Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προσπαθεί να αναβιώσει τις ειρηνευτικές συνομιλίες με τους Κούρδους παράλληλα με τις συζητήσεις με την Ουάσινγκτον για το μέλλον των υποστηριζόμενων από τις ΗΠΑ κουρδικών δυνάμεων στη γειτονική Συρία μετά την απομάκρυνση του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ.
Βλέπει μια ευκαιρία να επωφεληθεί από την αναταραχή και να ανακόψει αυτό που η Τουρκία θεωρεί ως την αυξανόμενη απειλή του κουρδικού εθνικισμού στην περιοχή. Εάν επιτύχει, θα ενισχύσει τις φιλοδοξίες της Τουρκίας να αναδιαμορφώσει τη Μέση Ανατολή και θα αναζωπυρώσει την υποστήριξη προς τον Ερντογάν, καθώς επιδιώκει να ξαναγράψει το σύνταγμα και να επεκτείνει την εξουσία του.
Φυλακισμένος κοντά στην Κωνσταντινούπολη, ο Οτσαλάν είναι το κλειδί. Δεν διευθύνει πλέον τις καθημερινές επιχειρήσεις του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν, ή PKK, το οποίο έχει απαγορευτεί ως τρομοκρατική οργάνωση από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά παραμένει σεβαστός από τους διοικητές του κινήματος που τον αποκαλούν «Apo».
«Ο ηγέτης Άπο θα κάνει μια σημαντική και ιστορική δήλωση στις 15 Φεβρουαρίου και θα την κάνει την αρχή μιας προσπάθειας λύσης», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Μουράτ Καραϊλάν, ένας από τους κορυφαίους διοικητές του PKK, σύμφωνα με κουρδικά μέσα ενημέρωσης. Αυτή θα είναι η επέτειος της σύλληψης του Οτσαλάν στην Κένυα.
Είναι ασαφές αν ο Οτσαλάν θα κάνει πράγματι το τηλεφώνημά του αυτή την εβδομάδα και οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία διαπραγματευτεί ο Οτσαλάν θα σήμαινε ελάχιστα αν οι μαχητές του PKK αρνούνταν να την υπογράψουν. Υπάρχει επίσης επιφυλακτικότητα εντός της κουρδικής κοινότητας μετά από έναν 40ετή αγώνα για αυτονομία και πολιτιστικά δικαιώματα στο κυρίως κουρδικό νοτιοανατολικό τμήμα της Τουρκίας.
Ο Ερντογάν έχει μιλήσει ελάχιστα δημόσια για το κουρδικό ζήτημα. Αλλά ήδη από τον Οκτώβριο, ο εθνικιστής σύμμαχός του, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, δήλωσε ότι ο 76χρονος Οτσαλάν θα πρέπει να απελευθερωθεί υπό τον όρο ότι θα πει στους συναδέλφους του ηγέτες του PKK να αφοπλιστούν και να συμμετάσχουν σε μια πολιτική λύση.
«Είμαστε έτοιμοι για μια μόνιμη και ριζοσπαστική λύση», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Tuncer Bakirhan, συμπρόεδρος του φιλοκουρδικού κόμματος DEM. «Μας ενδιαφέρει αυτό το ιστορικό κάλεσμα, το υποστηρίζουμε και το στηρίζουμε».
Οι Κούρδοι αποτελούν σχεδόν το ένα πέμπτο των 90 εκατομμυρίων κατοίκων της Τουρκίας. Η σύγκρουση άφησε πίσω της δεκάδες χιλιάδες νεκρούς και συνέβαλε στην οικονομική περιθωριοποίηση του νοτιοανατολικού τμήματος της Τουρκίας, όπου πλειοψηφούν οι Κούρδοι.
Το ΡΚΚ θέλει η τουρκική κυβέρνηση να αναγνωρίσει την κουρδική ταυτότητα και κουλτούρα στο σύνταγμα της χώρας και να επιτρέψει τη διδασκαλία της κουρδικής γλώσσας στα σχολεία. Απαιτεί επίσης το δικαίωμα στην κουρδική αυτοδιάθεση, ή αυτό που αποκαλεί «δημοκρατική αυτονομία» – ένα καθεστώς που θα μεταβιβάζει περισσότερες εξουσίες από την κυβέρνηση στην Άγκυρα στις τοπικές αρχές στα νοτιοανατολικά της Τουρκίας.
Για τον Ερντογάν, μια ειρηνευτική συμφωνία θα του εξασφάλιζε ενδεχομένως αρκετή υποστήριξη στο κοινοβούλιο για να αλλάξει το σύνταγμα και να παρατείνει τις δύο και πλέον δεκαετίες της εξουσίας του. Στο παρασκήνιο βρίσκεται ένα κύμα συλλήψεων και ερευνών από την αρχή του έτους, πολλές από τις οποίες φαίνεται να αποσκοπούν στην καταστολή κάθε αντίθεσης σε μια συμφιλίωση με τους Κούρδους.
Ο Μεχμέτ Ουκούμ, ένας από τους κορυφαίους συμβούλους του Ερντογάν, δήλωσε ότι η ενσωμάτωση θα βοηθήσει στην εξάλειψη του αυτονομισμού, καθώς υποστηρίζει την «ενίσχυση και μονιμοποίηση της ελευθερίας της κουρδικής γλώσσας».
Πηγή: Bloomberg
