας την Ευρώπη.

Διπλωματικοί κύκλοι επιβεβαίωσαν στο enikos.gr τις διερευνητικές συζητήσεις Κροατίας – Τουρκίας για την ναυπήγηση 2 έως 3 κορβετών ADA. Οι ίδιες πηγές ενημέρωσης ανέφεραν ότι εκπρόσωποι της κατασκευάστριας εταιρείας “Savunma Teknolojileri Muhendislik ve Ticaret” (STM) βρέθηκαν πρόσφατα για συναντήσεις στο Ζάγκρεμπ. Ιδιαίτερο ρόλο φέρεται να διαδραματίζει η εκεί τουρκική Πρεσβεία η οποία ήδη έχει προχωρήσει σε διερευνητικές επαφές με τον Κροάτη υπουργό Άμυνας. Οι συζητήσεις έρχονται σε συνέχεια της επίσκεψης της τουρκικής Κορβέτας Burgazada στο Σπλιτ τον περασμένο Οκτώβριο.

Εκτός των Τούρκων, το κροατικό υπουργείο Άμυνας κινείται – όπως είχε κάνει προ ετών και η Ελλάδα – προς την κατεύθυνση να απευθύνει πρόσκληση για την κατάθεση των δικών τους προσφορών – προτάσεων και σε κατασκευαστές από Γαλλία, Ιταλία, Γερμάνια, Ολλανδία, Ισπανία και Νορβηγία. Ωστόσο η Τουρκία φέρεται να διατηρεί το προβάδισμα με κύρια όπλα το χαμηλότερο κόστος (250 εκατ. ανά κορβέτα αντί 300-500 εκατ. που κοστίζουν οι αντίστοιχες προτάσεις από τον ανταγωνισμό) και γρηγορότερη παράδοση (έχουν ήδη μια που θα έδιναν στους Ουκρανούς αλλά δεν μπορέσαν λόγω Συμβάσης του Μοντρέ).

Η Τουρκία ήδη έχει ναυπηγήσει 5 πλοία για τις δικές της ανάγκες και σκοπεύει να φτάσει τα 12.

Στην Ελλάδα, ωστόσο, όπως έχουμε αποκαλύψει στο enikos.gr, το Ανώτατο Ναυτικό Συμβούλιο αποφάσισε – κατόπιν εισήγησης της ηγεσίας του Πολεμικού Ναυτικού – τη μείωση των οροφών από 6 σε 4 κορβέτες, που πρόκειται να αποκτηθούν.

Υπενθυμίζεται ότι τις οροφές για τις κορβέτες στις 6 μονάδες είχε συμπεριλάβει και εισηγηθεί το 2020 στον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, και τον τότε υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Παναγιωτόπουλο, ο τότε Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός, Κωνσταντίνος Φλώρος, κατόπιν εισήγησης της ηγεσίας του Πολεμικού Ναυτικού, η οποία αξιολόγησε και αποκωδικοποίησε την ανάπτυξη της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας, τη γιγάντωση του ναυπηγικού της προγράμματος και την εξέλιξη του κινδύνου έναντι της εθνικής μας κυριαρχίας.

Ο αριθμός των 6 κορβετών διατηρήθηκε και προωθήθηκε για την εκτέλεσή του από 2 Αρχηγούς ΓΕΝ κατά σειρά στη Δομή Δυνάμεων, πριν η παρούσα ηγεσία αποφασίσει την μετάθεση του προγράμματος για μετά το 2030 και τη μείωση του αριθμού των πλοίων σε 4.

Σημειώνεται ότι οι προηγούμενοι Αρχηγοί είχαν τρέξει όλες τις διαδικασίες, καταρτίζοντας φακέλους με τις διαθέσιμες επιλογές, με τα ναυπηγεία της Ελευσίνας και την αμερικανο—ιταλική σύμπραξη με το σχέδιο FCX-30 DOHA να προκρίνονται ως η πιο ελκυστική επιλογή. Μάλιστα το σχέδιο περιλάμβανε την ναυπήγηση εκτός της πρώτης κορβέτας και όλων των υπολοίπων στην Ελλάδα.

