Εκτεταμένες πρόωρες αποπληρωμές δημοσίου χρέους, οι οποίες θα φτάσουν στα 7,9 δισ. ευρώ για το διάστημα μέχρι το τέλος του έτους, προγραμματίζει ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους.
Στόχος του ΟΔΔΗΧ είναι να αποτυπωθεί έως το τέλος του 2024 όχι μόνο η μείωση της αναλογίας του χρέους ως προς το ΑΕΠ, αλλά και η συρρίκνωση του χρέους σε απόλυτο αριθμό κατά τουλάχιστον 2,82 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου.
Στην ενδιάμεση έκθεση για την πορεία του δημοσίου χρέους που δημοσίευσε ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, αποτυπώνεται το γεγονός ότι στο πρώτο εξάμηνο έχουν ουσιαστικά εκπληρωθεί όλες οι «υποχρεώσεις» της χρονιάς, κάτι που αφήνει πλέον το περιθώριο να προχωρήσει το πρόγραμμα επαναγοράς του χρέους.
Ειδικότερα: 1 Έχει καταβληθεί το μεγαλύτερο κομμάτι των χρεολυσίων ολόκληρης της φετινής χρονιάς. Για το σύνολο του 2024, έπρεπε να αποπληρωθεί χρέος συνολικού ύψους 5,463 δισ. ευρώ. Από το πρώτο εξάμηνο έχουν δοθεί τα 4,841 δισ. ευρώ και πλέον εκκρεμούν μόλις 622 εκατ. ευρώ για το χρονικό διάστημα μέχρι το τέλος του χρόνου.
2. Η συνολική δαπάνη για τους τόκους εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους έχουν προϋπολογιστεί για φέτος στα 4,85 δισ. ευρώ. Έχουν ήδη καταβληθεί τα 3,281 δισ. ευρώ και εκκρεμούν πλέον μόλις 1,569 δισ. ευρώ.
3. Από τα 10 δισ. ευρώ που είχε θέσει ως στόχο να αντλήσει η Ελλάδα από τις αγορές μέσα στο 2024, έχει ήδη «σηκώσει» από το πρώτο εξάμηνο τα 8,465 δισ. ευρώ και για το διάστημα Ιουλίου – Δεκεμβρίου εκκρεμούν μόλις 1,535 δισ. ευρώ. Ουσιαστικά, δηλαδή, το πρόγραμμα μπορεί να καλυφθεί και μόνο με τις επανεκδόσεις ομολόγων που έχουν δρομολογηθεί για τους επόμενους μήνες. Ο Αύγουστος δεν έχει επανέκδοση, αλλά υπάρχει δρομολογημένη διαδικασία για τους μήνες Σεπτέμβριο, Οκτώβριο και Νοέμβριο.
Μέχρι και σήμερα, το συνολικό αντληθέν ποσό από τις αγορές ανέρχεται στα 8,8 δισ. ευρώ, καθώς έχουμε συγκεντρώσει και 450 εκατ. ευρώ με τις δύο επανεκδόσεις του Ιουνίου και του Ιουλίου (200 εκατ. ευρώ τον Ιούνιο και άλλα 250 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο). Αθροιστικά, έχουν γίνει δύο εκδόσεις νέων ομολόγων (οι οποίες απέφεραν συνολικά 7 δισ. ευρώ) και οκτώ επανεκδόσεις που έφεραν 1,8 δισ. ευρώ. Για το υπόλοιπο χρονικό διάστημα μέχρι το τέλος του έτους, οι επανεκδόσεις μπορούν να αποδώσουν το 1,2 δισ. ευρώ που υπολείπεται, αλλά ο ΟΔΔΗΧ κρατάει και το «χαρτί» της έκδοσης ενός τρίτου νέου ομολόγου.
Το να αντληθούν συνολικά πολύ περισσότερα από 10 δισ. ευρώ δεν είναι μέσα στους στόχους του υπουργείου Οικονομικών και του ΟΔΔΗΧ, καθώς βασικός στόχος είναι πλέον να περιοριστεί το χρέος και ως απόλυτο ποσό.
