Το αντικυβερνητικό ένοπλο κίνημα M23 και ο στρατός της Ρουάντας εξαπέλυσαν χθες Τετάρτη νέα επίθεση στην ανατολική ΛΔ Κονγκό, όπου κυρίευσαν ήδη πόλη ενός εκατομμυρίου κατοίκων κι άλλων τόσων εκτοπισμένων, την Γκόμα, έπειτα από πολυήμερες άγριες μάχες, οι οποίες στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον 2.900 ανθρώπους, σύμφωνα με νεότερο απολογισμό του ΟΗΕ, πολλαπλάσιο του προηγούμενου.

Κάπου «2.000 πτώματα ανακτήθηκαν στους δρόμους στην Γκόμα τις τελευταίες ημέρες και (άλλα) 900 πτώματα βρίσκονται στο νεκροτομείο», συνόψισε η υπαρχηγός της αποστολής του ΟΗΕ στη ΛΔ Κονγκό, η Βίβιαν φαν ντε Πέρε, διευκρινίζοντας πως ο αριθμός αυτός είναι ακόμη προσωρινός και μπορεί να γίνει ακόμη βαρύτερος.

Προηγούμενος απολογισμός του διεθνούς οργανισμού έκανε λόγο για 900 νεκρούς.

Αφού οι μαχητές του κατέλαβαν την περασμένη εβδομάδα την πρωτεύουσα της επαρχίας του Βόρειου Κίβου, το M23 κήρυξε αυτή την εβδομάδα μονομερώς ανθρωπιστική κατάπαυση του πυρός, που υποτίθεται ότι τέθηκε σε ισχύ την Τρίτη. Το κίνημα πρόσθεσε πως δεν είχε «καμία πρόθεση να πάρει τον έλεγχο της Μπουκάβου ή άλλων κοινοτήτων».

Αλλά χθες τα ξημερώματα οι αντάρτες του και στρατιώτες της Ρουάντας άρχισαν σφοδρές μάχες με τις ένοπλες δυνάμεις της ΛΔ Κονγκό στη γειτονική επαρχία Νότιο Κίβου. Σύμφωνα με πηγές του Γαλλικού Πρακτορείου στα σώματα ασφαλείας και σε οργανώσεις και οργανισμούς που επιτελούν ανθρωπιστικό έργο, κατέλαβαν αστραπιαία την πόλη Νιαμπίμπουε, όπου βρίσκονται ορυχεία και μεταλλεία, κάπου 100 χιλιόμετρα από την Μπουκάβου και 70 χιλιόμετρα από το επαρχιακό αεροδρόμιο.

«Αυτή είναι η απόδειξη πως η μονομερής κατάπαυση του πυρός που κηρύχθηκε δεν ήταν, όπως συνήθως, παρά απάτη», σχολίασε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης της ΛΔ Κονγκό Πάτρικ Μουγιάγια.

Τα τρία και πλέον χρόνια πολέμου, οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας (ΕΔΛΔΚ), που έχουν κακή φήμη, φέρονται να έχουν ελλιπή εκπαίδευση και να μαστίζονται από τη διαφθορά, δεν έχουν πάψει να υποχωρούν.

Κάπου έξι συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός κι εκεχειρίες κλείστηκαν μεν αλλά δεν τηρήθηκαν ποτέ.

Είχαν ήδη ξεσπάσει την περασμένη εβδομάδα εχθροπραξίες στο νότιο Κίβου, όμως επικρατούσε σχετική ηρεμία τις τελευταίες ημέρες. Σύμφωνα με πηγές στον στρατό και στην περιοχή, τα μέρη εκμεταλλεύτηκαν την ανάπαυλα αυτήν για να ενισχύσουν τις δυνάμεις τους με έμψυχο δυναμικό και υλικό.

Χθες στην Μπουκάβου, πόλη ενός εκατομμυρίου κατοίκων, πλήθος σε πυρετώδη κατάσταση με κεριά στα χέρια συγκεντρώθηκε για να προσευχηθεί να υπάρξει ειρήνη.