Ακόμη και μετά το ναυάγιο του προγράμματος, όμως, κι ενώ στα ναυπηγεία Ελευσίνας υπάρχει ώριμο concept design για την ανάπτυξη και ναυπήγηση αμιγώς ελληνικής κορβέτας, με δικαιώματα εξαγωγής από το Πολεμικό Ναυτικό, ταυτόχρονα με τη ενσωμάτωση τεχνολογιών στο πλοίο που θα ανταποκρίνεται 100% στις δικές του ανάγκες, η ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού δείχνει απροθυμία έστω να ακούσει τις δυνατότητες της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας.

Όπως μάλιστα είχαμε γράψει στο enikos.gr και είχε με επιστολή του προς το ΠΝ επισημάνει η Ένωση Ελληνικών Ναυπηγείων, ο Αρχηγός ΓΕΝ στη μία και μοναδική του επίσκεψη στα ναυπηγεία Ελευσίνας ήρθε σε αντιπαράθεση με τους εργαζόμενους λέγοντας ότι δεν εμπιστεύεται τις δυνατότητες της εγχώριας βιομηχανίας, ενώ αρνήθηκε να ξεναγηθεί στους χώρους των ναυπηγείων.

Συνεχίζοντας την πολιτική της αλλαγής πλεύσης, το Ανώτατο Ναυτικό Συμβούλιο αποφάσισε την απόσυρση του 15% των μονάδων του Στόλου, με το σκεπτικό της απόφασης να αιτιολογείται ως μία προσπάθεια εξυγίανσης και συμμαζέματος των οικονομικών.

Σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα αναβάθμισης των 4 φρεγατών ΜΕΚΟ, το ΠΝ αποφάσισε να περικόψει το πρόγραμμα και να το σπάσει σε υποπρογράμματα, χωρίς τη συμμετοχή της εγχώριας ελληνικής βιομηχανίας. Υπενθυμίζεται ότι οι 3 από τις 4 φρεγάτες ναυπηγήθηκαν στον Σκαραμαγκά, που επίσης κάνει βήματα ανάπτυξης. Το ΠΝ όχι μόνο δεν έλαβε υπόψιν του για το πρόγραμμα αναβάθμισης των ΜΕΚΟ το ναυπηγείο όπου κατασκευάστηκαν (με το αιτιολογικό ότι τα 120 εκατ. προσφορά ήταν πολλά) αλλά δεν έλαβε υπόψιν ούτε τα ναυπηγεία της Ελευσίνας, που έχουν έτοιμες εγκαταστάσεις μετά από επενδύσεις άνω των 100 εκατ. ευρώ (παρότι έκαναν προσφορά για 80 εκατ. ευρώ).

Απεναντίας αποφάσισαν να μην αφήσουν καμία από τις εταιρείες που αρχικά είχε επιλέξει και να προχωρήσουν στην αγορά σκέτων των ηλεκτρονικών συστημάτων, την τοποθέτηση των οποίων θα κάνουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι του ΠΝ στον ναύσταθμο της Σαλαμίνας. Το ερώτημα είναι με ποιον κόσμο και ποια εμπειρία, δεδομένου ότι το ΠΝ πάσχει από λειψανδρία, ειδικά μετά το μεγάλο κύμα φυγής των στελεχών του το 2024, που άγγιξε ιστορικό υψηλό.

Το πακέτο αναβάθμισης του 1 δισ. για τις ΜΕΚΟ περικόπηκε σε 300 εκατ. μόνο για ηλεκτρονικά ενώ θα ακολουθήσει νέο πακέτο για οπλικά συστήματα, ύψους 400 – 500 εκατ. Αν σε αυτά συνυπολογίσει κάποιος το ενδεχόμενο εισόδου ως εξωτερικού εργολάβου με εργάτες για να βγουν οι εργασίες, που ακούγεται έντονα τελευταία, δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κάποιος ότι και πάλι το τελικό ποσό θα είναι το ίδιο, ωστόσο σε περίπτωση αστοχιών το ΠΝ θα πρέπει να βάλει βαθιά το χέρι στην τσέπη του για να τις διορθώσει.