GLAs και έντοκα γραμμάτια
Ο στόχος στην αρχή της χρονιάς ήταν το χρέος σε απόλυτο ποσό να μειωθεί κατά 3,268 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του έτους. Στο πρώτο μισό της χρονιάς, η μείωση ήταν της τάξεως των 441 εκατ. ευρώ και προήλθε κυρίως από το «ψαλίδισμα» των εκδόσεων στα έντοκα γραμμάτια του ελληνικού Δημοσίου. Για το δεύτερο εξάμηνο, ο πήχης μπαίνει στο να μειωθεί το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης κατά επιπλέον 2,827 δισ. ευρώ. Πώς θα επιτευχθεί αυτός ο στόχος; Από τη στιγμή που έχουν καλυφθεί οι περισσότερες χρηματοδοτικές δαπάνες, θα προχωρήσουν πολύ πιο επιθετικά οι πρόωρες αποπληρωμές χρέους.
Για το σύνολο του 2024, ήταν προγραμματισμένες πρόωρες αποπληρωμές της τάξεως των 12 δισ. ευρώ. Στο πρώτο εξάμηνο, δόθηκαν τα 4,065 δισ. ευρώ (κυρίως με τη μείωση των χρεών στα έντοκα γραμμάτια του ελληνικού Δημοσίου) και για το δεύτερο εξάμηνο οι πρόωρες αποπληρωμές θα φτάσουν στα 7,935 δισ. ευρώ.
Δύο είναι οι βασικοί τρόποι για να αποπληρωθεί αυτό το χρέος: 1. Η πρόωρη αποπληρωμή ακόμη και τριών ετήσιων δόσεων των διμερών δανείων (των λεγόμενων GLAs) με χρήματα που θα εξασφαλιστούν και από το «σκληρό μαξιλάρι» των ταμειακών διαθεσίμων. Υπενθυμίζεται ότι έχουν ήδη δρομολογηθεί οι διαδικασίες ώστε ο ESM να ανάψει το «πράσινο φως» και να επιτρέψει τη διάθεση των 15,3 δισ. ευρώ από το «σκληρό μαξιλάρι», ώστε να αποπληρωθούν μαζεμένες τρεις ετήσιες δόσεις των GLAs (έτσι προκύπτει το ποσό των 7,935 δισ.). Δεν θα αξιοποιηθούν μόνο οι πόροι από το «σκληρό μαξιλάρι», καθώς από τα συνολικά 15 δισ. ευρώ θα αποδεσμευτεί φέτος περίπου το ένα τρίτο. Το υπόλοιπο ποσό θα καλυφθεί από τα υπόλοιπα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας.
2. Η συνεχιζόμενη και στις υπόλοιπες εκδόσεις που υπολείπονται μέχρι το τέλος του έτους μείωση οφειλών στα έντοκα γραμμάτια του ελληνικού Δημοσίου. Ο στόχος είναι το τέλος του 2024 να βρει τον ΟΔΔΗΧ με οφειλές σε έντοκα γραμμάτια χαμηλότερες των 8 δισ. ευρώ.
Τα ταμειακά διαθέσιμα
Τα σχέδια για την πρόωρη αποπληρωμή χρέους και τη μείωση του ονομαστικού χρέους διευκολύνει η συνεχιζόμενη υπερπαραγωγή πλεονασμάτων, καθώς με αυτόν τον τρόπο διατηρούνται στα ύψη τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας. Το πρώτο εξάμηνο έκλεισε με «κουμπαρά» 34 δισ. ευρώ, ενώ αυτή τη στιγμή εκτιμάται ότι το υπόλοιπο ξεπερνά τα 38 δισ. ευρώ. Ο ΟΔΔΗΧ, μάλιστα, προβάλλει στους επενδυτές το γεγονός ότι, φέτος, το χρέος θα μειωθεί περισσότερο απ’ ό,τι τα ταμειακά διαθέσιμα.
Ήδη στο πρώτο εξάμηνο τα ταμειακά διαθέσιμα μειώθηκαν κατά 280 εκατ. ευρώ και το χρέος κατά 441 εκατ., ενώ για το δεύτερο εξάμηνο δρομολογείται η μείωση του χρέους κατά 2,827 δισ., με τη μείωση των ταμειακών διαθεσίμων να περιορίζεται στα 2,76 δισ. ευρώ. Αυτό οδηγεί σε βελτίωση ενός δείκτη που λαμβάνεται ολοένα και περισσότερο υπόψη από τις αγορές: του «καθαρού χρέους», το οποίο υπολογίζεται ως η διαφορά του χρέους της Γενικής Κυβέρνησης από τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας. Στο τέλος του χρόνου, η Ελλάδα θα έχει χρέος Γενικής Κυβέρνησης περίπου 353 δισ. (από 356 δισ. το 2023) και ταμειακά διαθέσιμα λίγο πάνω από τα 30 δισ. ευρώ. Η αναλογία ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να διαμορφωθεί στο 153,9%, από 161,9% το 2023.