Η διεθνής κοινότητα και χώρες που έχουν αναλάβει μεσολαβητικό ρόλο, όπως η Ανγκόλα και η Κένυα, προσπαθούν να βρουν διπλωματική λύση στην κρίση, καθώς εκφράζονται φόβοι για περιφερειακή ανάφλεξη.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η προέλαση του M23 και του στρατού της Ρουάντας δεν αποκλείεται να αποδυναμώσει αν όχι να αποσταθεροποιήσει την κυβέρνηση του προέδρου Φέλιξ Τσισεκέντι, στην εξουσία τη ΛΔ Κονγκό από το 2019, παρότι εξασφάλισε δεύτερη θητεία μόλις τον Δεκέμβριο του 2023.

Η Κινσάσα ζητεί από τη διεθνή κοινότητα να λάβει μέτρα σε βάρος του Κιγκάλι, ιδίως την επιβολή κυρώσεων.

«Βλέπουμε πολλές δηλώσεις, αλλά δεν βλέπουμε πράξεις», είπε χωρίς να κρύβει τη δυσαρέσκειά της η Τερέζ Καγικουαμπά Βάγκνερ, έπειτα από συνάντησή της στις Βρυξέλλες με τον ομόλογό της Μαξίμ Πρεβό.

Ο Φέλιξ Τσισεκέντι και ο Πολ Καγκάμι αναμένεται να είναι παρόντες μεθαύριο Σάββατο σε έκτακτη κοινή σύνοδο της Κοινότητας των Κρατών της Ανατολικής Αφρικής (EAC) και της Κοινότητας Ανάπτυξης της Μεσημβρινής Αφρικής (ΚΑΜΑ).

Ο πρόεδρος Καγκάμι δήλωσε χθες, έπειτα από συνομιλία του με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, πως είναι ανάγκη να υπάρξει «αποκλιμάκωση» στην ανατολική ΛΔ Κονγκό.

«Συζητήσαμε την κατάσταση στη ΛΔ Κονγκό και συμφωνήσαμε στην ανάγκη να υπάρξει αποτελεσματική αποκλιμάκωση και επίλυση της σύγκρουσης που θα δίνει προτεραιότητα στον πολιτικό διάλογο και θα εγγυάται διαρκή ειρήνη», σημείωσε.

Το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ αναμένεται εξάλλου να συνεδριάσει εκτάκτως αύριο Παρασκευή έπειτα από αίτημα που υπέβαλε η Κινσάσα, για να συζητήσει την κρίση. Το γραφείο του εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), που διενεργεί έρευνα για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, τόνισε από την πλευρά του χθες πως «παρακολουθεί στενά» την κατάσταση στη ΛΔ Κονγκό.

Ενώ οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται, χώρες της περιοχής λένε πως πλέον ενισχύουν τις άμυνές τους.

Ο στρατός στην Ουγκάντα ανέφερε την περασμένη εβδομάδα πως έχει τεθεί «σε θέση άμυνας» για να εμποδιστούν διάφορες ένοπλες οργανώσεις που κατ’ αυτόν δρουν με ορμητήριο την ανατολική ΛΔ Κονγκό να «εκμεταλλευτούν την κατάσταση».

Το Μπουρούντι από την πλευρά του κατηγόρησε τη Ρουάντα πως «κάτι ετοιμάζει» και διεμήνυσε πως δεν έχει καμιά πρόθεση να «το αφήσει να γίνει».

Στην περιοχή, που σπαράσσεται από διάφορες συγκρούσεις για δεκαετίες, η Κινσάσα κατηγορεί το Κιγκάλι πως έχει βαλθεί να λεηλατήσει τους φυσικούς πόρους της. Η κυβέρνηση της Ρουάντας το αρνείται και αντιτείνει πως θέλει να εξαλείψει θέλει να εξαλείψει ένοπλες οργανώσεις που απειλούν κατ’ αυτήν μόνιμα την ασφάλειά της, ειδικά τις Δημοκρατικές Δυνάμεις Απελευθέρωσης της Ρουάντας (FDLR), που ίδρυσαν άλλοτε αξιωματούχοι που ανήκουν στη φυλή Χούτου και φέρονται να ενεπλάκησαν στη γενοκτονία των Τούτσι.